Με μια «Κατινούλα» ξεχνιέσαι…

Δεν μπορείς να βγάλεις την κρίση από τη ζωή των ανθρώπων, αλλά μπορείς να βγάλεις τους ανθρώπους, έστω για λίγο, από το σκληρό κάδρο της κρίσης και να τους αφήσεις να διηγηθούν τις ιστορίες τους (ακόμη και αν μιλούν γι’ αυτήν).

Καθώς περιμένω στο γυάλινο κιόσκι της Πλατείας Αριστοτέλους για να κόψω εισιτήρια, με πλησιάζει ένας από τους μαύρους που πουλάνε βραχιολάκια στα χρώματα της Τζαμάικας και προτού καταλάβω πώς, το έχει δέσει γύρω από τον καρπό του χεριού μου ενώ κάτι λέει για ένα ρέγκε πάρτι. Το βραχιολάκι, μου εξηγεί, φέρνει τύχη, αλλά κάνει είκοσι, δέκα, πέντε… ή «δώσε όσα θέλεις» ευρώ. «Δεν έχω», του λέω. «Κρίση;», ρωτάει. «Ναι, αυτή»…

Η μισή Θεσσαλονίκη πάντως αυτές τις ημέρες φοράει τέτοια βραχιολάκια, γιατί έτσι και ξεχαστείς λίγο έχεις βρεθεί με ένα τέτοιο στο χέρι. Ιστορίες που θα ‘χαν να πουν και αυτοί οι άνθρωποι!

Η Κατινούλα, για παράδειγμα (η ηρωίδα στο ντοκιμαντέρ της Μύρνας Τσάπα), βρήκε και τα λεφτά. Ηταν φυλαγμένα στην ντουλάπα της αδελφής της που πέθανε, αλλά η Κατινούλα (ετών 80 και βάλε – βάλε πολύ) είχε χάσει το κλειδί. Τη βοήθησε (έμαθα μετά) το συνεργείο να το βρει, δηλαδή την ντουλάπα την άνοιγε και το άλλο κλειδί της διπλανής ντουλάπας και όλα καλά.

Φυσιογνωμία η Κατινούλα, έγινε η σταρ του φεστιβάλ. Το «άπαπα-πα-πα!» που έλεγε συνέχεια έφτασε ως σύνθημα έως και στο facebook! Η Κατινούλα υπηρετεί την κυρία Ευτυχούλα στο Κάιρο, πηγαίνει και ψωνίζει στην αγορά, ψάχνει τα καλά φασολάκια, είναι αξιαγάπητη. Μόνο που αργεί λίγο να ψήσει τον καφέ! Αλλο πράγμα όμως να τον πιεις από τα χεράκια της.

Η άλλη σταρ – και με βραβείο – ήταν η Σαγιόμι. Πέτυχα τον ανιψιό της έξω από τον Ιανό. Είναι ο Νίκος Νταγιαντάς, ο ίδιος ο σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ «Σαγιόμι». Της έλεγε αυτό που λέμε όλοι σε κάποιον κάποια στιγμή, «θα σε κάνω ταινία…» – και την έκανε. Ηταν για ταινία η Σαγιόμι. Από την Ιαπωνία ερωτεύτηκε Κρητικό, τον Μανώλη, τον ακολούθησε και ζει τρεις δεκαετίες τώρα στην Κρήτη. Την είδαμε στο Ηράκλειο, στο Ρέθυμνο, στο Τόκιο – διαφορετικές κουλτούρες, ίδιοι άνθρωποι. Και ακόμη πιο πολλές ιστορίες.

Ο τρίτος σταρ ήταν ο 70χρονος «Τυφλός ψαράς» (όπως ήταν και ο τίτλος του ντοκιμαντέρ των Στρατή Βογιατζή και Θέκλας Μαλάμου, που κέρδισε Βραβείο Κοινού στις ταινίες κάτω των 45′), ενώ και οι ιστορίες των μηχανικών προβολής των παλιών κινηματογράφων είχαν την τιμητική τους στο ντοκιμαντέρ «Αφανείς ήρωες» του 25χρονου Παναγιώτη Κουντουρά.

Είναι και οι πρώτες ημέρες της άνοιξης (επιτέλους). Η ομίχλη διαλύεται πιο γρήγορα το πρωί και ο κόσμος βγαίνει. Στην παραλία στη μία λωρίδα τρέχουν οι ποδηλάτες, στη μεσαία τα καρότσια με τα μωρά, στην άλλη οι μικροπωλητές.

Είδα ουρές και μεγάλη όρεξη για τα ντοκιμαντέρ του φεστιβάλ. Κόσμος στις αίθουσες. Κοντά στις 200 ταινίες και η κρίση μέγα θέμα στις οθόνες και όχι μόνο. Οι θεατές, από ό,τι άκουγα σε συζητήσεις στο Ολύμπιον (και στα καφέ γύρω), ενδιαφέρθηκαν πολύ για τα ντοκιμαντέρ… εποχής τωρινής, που είτε είχαν σχέση άμεσα με το θέμα (όπως το «Krisis» των Ν. Κατσαούνη και Νίνας-Μαρίας Πασχαλίδου, το «Αγανακτισμένοι» του Τόνι Γκατλίφ ή το «Ολιγαρχία» του Στέλιου Κούλογλου), είτε κάπως περιφερειακά (όπως το «Ελλάδα, είμαι σε δύσκολη θέση» του Σεραφείμ Ντούσια ή το «Ιταλία, αγάπα την ή παράτα την» που πήρε και το Μεγάλο Βραβείο).

Πώς; Κάνοντας το δίλημμα «να μείνω ή να φύγω;» καυτό (όσο και το διάσημο τραγούδι των Clash, παρεμπιπτόντως): φορτώνοντάς το σε ένα Φίατ Τσινκουετσέντο και διασχίζοντας την Ιταλία, για να αποφασίσει «μένω ή φεύγω;». Ο δρόμος μπορεί να μη φέρνει απαντήσεις, αλλά η διαδρομή είναι που μετράει.