Μετά το PSI η πολιτική συναίνεση θα δοκιμαστεί

Η γνωστή κρυπτογραφικά ως PSI διαδικασία πέτυχε μια από τις ιστορικά μεγαλύτερες διαγραφές δημόσιου χρέους: εξαλείφει περίπου 100 δισ. ευρώ από ένα συνολικό χρέος 350 δισ. Η κατάσταση θα ήταν εκτός ελέγχου αν η χώρα έπρεπε στο μέλλον να εξυπηρετεί χρέη στα επίπεδα προ PSI και μάλιστα με τους όρους που ίσχυαν ώς τότε. Η ιστορία δεν τέλειωσε: έως τον Ιούνιο θα πρέπει να εφαρμοστούν νέα μέτρα και δύσκολες μεταρρυθμίσεις υπό ασφυκτικό διεθνή έλεγχο.

Ρεαλιστικά εκτιμώντας τα πράγματα, εκτιμώ ότι θα ήταν καταστροφή για τη χώρα (και άλλους) μια απότομη και μονομερής στάση πληρωμών που οι ιδεολόγοι μπαταχτσήδες προβάλλουν ανεύθυνα. Θα χειροτέρευε μια ήδη κακή κατάσταση. Αλλά ιδέες για πρόσθετες και καλύτερες διευθετήσεις υπάρχουν και θα συζητηθούν στο μέλλον.

Με το PSI έγινε μεν ένα ακόμα βήμα για να μειωθεί το άγος του δημόσιου χρέους της χώρας, αλλά στη συνέχεια κρίσιμη θα είναι η εφαρμογή του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Θα φθάσουμε ώς το τέλος;

Αυτό θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα των εκλογών. Εως τότε θα δοκιμάζονται η σημερινή πολιτική συναίνεση, οι γραπτές δεσμεύσεις των αρχηγών των δύο μεγάλων κομμάτων και, φυσικά, οι αντοχές της κοινωνίας. Οι αβεβαιότητες είναι μεγάλες.

Χωρίς να υπεισέρχομαι στις τεχνικές λεπτομέρειες του PSI σημειώνω επίσης τα εξής:

n Πρώτον, ο στόχος χρέους προς ΑΕΠ ώς το 2020 δεν είναι βέβαιο ότι θα επιτευχθεί και ότι στη συνέχεια θα μειώνεται. Σύμφωνα με τον γνωστό μαθηματικό τύπο για να μειωθεί σε διατηρήσιμα επίπεδα πρέπει να επιτυγχάνουμε μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα για πολλά χρόνια, υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης και χαμηλά επιτόκια. Πόσο ρεαλιστικές είναι οι σχετικές παραδοχές;

n Δεύτερον, διεθνείς συγκρίσεις δείχνουν ότι το χρέος παύει να είναι βιώσιμο αν ξεπεράσει το 90% του ΑΕΠ! Μου είναι ακατανόητο πώς μπορεί να είναι κανείς αισιόδοξος όταν θα φθάσει το 2020 εκεί που ήταν το 2010 και μάλιστα σε μια χωλαίνουσα οικονομία.

Αν η ιστορία δίδασκε δεν θα είχαμε φθάσει στον αλόγιστο δανεισμό των τελευταίων δεκαετιών. Οπως και να έχει το πράγμα, το κλειδί για μια σταθερή λύση είναι η ανάπτυξη όπου καταγράφεται ώς σήμερα η πιο εντυπωσιακή αποτυχία της πολιτικής.

Ο Πάνος Καζάκος είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών