Εξι κλειδιά για την ανάκαμψη της οικονομίας

Δυνατότητες που αν αξιοποιηθούν συστηματικά θα συντελέσουν στην επίσπευση της ανάκαμψης της οικονομίας βλέπει ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιώργος Προβόπουλος στην έκθεση για τη νομισματική πολιτική που υποβλήθηκε χθες στη Βουλή.

Παρ’ όλα αυτά, η έκθεση προβλέπει ότι η ύφεση θα διαμορφωθεί εφέτος στο 4,5% και θα συνεχισθεί και το 2013, με μείωση του ΑΕΠ κατά 0,5%, αν και εκτιμά ότι προς το τέλος του επόμενου χρόνου θα αρχίσει η ανάκαμψη.

Μεταξύ των «συν» στην ανάπτυξη, σύμφωνα με την έκθεση, περιλαμβάνεται η μείωση του κόστους εργασίας, που συμβάλλει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Αυτή ωστόσο είναι η άλλη όψη της μείωσης των μισθών, που ξεπέρασε σωρευτικά το 16% κατά την τριετία 2010-2012, σύμφωνα με την έκθεση.

Προοπτικές ανάκαμψης προσφέρουν, συγκεκριμένα, οι εξής εξελίξεις:

1 Η αύξηση της απορρόφησης των πόρων του ΕΣΠΑ και η ανάπτυξη ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, σε συνέχεια των σχετικών συζητήσεων του Πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου και του προέδρου της Ε.Ε. Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο.

2 Η αναμενόμενη το 2012-2013 σημαντική μείωση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, σε συνδυασμό με την προβλεπόμενη εξέλιξη των τιμών, που οδηγεί σε βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του κόστους, αύξηση των εξαγωγών και μείωση των εισαγωγών. Εως το τέλος του 2012 εκτιμάται ότι θα έχουν ανακτηθεί τα 2/3 έως 3/4 της συνολικής απώλειας της ανταγωνιστικότητας της περιόδου 2001-2009, ενώ εντός του 2013 θα έχει ανακτηθεί σχεδόν ολόκληρη η απώλεια.

3 Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η οποία θα βελτιώσει τη δυνατότητά τους να χρηματοδοτούν επαρκώς την οικονομία.

4 Η υλοποίηση του προγράμματος Ηλιος για την εξαγωγή ηλιακής ενέργειας στη Γερμανία και σε άλλες χώρες της Δυτικής Ευρώπης.

5 Η επιτάχυνση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων και αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας.

6 Η διαφαινόμενη αναδιάρθρωση της οικονομίας με ενίσχυση των κλάδων υψηλότερης παραγωγικότητας και αύξηση του μεριδίου απασχόλησης των πιο μεγάλων επιχειρήσεων. Από την άλλη μεριά, αρνητικά ως προς την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας θα λειτουργήσουν, σύμφωνα με την έκθεση, η σημειωθείσα μείωση των επενδύσεων, οι συσταλτικές επιδράσεις της δημοσιονομικής προσαρμογής και της μείωσης των μισθών, καθώς και η εν εξελίξει ήπια ύφεση στη ζώνη του ευρώ.

Θέμα εμπιστοσύνης. Κατά τον διοικητή της ΤτΕ, μείζον θέμα για να μπορέσει η Ελλάδα να βγει από το τούνελ της ύφεσης είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. «Η πολιτική που ασκήθηκε», αναγνωρίζει, «δεν έπεισε ως σύνολο ότι τελικά θα επιτύχει, επειδή έλειπε η μεταρρυθμιστική αποφασιστικότητα, η ξεκάθαρη, έμπρακτη βούληση ότι αυτή τη φορά θα προχωρήσουμε εκεί όπου διστάσαμε στο παρελθόν». «Οι αλλαγές», προσθέτει ο κ. Προβόπουλος, «αντιμετωπίστηκαν ως επιταγές των δανειστών και όχι ως αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, που δεν είναι δυνατόν να αναβληθούν χωρίς καταστροφικές επιπτώσεις». Στάση που υπονόμευσε την αποτελεσματικότητα των πολιτικών.

«Πολλές φορές στο παρελθόν», αναφέρει σε άλλο σημείο η έκθεση, «μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες έχουν προσκρούσει στην ψευδαίσθηση ότι το σύστημα που παρήγε ευημερία με ελλείμματα και χρέη θα μπορούσε να διατηρηθεί επ’ άπειρον. Σήμερα δεν υπάρχει πλέον περιθώριο για τέτοιου είδους ψευδαισθήσεις. Οι όντως σημαντικές και επώδυνες απώλειες που υφίστανται οι πολίτες δεν είναι δυνατόν να ανακτηθούν με επιστροφή στο παρελθόν. Στις σημερινές συνθήκες αυτό θα συνεπαγόταν πλήρη διάλυση της κοινωνικής συνοχής και καταβαράθρωση των εισοδημάτων». Κατά τον κ. Προβόπουλο, για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη θα πρέπει όχι μόνο να εφαρμόζονται όλες οι υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί αυστηρά στις προθεσμίες που έχουν τεθεί και χωρίς «εκπτώσεις» ως προς το περιεχόμενό τους, αλλά και να επιδιώκονται πιο φιλόδοξοι ποσοτικοί στόχοι.