Ράλι τιμών στην παγκόσμια αγορά πρώτων υλών

Αντιμέτωπη με μια εκτίναξη τιμών των εμπορευμάτων βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία και όλα δείχνουν ότι η κούρσα αυτή θα συνεχιστεί με αμείωτο ρυθμό. Είτε πρόκειται για χαλκό που προορίζεται για καλώδια και αγωγούς είτε για ένα αριστούργημα του Σεζάν, η παγκόσμια ζήτηση και οι τιμές για αγαθά και προϊόντα εκτοξεύεται στα ύψη.

Οσον αφορά μάλιστα ειδικώς την Ελλάδα, αυτό κάνει ακόμη δυσκολότερη την προσπάθεια για περιορισμό του πληθωρισμού και της ακρίβειας.

Ζωτικής σημασίας πρώτες ύλες όπως ο σίδηρος, το σιτάρι, η ζάχαρη και ο ψευδάργυρος στοιχίζουν σήμερα, κατά μέσο όρο, δυόμισι φορές ακριβότερα από ό,τι στα τέλη του 2000, χωρίς μάλιστα στις τιμές τους να υπολογίζεται η επίπτωση του πληθωρισμού. Ανοδικά κινούνται και οι τιμές στα λιγότερο ζωτικής σημασίας αγαθά όπως η τρούφα, το κέρατο του ρινόκερου και τα έργα τέχνης.

Πίσω από αυτό το πρωτόγνωρο ράλι τιμών βρίσκονται τόσο η ολοένα μεγαλύτερη ζήτηση για αγαθά από ανερχόμενες αγορές όπως η Κίνα και η Ινδία (χώρες που «γεννούν» δισεκατομμυριούχους) όσο και το γεγονός ότι παράλληλα οι πλούσιοι της Δύσης γίνονται χρόνο με τον χρόνο πλουσιότεροι.

Ο άλλος λόγος για την εκτίναξη των τιμών είναι το γεγονός ότι όσο εξαντλούνται τα αποθέματα φυσικών πόρων που βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια, οι εταιρείες εξόρυξης και οι ενεργειακοί όμιλοι αναγκάζονται να τα αναζητούν σε όλο και πιο απομακρυσμένα μέρη, όπως πετρέλαιο σε μεγάλα βάθη ή γύρω από την Αρκτική. Ετσι, η εξόρυξη του πετρελαίου κοστίζει τουλάχιστον το διπλάσιο από όσο πριν από μια δεκαετία.

Ολα δείχνουν ότι το ράλι των τιμών θα συνεχιστεί για πολλά ακόμη χρόνια καθώς παγκοσμίως η μεσαία τάξη αυξάνεται ολοταχώς και από 1,8 δισ. που υπολογίζεται σήμερα, θα φτάσει τα 5 δισ. το 2030, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της εταιρείας συμβούλων McKinsey. Ετσι, και επειδή εν μέσω της κρίσης οι αποδόσεις των παραδοσιακών μορφών επένδυσης όπως οι μετοχές και τα ομόλογα είναι αρνητικές, ολοένα και περισσότεροι στρέφονται σε λιγότερο διαδεδομένα στο ευρύ κοινό μέχρι πρότινος εμπορεύματα όπως ο καφές ή ο χαλκός.

Μεγάλες διακυμάνσεις. Αυτή η μαζική στροφή έχει αυξήσει και τις διακυμάνσεις στα χρηματιστήρια των εμπορευμάτων όπως αυτό του Σικάγου. Και αυτό επειδή οι επενδυτές δεν πωλούν αμέσως ένα εμπόρευμα, αλλά περιμένουν να ανέβει κι άλλο η τιμή του προκειμένου να πετύχουν περισσότερα κέρδη. Ετσι εντείνονται οι διακυμάνσεις στη ζήτηση, που σχετίζονται και με τις αλλαγές στη βιομηχανία και την αγροτική παραγωγή. Οι εντονότερες διακυμάνσεις έγιναν πολύ αισθητές κατά τους τελευταίους μήνες του 2011.

Χαρακτηριστικό είναι και το γεγονός ότι μεταξύ των ετών 1990 και 2000, παρά τον τετραπλασιασμό του παγκόσμιου πληθυσμού και μια εκτίναξη στη ζήτηση για φυσικούς πόρους, οι πραγματικές τιμές πολλών εμπορευμάτων μειώθηκαν σχεδόν 50% λόγω της τεχνολογικής προόδου και της ανακάλυψης μεγάλης έκτασης αποθεμάτων φυσικών πόρων. Με την έλευση ωστόσο του 21ου αιώνα, τα δεδομένα άλλαξαν και οι τιμές πήραν και πάλι την ανιούσα.