Οταν η Ελλάδα έπαιρνε αυτό που ήθελε

^«Δεν πρέπει να διαπραγματευτούμε από φόβο, αλλά και δεν πρέπει να φοβηθούμε να διαπραγματευτούμε» έλεγε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 ο Τζον Κένεντι. Η Ελλάδα αναγκάστηκε να κινηθεί πολλές φορές πάνω σε αυτή τη λεπτή γραμμή. Ως μέλος υπερεθνικών οργανισμών όπως η ΕΟΚ / Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΝΑΤΟ, χρειάστηκε πολλές φορές να κρατήσει την ανάσα της μέχρι να ολοκληρωθεί μια διαπραγμάτευση, από την οποία κρινόταν, αν όχι πάντα το μέλλον της, σε κάθε περίπτωση η θέση της στον κόσμο.

Από αυτή την άποψη, το θρίλερ των ημερών δεν είναι πρωτοφανές. Πριν από τον Λουκά Παπαδήμo και άλλοι πρωθυπουργοί υποχρεώθηκαν να καθήσουν σε ένα τραπέζι ξέροντας ότι δεν μπορούσαν να σηκωθούν αν δεν έπαιρναν αυτό που επιδίωκαν. Πότε με τη συγκατάθεση των υπολοίπων, πότε μπλοφάροντας και πότε οδηγώντας τα πράγματα στα άκρα. Σε τέτοιους «γύρους του θανάτου» η έκβαση κρίνεται όταν το σασπένς κορυφωθεί ενώ κερδίζουν όσοι πείθουν ότι είναι αποφασισμένοι.

Υπήρξαν πολλές περιπτώσεις στις οποίες η τέχνη της διαπραγμάτευσης ήταν αναγκαία για να επιτευχθεί ο εθνικός στόχος. Η ένταξη της χώρας στην ευρωζώνη και της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση, τα κοινοτικά χρηματοδοτικά προγράμματα και οι πολιτικές αποφάσεις που άπτονταν των σχέσεων της χώρας με τους γείτονές της – όπως το περίφημο 4ο Χρηματοδοτικό Πρωτόκολλο με την Τουρκία – εμπεριείχαν διαπραγματευτικές αβεβαιότητες. Αλλά χωρίς αμφιβολία, πλην των όσων συνέβησαν τις τελευταίες ημέρες, οι κορυφαίες πράξεις μιας «διαπραγμάτευσης χωρίς αύριο» παίχθηκαν στη Βόννη και στο Παρίσι τη δεκαετία του 1970, στο Δουβλίνο την επόμενη δεκαετία και στο Βουκουρέστι πριν από τέσσερα χρόνια. Τρεις έλληνες πρωθυπουργοί πήραν αυτό που ήθελαν γιατί έκαναν ό,τι οι άλλοι δεν περίμεναν.