Σκληρό πόκερ της Λαγκάρντ στο κούρεμα

Σκληρό πόκερ έπαιξε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με την Κομισιόν, τους Ευρωπαίους, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Ελλάδα για την παροχή βοήθειας στη χώρα μας.

Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ στην προσπάθειά της να περάσει την πολιτική που ήθελε να ακολουθήσει το Ταμείο, σκλήρυνε σημαντικά από τον Οκτώβριο και μετά τη διαπραγματευτική της στάση χρησιμοποιώντας τα μαθήματα που πήρε το Ταμείο από τη χρεοκοπία της Αργεντινής, όπως αναφέρει η «Washington Post».

Σύμφωνα με την έρευνα της αμερικανικής εφημερίδας στην οποία συμμετείχαν περισσότερες από 20 πηγές εντός και εκτός ΔΝΤ, η Κριστίν Λαγκάρντ ήταν το κεντρικό πρόσωπο στις ιδιαίτερα σκληρές διαπραγματεύσεις με τη χώρα μας και τους Ευρωπαίους πιέζοντας έντονα για τρία ζητήματα: να προχωρήσει το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων που έχουν οι ιδιώτες επενδυτές, να συνεισφέρουν περισσότερα οι Ευρωπαίοι για το πακέτο στήριξης της Ελλάδας και να υπάρξουν δεσμεύσεις από τους έλληνες πολιτικούς ότι θα προχωρήσουν τις μεταρρυθμίσεις.

Τον περασμένο Οκτώβριο ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ στην τρόικα Πολ Τόμσεν διαπίστωσε ότι η Ελλάδα δεν είχε προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις τις οποίες είχε υποσχεθεί, αφού ούτε οι δημόσιες δαπάνες παρουσίαζαν μείωση ούτε κρατικές εταιρείες που είχαν μεγάλες ζημιές εξυγιαίνονταν ούτε εφαρμοζόταν η φορολογική νομοθεσία για να εισπράξει το κράτος περισσότερους φόρους. Ετσι, το ΔΝΤ άρχισε να θεωρεί ότι τίποτε από ό,τι είχε συμφωνηθεί δεν προχωρούσε, σύμφωνα με την έρευνα της «Washington Post».

Το πρόβλημα του Ταμείου ήταν ότι είχε δώσει μεγάλα δάνεια στην Ελλάδα, ποσά τα οποία έπρεπε να πάρει πίσω, ενώ παράλληλα δεν ήθελε να δώσει και νέα βοήθεια.

Το ΔΝΤ με άλλα λόγια άρχισε να θεωρεί ότι έπεσε σε παγίδα. Επρεπε να πληρώσει περίπου 35 δισ. δολάρια για τη χορήγηση δανείων στην Ελλάδα, αλλά η χώρα ακολουθούσε ένα πρόγραμμα που το Ταμείο θεωρούσε ότι είναι μοιραίο να αποτύχει.

Ο Πολ Τόμσεν που εργάστηκε για τη στήριξη της Γιουγκοσλαβίας μετά τον πόλεμο αλλά και της Ρωσίας μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης είδε ότι η πρόκληση της Ελλάδας ήταν ανάλογα μεγάλη.

Το ΔΝΤ το απασχολούσε ιδιαίτερα μήπως η κατάσταση στη χώρα μας είναι μια ιστορία που επαναλαμβάνεται. Αλλωστε η Ελλάδα παρουσίαζε πολλά κοινά με την «τραυματική εμπειρία», όπως τη χαρακτηρίζει η εφημερίδα, που είχε το Ταμείο με την Αργεντινή πριν από μία δεκαετία.

Οταν είχε καταρρεύσει εκείνο το πρόγραμμα και η χώρα είχε οδηγηθεί στη χρεοκοπία, το Ταμείο είχε διαπιστώσει ότι ελάχιστα από όσα προσπάθησε να επιβάλει στο Μπουένος Αϊρες με το πρόγραμμα λιτότητας είχαν εφαρμοστεί, παρά το γεγονός ότι παρείχε στη χώρα οικονομική βοήθεια.

Το βασικό μάθημα που πήρε από την Αργεντινή το ΔΝΤ ήταν ότι το Ταμείο πρέπει να έχει μια ξεκάθαρη στρατηγική εξόδου, αν η κυβέρνηση της χώρας που βοηθά αρνείται να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις.

Πρόσθετη πηγή ανησυχίας ήταν το γεγονός πως το ΔΝΤ δεν διαπραγματευόταν μόνο με την Αθήνα αλλά και με την Κομισιόν και με πανίσχυρες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η στάση των οποίων απέναντι στην Αθήνα υπαγορευόταν όχι μόνο από οικονομικούς αλλά και πολιτικούς παράγοντες.

Επίσης, καθοριστικός ήταν ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η ΕΚΤ αρνήθηκε σθεναρά την ιδέα του κουρέματος του ελληνικού χρέους αφαιρώντας εκείνο το διάστημα ουσιαστικά το όπλο αυτό από την επιχειρηματολογία του Ταμείου.

Το ΔΝΤ άρχισε να χάνει την υπομονή του και πίσω από κλειστές πόρτες τα στελέχη του έψαχναν τον τρόπο να αυξήσουν ξανά την επιρροή τους, σημειώνει η «Washington Post».

Η Λαγκάρντ κάλεσε τους συνεργάτες της στην Ουάσιγκτον και τους είπε ότι δεν έχει προκαταλήψεις για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η ελληνική και ευρωπαϊκή κρίση. Επίσης συγκρούστηκε πολλές φορές με αυτούς αντικαθιστώντας κάποια πρόσωπα, ειδικά τον διευθυντή Ευρώπης του Ταμείου Αντόνιο Μπόρχες, ο οποίος αντέδρασε όταν άρχισε να συζητείται η πρόταση να κουρευτούν τα ομόλογα των ιδιωτών επενδυτών.

Η ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ. Το σημείο καμπής για το ΔΝΤ, την Ελλάδα και την Ευρώπη ήρθε στα τέλη του περασμένου Οκτωβρίου. Τότε η Λαγκάρντ ξεκίνησε περιοδεία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προειδοποιώντας τους ηγέτες ότι θα παρουσιάσει την κατάσταση στην Ελλάδα όπως πραγματικά είναι. Αυτός φαίνεται ότι ήταν και ο σκοπός των συναντήσεων που είχε στο Βερολίνο με την Ανγκελα Μέρκελ, για τις οποίες τότε δεν είχε διαρρεύσει καμία πληροφορία.

Οταν η Λαγκάρντ επέστρεψε στην Ουάσιγκτον έδωσε εντολή στα στελέχη του ΔΝΤ να ετοιμάσουν τη – γνωστή πια – έκθεση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, όπως αυτή παρουσιάστηκε στο πρόσφατο Eurogroup. Εκεί τα στελέχη του Ταμείου δεν μάσησαν τα λόγια τους.

Το ΔΝΤ για να συμμετέχει στη βοήθεια προς την Ελλάδα έθεσε τρεις όρους: να κουρευτούν τα ελληνικά ομόλογα των ιδιωτών επενδυτών, να συνεισφέρουν περισσότερα χρήματα των φορολογουμένων τους οι ευρωπαϊκές χώρες και να δεσμευτούν οι έλληνες πολιτικοί για τις μεταρρυθμίσεις.