Δεκατρείς ώρες στην κόλαση
Ο Λουκάς Παπαδήμος και ο Ευάγγελος Βενιζέλος συνομιλούν με τον βέλγο υπουργό Οικονομικών Στέφεν Φανάκερε (αριστερά) πριν από την έναρξη της συνεδρίασης του Eurogroup που έμελλε να διαρκέσει δεκατρείς βασανιστικές ώρες
«Είναι σαν να κυνηγάμε έναν κινούμενο στόχο. Eσείς μετακινείτε διαρκώς τα γκολπόστ. Εμείς θέλουμε να μας πείτε τι θα κάνουν οι κεντρικές τράπεζες με τα ελληνικά ομόλογα που έχουν. Μετά θα δούμε τι θα κάνουμε…». Μετά το ξέσπασμα αυτό, ο Τσαρλς Νταλάρα πήρε τους άλλους του IIF – δηλαδή τον Γάλλο Ζαν Λεμιέρ και τον Ελβετογερμανό Γιόζεφ Ακερμαν – κι έφυγαν από τα γραφεία της ελληνικής αντιπροσωπείας για να πάνε «να σκεφθούν». Είναι σχεδόν μεσάνυκτα Δευτέρας στις Βρυξέλλες. Το Eurogroup συνεδριάζει ήδη οκτώ ώρες, τα νεύρα είναι τεντωμένα και το σχοινί πάει να σπάσει. Είναι η πιο δύσκολη ώρα της διαπραγμάτευσης, με τους τραπεζίτες του IIF να μιλούν για «αγένεια» εις βάρος τους.
Στην αίθουσα της ελληνικής αντιπροσωπείας, στο επίπεδο 70, βρίσκονται ο Πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος μαζί με τον αντιπρόεδρο και υπουργό Οικονομικών Ευάγγελο Βενιζέλο και συνεργάτες τους. Είναι επίσης οι κ.κ. Ασμούσεν και Μαζούχ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι κ.κ. Τόμσεν και Λορέντζο του ΔΝΤ, ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Ecofin της Κομισιόν Μάρκο Μπούτι και άλλοι. Η απότομη εισβολή όλων αυτών των γκρίζων και μπλε κοστουμιών τρομάζει το διοικητικό προσωπικό της ελληνικής Μόνιμης Αντιπροσωπείας που σπεύδει στο ισόγειο να φέρει σάντουιτς. Τοποθετούνται στο κέντρο και τεμαχίζονται για ευκολία των πεινασμένων. Λίγο σαν το ελληνικό χρέος…
Ο Νταλάρα δεν μιλάει άδικα για «κινούμενο στόχο». Νωρίτερα έχει μπει στο τραπέζι του Eurogroup, που συνεδριάζει στο επίπεδο 50, η μελέτη του ΔΝΤ για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Η παρουσία στις Βρυξέλλες της επικεφαλής του οργανισμού της Ουάσιγκτον Κριστίν Λαγκάρντ δεν είναι τυχαία. Οι εμπειρογνώμονες του ΔΝΤ έχουν καταλήξει σε μια δυσοίωνη πρόγνωση. Με δεδομένη την ύφεση της ελληνικής οικονομίας και τη δύσκολη πρόοδο των μεταρρυθμίσεων, το PSI, δηλαδή το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων που έχει ο ιδιωτικός τομέας, αφήνει κενό. Eτσι όπως είναι οι αριθμοί, το ελληνικό χρέος δεν θα πέσει στο 120% του ΑΕΠ το 2020.
Με απλά λόγια, το PSI δεν φτάνει. Ξεκίνησε από το 22%-23% στη συμφωνία του περασμένου Ιουλίου και ανέβηκε στο 50% στο πακέτο διάσωσης της Ελλάδας τον Οκτώβριο. Σε όρους πραγματικής απώλειας για τις τράπεζες και τα ασφαλιστικά ταμεία που έχουν ελληνικά ομόλογα, αγγίζει ήδη το 70%. Και πάλι δεν είναι αρκετό! Τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας είναι μια μαύρη τρύπα. Το κενό που πρέπει να καλυφθεί είναι – ούτε λίγο ούτε πολύ – 8,5% ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Η αρχική πρόταση του γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είναι να μοιραστεί αυτό μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Δηλαδή κράτη και τράπεζες να βάλουν τα μισά. Εξουσιοδοτημένη από την ευρωζώνη, η ελληνική αντιπροσωπεία βγαίνει λοιπόν από την αίθουσα του Eurogroup για να πάει να διαπραγματευτεί με τους εκπροσώπους του IIF που περιμένουν σε ένα μικρό γραφείο στον έβδομο όροφο. Είναι σχεδόν μία το πρωί στην Αθήνα και οι έλληνες πολίτες πέφτουν να κοιμηθούν. Πού να ξέρουν ότι το μέλλον της Ελλάδας είναι πάλι στον αέρα.
Η συζήτηση με το ΙΙF δεν είναι εύκολη. Νταλάρα και Σία δεν θέλουν ούτε να ακούσουν την πρώτη πρόταση, που είναι να παραιτηθεί ο ιδιωτικός τομέας από τους δεδουλευμένους τόκους του ελληνικού χρέους – δηλαδή μια χασούρα 5,2 δισ. ευρώ. Το IIF θέλει να μάθει τι θα βάλουν τα κράτη. Αλλά το Eurogroup το παίζει σκληρά και δεν ανοίγει τα χαρτιά του. Η διαπραγμάτευση σταματά και η ελληνική αντιπροσωπεία επανέρχεται στον πέμπτο όροφο. Ολα είναι ανοιχτά.
«Λουκά, μπες στις λεπτομέρειες…»
ΚΑΜΙΑ διαπραγμάτευση δεν γίνεται στο τραπέζι. Κρίσιμη είναι η προετοιμασία πριν φτάσει η ώρα της τελικής συνάντησης. Το ξέρουν τόσο στο Μέγαρο Μαξίμου όσο και στην οδό Ζαλοκώστα όπου βρίσκονται τα γραφεία της Αντιπροεδρίας κι έχει το γραφείο του ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Μέρες πριν από το Eurogroup, o Λουκάς Παπαδήμος είναι καθημερινά σε ανοιχτή γραμμή με τον Μάριο Ντράγκι στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Κριστίν Λαγκάρντ στο ΔΝΤ και την Ανγκελα Μέρκελ. Τόσο η γερμανίδα Καγκελάριος όσο και η κ. Λαγκάρντ υποβάλλουν επίμονα την ιδέα της παρουσίας του κ. Παπαδήμου στο Eurogroup. «Πρέπει να πας στις Βρυξέλλες», του λένε.