Ισορροπία τρόμου μεταξύ ελλείμματος και λιτότητας

Ο Πρωθυπουργός της Ισπανίας επέστρεψε την περασμένη εβδομάδα από τις Βρυξέλλες με κομμένα τα φτερά. Ο Μαριάνο Ραχόι προσήλθε μαζί με τον υπουργό Οικονομικών Λουίς ντε Γκουίντος στη διπλή σύνοδο της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του Εurogroup με ένα και μόνο αίτημα: την ελαστικοποίηση του χρονοδιαγράμματος μείωσης του ελλείμματος.

Το «όχι» που εισέπραξε διά στόματος Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο άφησε τον Ραχόι έκθετο. Παρά ταύτα ο ισπανός Πρωθυπουργός συνήλθε από το αρχικό σοκ και λίγες ημέρες αργότερα προχώρησε σε… μονομερή αναθεώρηση του στόχου για το φετινό έλλειμμα από το 4,4% στο 5,8%. «Υποστηρίζω τη λιτότητα και προσβλέπω στη μείωση του ελλείμματος από το 8,5% του ΑΕΠ που ήταν το 2011 στο 5,8% το τρέχον έτος», δήλωσε ο Ραχόι. Για ρεαλισμό μίλησε ο Ντε Γκουίντος. «Αυτή η κυβέρνηση κάνει ρεαλιστικούς σχεδιασμούς και δεν πρόκειται να δημιουργήσει ψευδείς προσδοκίες», πρόσθεσε ο υπουργός Οικονομικών. Η Μαδρίτη καλείται να ισορροπήσει μεταξύ του αναθεωρημένου, «ρεαλιστικού» στόχου για το έλλειμμα και της εφαρμογής ενός δεύτερου πακέτου λιτότητας λίγους μήνες μετά τα πρώτα μέτρα τα οποία προκαλούν ήδη έντονες κοινωνικές αντιδράσεις.

Οπως αναφέρει η «El Pais», η κυβέρνηση επαφίεται στη λογική του «ώριμου φρούτου». Η απόκλιση από τους δημοσιονομικούς στόχους, ψιθυρίζουν στη Μαδρίτη, θα επέλθει φυσικά στο τέλος της χρονιάς παρά την εφαρμογή του προγράμματος εξορθολογισμού των δαπανών. Αυτό άφησε να εννοηθεί και ο Ραχόι ο οποίος δήλωσε ότι θα συνεχίσει αταλάντευτα τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, διευκρινίζοντας όμως ότι «ο προϋπολογισμός θα εφαρμοστεί με ρεαλισμό και λογική».

Από τον περασμένο Δεκέμβριο οπότε ανέλαβε την κυβέρνηση, το Λαϊκό Κόμμα έχει να επιδείξει πλήθος πρωτοβουλιών διαρθρωτικού χαρακτήρα αλλά και μέτρα για τη δραστική μείωση των εξόδων της κεντρικής κυβέρνησης και των αυτόνομων περιφερειών. Προεκλογικά βέβαια είχε υποσχεθεί ένα «διαφορετικό μείγμα» οικονομικής πολιτικής από εκείνο του Σοσιαλιστικού Κόμματος, χωρίς αυξήσεις φόρων και με μέτρα ανάπτυξης. Ομως μαζί με την προεκλογική εκστρατεία τελείωσαν και οι αυταπάτες. «Βρισκόμαστε σε έκτακτες και απρόβλεπτες καταστάσεις (…) οι οποίες μας αναγκάζουν να λάβουμε έκτακτα μέτρα παρά τη θέλησή μας» δήλωσε στις αρχές του έτους η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σοράγια Σάενθ ντε Σανταμαρία.

Τις επόμενες ημέρες ανακοινώθηκε η αύξηση της φορολογίας εισοδήματος μέσω της εισαγωγής εισφοράς αλληλεγγύης, η οποία αφορά εισοδήματα από το πρώτο ευρώ και αυξάνεται κλιμακωτά στο 7%. Αυξήθηκαν ακόμα οι φόροι επί της ακίνητης περιουσίας και σε επενδυτικά προϊόντα.

Στο πλαίσιο της περιστολής δαπανών της Δημόσιας Διοίκησης θεσπίστηκε ανώτατο όριο στις αποδοχές στελεχών των δημόσιων φορέων και επιχειρήσεων. Οι υψηλότεροι μισθοί περικόπηκαν έως και κατά 35% καθώς στις μεγάλες δημόσιες επιχειρήσεις ο ανώτερος μισθός ορίζεται στα 105.000 ευρώ ετησίως και στις μικρότερες στα 55.000 ευρώ. Καταργήθηκαν φορείς και διευθύνσεις οργανισμών με προσδοκώμενο όφελος 20% του συνολικού λειτουργικού κόστους ενώ περιορίστηκε σημαντικά η εισφορά του κράτους σε πολιτικά κόμματα, συνδικαλιστικές και εργοδοτικές ενώσεις. Σε ό,τι αφορά τους μισθωτούς του Δημοσίου, το πάγωμα των μισθών παρατείνεται για δύο ακόμα χρόνια ενώ ο εργάσιμος χρόνος αυξήθηκε σε 37,5 από 35 ώρες την εβδομάδα.

Ο υπουργός Οικονομικών είχε επισημάνει από τον Ιανουάριο ότι αυτή η προσπάθεια δεν αρκεί, καθώς η χώρα πρέπει να καλύψει μεγαλύτερο δρόμο από αυτόν που είχε αρχικά προβλεφθεί. Το έλλειμμα του 2011 άγγιξε το 8% του ΑΕΠ έναντι του στόχου 6%. Συνεπώς τα 15 δισ. ευρώ που θα έχει όφελος το Δημόσιο από την πρώτη δέσμη μέτρων δεν είναι αρκετά για να διασφαλίσουν την περαιτέρω μείωση στο 4,4% στο τέλος του 2012 όπως ζητά η Κομισιόν. Υπολογίζεται ότι για την επίτευξη του στόχου απαιτούνται επιπλέον μέτρα 20 δισ. ευρώ.