Κρυφά καπέλα στο απόσπασμα για να πέσουν οι τιμές

Συνταγή ΟΟΣΑ για τις τιμές επεξεργάζονται κυβέρνηση και τρόικα, που διαπιστώνουν ότι η ελληνική αγορά βρίσκεται σε έναν φαύλο κύκλο ακρίβειας, παρά τη δραστική συρρίκνωση των εισοδημάτων και τη βαθιά ύφεση στην οποία έχει περιέλθει η οικονομία.

Κρυφό κόστος, γραφειοκρατικές διαδικασίες, περιορισμοί και κάθε άλλο εμπόδιο που επιδρά στη διαμόρφωση των τιμών, όπως και οι φόροι υπέρ τρίτων, μπαίνουν στο στόχαστρο της κυβέρνησης με σκοπό να καταργηθούν και την ελπίδα ότι έτσι θα γίνει εφικτή η μείωση των τιμών που αποτελεί αυτήν την περίοδο μείζον οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα για τη χώρα.

Η κυβέρνηση βρίσκεται ήδη σε επαφές με τον ΟΟΣΑ για την εφαρμογή μηχανισμού παρακολούθησης του τρόπου διαμόρφωσης των τιμών σε βασικά καταναλωτικά αγαθά και υπηρεσίες. Το μοντέλο αυτό έχει ήδη εφαρμοστεί με επιτυχία στην Αυστραλία στη δεκαετία του ’90, οδηγώντας – σύμφωνα με τις σχετικές έρευνες – σε μείωση κατά περίπου 4.000 ευρώ του ετήσιου κόστους διαβίωσης για τη μέση οικογένεια.

Πρόκειται για μια πλατφόρμα «σάρωσης» όλων των κλάδων (π.χ. των τροφίμων, των μεταφορών, των υπηρεσιών υγείας, της ενέργειας κ.λπ.), με καταγραφή και ανάλυση όλων εκείνων των νόμων και ρυθμίσεων που εμποδίζουν τον ανταγωνισμό ή έχουν άμεση επίπτωση στις τιμές. Κυβέρνηση και τρόικα ελπίζουν ότι η εφαρμογή ενός ανάλογου μοντέλου στην Ελλάδα μπορεί να φέρει ανάλογα αποτελέσματα.

Για παράδειγμα, στη χώρα μας το κόστος του τομέα εφοδιαστικής αλυσίδας στο σύνολο των κλάδων της αγοράς αντιπροσωπεύει, κατά μέσον όρο, 10%-15% του συνολικού κόστους του τελικού προϊόντος και είναι προφανής η ισχυρή επίδραση που έχει το κόστος αυτό στις τελικές τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές. Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Ανάπτυξης, στον τομέα αυτόν είναι αναγκαίος ο συντονισμός όλων των συναρμόδιων υπουργείων, ώστε να μειωθεί η επιβάρυνση στις τελικές τιμές. Οπως σημειώνουν στελέχη του υπουργείου Ανάπτυξης, προς αυτήν την κατεύθυνση εξετάζονται μεταξύ άλλων:

– Η άρση των διαφορών μεταξύ φορτηγών Δημόσιας Χρήσης και φορτηγών Ιδιωτικής Χρήσης (π.χ. να επιτρέπονται μεικτά φορτία και συνδυαστικές μεταφορές και για τα φορτηγά Ι.Χ.). Σήμερα υπάρχουν 1.100.000 φορτηγά Ι.Χ. και 38.000 Δ.Χ.

– Απλοποίηση των εμπορικών συναλλαγών με την εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης (e-invoicing), τη στιγμή που στην Ελλάδα διακινούνται ετησίως περίπου 40 εκατομμύρια τιμολόγια τον χρόνο (η εξοικονόμηση κόστους ετησίως μπορεί να ανέλθει σε 1,5 δισ. ευρώ).

– Πολεοδομικές αλλαγές των προδιαγραφών κτιρίων που προορίζονται για αποθηκευτικούς χώρους με στόχο την αύξηση της αποθηκευτικής δυνατότητας και άρα μείωση του κόστους.

– Αρση της απαγόρευσης συνδυαστικών μεταφορών νωπών με άλλα προϊόντα.

– Μείωση της γραφειοκρατίας των τελωνείων με απλοποίηση διαδικασιών και λειτουργία τους σε συνεχή 24ωρη βάση όλο το έτος.

Επιπλέον, το υπουργείο προχωρά στην υλοποίηση συγκεκριμένων παρεμβάσεων το επόμενο διάστημα και έως τον ερχόμενο Απρίλιο. Στις παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνονται η κατάργηση πληθώρας αγορανομικών διατάξεων και η αναμόρφωση του Αγορανομικού Κώδικα έως το τέλος Μαρτίου. Σήμερα, περίπου 30% των διατάξεων που ισχύουν είναι ξεπερασμένες και δημιουργούν γραφειοκρατικό κόστος. Στις διατάξεις αυτές περιλαμβάνονται θέματα για τον τρόπο κοστολόγησης των προϊόντων και των υπηρεσιών, για τις αναγραφόμενες ενδείξεις πάνω στις συσκευασίες τους ή στα ράφια των καταστημάτων, προϋποθέσεις για τη μεταφορά των προϊόντων αλλά και τη συντήρησή τους. Μάλιστα, η αναθεώρηση του Αγορανομικού Κώδικα γίνεται σε συνεργασία με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, ώστε οι νέες ρυθμίσεις να είναι πλήρως εναρμονισμένες με τις απαιτήσεις του Μνημονίου αλλά και το ευρωπαϊκό Δίκαιο για τον ανταγωνισμό. Επίσης έως το τέλος Μαρτίου θα είναι έτοιμο το πλαίσιο που αφορά την κατάργηση διατάξεων που απαγορεύουν τις πωλήσεις εμπορευμάτων σε τιμές κάτω του κόστους. Σήμερα, οι επιχειρήσεις απαγορεύεται να πουλάνε προϊόντα κάτω από την τιμή που τα αγοράζουν, ωστόσο η νέα ρύθμιση, η οποία θα προβλέπει ασφαλιστικές δικλίδες για να αποτραπούν φαινόμενα καταχρηστικής δεσπόζουσας θέσης από επιχειρήσεις, μπορεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις – π.χ. στα ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά – να δημιουργήσει καλύτερες τιμές για τους καταναλωτές.

Καταργείται ακόμα το νομοθετικό πλαίσιο που αφορά την υποχρέωση των επιχειρήσεων με τζίρο άνω των 10 εκατομμυρίων ευρώ να προαναγγέλλουν τις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών τους στο υπουργείο. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με στελέχη της Γενικής Γραμματείας, η υποχρέωση αυτή δημιουργούσε γραφειοκρατία και κόστος χωρίς καμία θετική επίδραση στις τελικές τιμές.