Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν πυροδότησε την κούρσα των τιμών

Νέα ώθηση στις τιμές του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές έδωσε χθες η αισιοδοξία για μια ευτυχή κατάληξη της διαδικασίας απομείωσης του ελληνικού χρέους και ως εκ τούτου η προοπτική ανάκαμψης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Στην αγορά της Νέας Υόρκης η τιμή του αργού ενισχυόταν το απόγευμα κατά 80 σεντς και είχε ξεπεράσει τα 107 δολάρια το βαρέλι, ενώ στην αγορά του Λονδίνου η τιμή του πετρελαίου Βόρειας Θάλασσας (τύπου Brent) είχε εκτιναχθεί κατά 1,50 δολάρια και είχε φθάσει στα 125,55 δολάρια το βαρέλι.

Η κούρσα των τιμών του πετρελαίου (από τις αρχές του 2012 το Brent ανατιμήθηκε κατά 17,3% και το αργό κατά 8,3%) δεν ξεκίνησε βεβαίως με αφορμή το ελληνικό PSI. Ο παράγοντας που επηρεάζει τις διακυμάνσεις των τιμών είναι η νέα γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή που προκάλεσε το διαφιλονικούμενο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η επιβολή εμπάργκο στις ιρανικές εισαγωγές πετρελαίου, που αποφάσισαν οι ευρωπαίοι ηγέτες στη Σύνοδο Κορυφής της 23ης Ιανουαρίου 2012, ήταν εκείνη που πυροδότησε την ξέφρενη άνοδο των τιμών. Η απόφαση της Τεχεράνης, λίγες ημέρες αργότερα, να σταματήσει την τροφοδοσία γαλλικών και βρετανικών εταιρειών με πετρέλαιο επιδείνωσε το κλίμα στις αγορές. Από τα τέλη Φεβρουαρίου, πάντως, κατέστη εμφανής μια τάση εκτόνωσης της έντασης τόσο εκ μέρους της Δύσης όσο και εκ μέρους της Τεχεράνης.

Ως κομβικές εξελίξεις προς την κατεύθυνση αυτή μπορούν να θεωρηθούν η δήλωση του αμερικανού Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα ότι δεν προτίθεται να ξεθάψει το… τσεκούρι του πολέμου και η αποδοχή από τον ιρανό Πρόεδρο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ εμπειρογνωμόνων της Διεθνούς Υπηρεσίας Πυρηνικής Ενέργειας σε πυρηνικά εργοστάσια της χώρας του, όπου υπάρχουν υποψίες ότι κατασκευάζονται πυρηνικά όπλα.

ΤΙΜΕΣ 2008. Εν πάση περιπτώσει, ούτε οι πυρηνικοί πειραματισμοί του Ιράν, ούτε η αισιοδοξία για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας έπειτα από την επιτυχία του ελληνικού PSI (η ίδια η ΕΕ έχει προβλέψει «ήπια ύφεση» στην ευρωζώνη το 2012), αλλά ούτε και οι εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία (ακόμη και η Κίνα και η Ινδία αναθεωρούν επί το μετριοπαθέστερον τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη) δικαιολογούν την εκτίναξη (και παραμονή) των τιμών στα επίπεδα του Μαρτίου 2008.

Η εξήγηση των πετρελαϊκών ανατιμήσεων θα πρέπει ίσως να αναζητηθεί στο γεγονός ότι εδώ και πολλούς μήνες παρατηρείται το φαινόμενο τα σκαμπανεβάσματα στις τιμές του πετρελαίου να επηρεάζονται από τον νόμο της ζήτησης και της προσφοράς, αλλά να επηρεάζονται θετικά από τις αρνητικές για την πορεία των οικονομιών εξελίξεις. Να έχουν μετατραπεί δηλαδή σε «ασφαλή καταφύγια» (αλλά και κερδοσκοπικά εργαλεία) για τους επενδυτές.