Το πνεύμα του Πάλμε είναι ακόμα εδώ

Δημοτικό θέατρο της Στοκχόλμης, τέλος Ιανουαρίου. Για πρώτη φορά από τη δολοφονία του Ούλοφ Πάλμε, του θρυλικού Σοσιαλδημοκράτη πρωθυπουργού που σκοτώθηκε το 1986, ανέβηκε ένα θεατρικό έργο που αναφέρεται σ’ αυτόν. Το θεατρικό έργο «Ούλοφ Πάλμε, ένα κομμάτι της Σουηδίας» δεν θα αποτελέσει ορόσημο στην ιστορία του θεάτρου. Ομως προκύπτει από αυτό μια νοσταλγική αλήθεια, σχεδόν χειροπιαστή στις ατάκες του έργου. «Η σοσιαλδημοκρατική πλευρά του σοσιαλιστικού παραδείσου είναι εδώ, στη Σουηδία». «Η Σουηδία είναι σοσιαλδημοκρατική και έτσι είναι».

Ανάμεσα στο κοινό βρίσκονται πολλοί ανώνυμοι Σοσιαλδημοκράτες που γνώρισαν τη μεγάλη «εποχή Πάλμε» τη δεκαετία του 1970. «Αυτοί που είναι σήμερα επικεφαλής του κόμματος είναι χαμένοι» λέει ο Λάσε Χόρνμπεργκ, ένας παλιός συνδικαλιστής. «Δίνουν την εντύπωση πως μπορούμε να συνεχίσουμε όπως πριν. Αυτό δεν είναι πια δυνατόν με την παγκοσμιοποίηση. Ομως τα θεμελιώδη της Σοσιαλδημοκρατίας πρέπει να μπορούμε να τα εφαρμόζουμε ακόμη».

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ. Η τύχη θέλησε η πρεμιέρα να γίνει μεσούσης μιας από τις χειρότερες κρίσεις στην ιστορία του κόμματος: έπειτα από δύο χαμένες εκλογές, το 2006 και το 2010, έπεσε ακόμη χαμηλότερα – κάτω από το 23%, σύμφωνα με μια δημοσκόπηση στο τέλος Ιανουαρίου – μετά την αναστάτωση που προκλήθηκε από τον πρόεδρό του, τον Χόκαν Γιούχολτ, που ωθήθηκε στην παραίτηση στις 21 Ιανουαρίου, έπειτα από δέκα μήνες στο αξίωμα. Ηταν κάτι πρωτοφανές για το κόμμα αυτό. Ο Γιούχολτ κατηγορήθηκε για ελαφρότητα σε πολλά θέματα, καθώς τελευταία είχε κατηγορήσει αδίκως την κυβέρνηση ότι υιοθέτησε ένα νέο αμυντικό δόγμα με την υποστήριξη της άκρας Δεξιάς. Και τον Οκτώβριο ο Τύπος αποκάλυψε ότι είχε λάβει καταχρηστικά στεγαστικά επιδόματα. Οι Σοσιαλδημοκράτες διόρισαν μέσα σε λιγότερο από μια εβδομάδα ένα νέο αρχηγό, τον Στέφαν Λέφβεν, πρώην εργάτη και πρόεδρο του συνδικάτου IF Metall. Ολες οι ελπίδες για ανανέωση είναι πλέον στραμμένες σ’ αυτόν.

Βεστερόους, 100 χλμ. δυτικά της Στοκχόλμης. Αυτή η παλιά βιομηχανική πόλη είναι η πρωτεύουσα του Βέστμανλαντ, που υπήρξε άλλοτε η πιο σοσιαλδημοκρατική περιφέρεια της Σουηδίας. Σήμερα η Αριστερά έρχεται εκεί στήθος με στήθος με τη Δεξιά, και ο ρυθμιστής είναι η Ακρα Δεξιά. Το παλιό εργοστάσιο χαλκού έχει μετατραπεί σε πολιτιστικό λύκειο και σε γραφεία ενώσεων. Τα μέλη της Γκάμλα Γκαρντέτ, της Παλαιάς Φρουράς, της ένωσης των ηλικιωμένων Σοσιαλδημοκρατών της Βεστερόους, συγκεντρώνονται εκεί κάθε Παρασκευή. Είναι καμιά εικοσαριά. Τη συγκεκριμένη ημέρα συζητούν το πρόγραμμα του κόμματος. Τα πέντε προς συζήτηση σημεία έρχονται άνωθεν, από τη Στοκχόλμη. Παγκοσμιοποίηση, κλίμα… «Πόσες βαρύγδουπες λέξεις» εξεγείρεται μια γυναίκα. «Εγώ ήθελα να μιλήσουμε για την κοινωνική ασφάλιση, τις συνθήκες εργασίας, όμως το πρόγραμμα δεν μιλάει γι’ αυτά. Πρέπει να επαναφέρουμε στο κέντρο τον άνθρωπο!».

Ο Μπράγκε Λούντστρεμ, πρώην ελαιοχρωματιστής και σήμερα γραμματέας οργάνωσης του κόμματος, έχει τη δική του ιδέα: «Πρέπει να παρατήσουμε αυτές τις ιστορίες περί Δεξιάς και Αριστεράς του κόμματος. Και να επανέλθουμε στη συνεργασία ανάμεσα στο κράτος και τη βιομηχανία.

Με το προφίλ που έχει, ο Λέφβεν μπορεί να είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για την περίσταση». Οπως και άλλοι στο Βεστερόους, επικαλείται την ιερή αναφορά στις συμφωνίες του Σαλτσγεμπάντεν του 1938, οι οποίες σφράγισαν το ιδρυτικό σύμφωνο της σύγχρονης Σουηδίας με μια κυβέρνηση που άφηνε τους εργοδότες και τα συνδικάτα να διαπραγματεύονται μόνοι τους τις συλλογικές συμβάσεις και όπου καθένας σεβόταν τον χώρο του άλλου προς όφελος του γενικού συμφέροντος.