Υπό… αυστηρή ευρωεπιτήρηση

Με την παρουσία περισσότερων ευρωπαίων τεχνοκρατών στην Αθήνα και την τοποθέτησή τους στα νευραλγικά υπουργεία, αλλά και με τη θέσπιση αυστηρών περιορισμών στην εκταμίευση των 130 δισ. ευρώ του νέου δανείου στήνουν οι Βρυξέλλες το νέο πλαίσιο ευρωεπιτήρησης της Ελλάδας.

Η νέα ομάδα παρακολούθησης και ο δεσμευμένος λογαριασμός για τους πόρους του δανείου, που αποφασίστηκαν στο Eurogroup της περασμένης Δευτέρας, είναι οι δικλίδες ασφαλείας της Ευρώπης προκειμένου να εξασφαλίσει ότι οι όροι του Μνημονίου θα τηρηθούν και τελικά θα μπορέσει να πάρει τα χρήματά της πίσω, εφόσον η Ελλάδα καταφέρει να σταθεί στα πόδια της.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις πληροφορίες από Αθήνα και Βρυξέλλες, τα δύο σκέλη της νέας επιτήρησης σχεδιάζεται να λειτουργήσουν ως εξής:

n Οι Βρυξέλλες θα εγκαταστήσουν στην Αθήνα μια ομάδα τεχνοκρατών, υπαλλήλων της Κομισιόν, στα πρότυπα της ομάδας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου υπό τον Μπομπ Τράα. Η ομάδα αυτή πιθανολογείται ότι θα αποτελείται από 4-5 μεσαίου βαθμού στελέχη και θα παρακολουθεί, μέρα με την ημέρα, την εφαρμογή του Μνημονίου. Ετσι θα ενημερώνει εγκαίρως για ενδεχόμενες αρνητικές εξελίξεις την Κομισιόν, η οποία θα μπορεί να παρεμβαίνει και να τις αποτρέπει. Οπως εκτιμούν τόσο στην Αθήνα όσο και στις Βρυξέλλες, αυτό μπορεί να «αποδραματοποιήσει» τις ανά τρίμηνο επισκέψεις της τρόικας, η οποία διαπιστώνει επιτόπου και ίσως με καθυστέρηση τα προβλήματα και ζητά τη λύση τους, υπό την απειλή της μη χορήγησης της επομένης δόσης.

Παράλληλα με τους υπαλλήλους της Κομισιόν που θα αποτελούν στην πράξη εκπροσώπους της τρόικας στην Αθήνα, το Eurogroup αποφάσισε να ενισχύσει και την Ομάδα Δράσης του Χορστ Ράιχενμπαχ, που παρέχει τεχνική βοήθεια στην κυβέρνηση.

ΚΛΕΙΣΤΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ. Στην Τράπεζα της Ελλάδος θα δημιουργηθεί «κλειστός λογαριασμός», στον οποίο θα εισρέουν κάθε φορά επαρκείς πόροι για την κάλυψη των δανειακών αναγκών του επόμενου τριμήνου. Οι πόροι αυτοί θα προορίζονται αποκλειστικά για την εξόφληση τόκων των δανείων και αργότερα των χρεολυτικών δόσεων.

Ετσι, η Ελλάδα δεν θα μπορεί να χρησιμοποιεί τα σχετικά κονδύλια για δαπάνες του προϋπολογισμού της.

Μάλιστα, από τη στιγμή που θα αποκτήσει πρωτογενή πλεονάσματα, όπως σχεδιάζεται να γίνει από το 2013, ένα μέρος τους θα πηγαίνει επίσης σε αυτό τον λογαριασμό για την εξόφληση των δανεικών.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ. Στις αποφάσεις του Eurogroup αναφέρεται πως σύντομα η Ελλάδα θα ψηφίσει και νομοθετική ρύθμιση διασφαλίζοντας ότι η εξυπηρέτηση του χρέους έχει προτεραιότητα έναντι όλων των άλλων πληρωμών, την οποία στο μέλλον θα ενσωματώσει και στο Σύνταγμά της.

Το πλαίσιο αυτό σχεδόν διασφαλίζει έναντι του ενδεχομένου χρεοκοπίας, αφού πάντοτε θα υπάρχουν αρκετά κεφάλαια στο ταμείο για να πληρωθούν οι πιστωτές (εκτός αν η Ελλάδα δεν εισφέρει τα δικά της πρωτογενή πλεονάσματα). Δεν διασφαλίζει όμως ότι δεν θα περιέλθει σε αδυναμία να ικανοποιήσει υποχρεώσεις στο εσωτερικό της. Αν ο προϋπολογισμός πέσει έξω και δεν αντληθούν π.χ. επαρκή έσοδα, θα εξυπηρετηθούν κατά προτεραιότητα οι δανειακές ανάγκες και ίσως να μη μείνουν αρκετά κεφάλαια για μισθούς, συντάξεις και προμηθευτές του Δημοσίου. Τον κίνδυνο αυτό παραδέχονται τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου, επισημαίνοντας όμως ότι πλέον είναι στο χέρι της κυβέρνησης να τηρεί τον προϋπολογισμό και να μην αντιμετωπίσει τέτοιο πρόβλημα. Αυτοί φυσικά είναι ευσεβείς πόθοι γιατί στην πράξη τα τελευταία χρόνια συστηματικά πέφτει έξω ο προϋπολογισμός.

Πάντως, στο υπουργείο Οικονομικών εκφράζουν ικανοποίηση γιατί τουλάχιστον ο λογαριασμός δεν πήρε τη μορφή που είχε σχεδιαστεί αρχικώς, κυρίως από τη Γερμανία, να λειτουργεί ως κλειστός λογαριασμός στο εξωτερικό (π.χ. Λουξεμβούργο) και να προκαταβάλλονται τα ποσά για τις ανάγκες των επόμενων εννέα μηνών.