«Μας χαλάς την πιάτσα»
Αμερικανός ορθοπεδικός στη Βαλτιμόρη παρουσιάζει νέα ορθοπεδικά υλικά. Πάνω από 9 εκατομμύρια δολάρια υπολογίζεται ότι πέρασαν
από οφσόρ για να καταλήξουν σε έλληνες χειρουργούς ώστε να χρησιμοποιούν ορθοπεδικά εξαρτήματα της Smith & Nephew
Οι συνάδελφοί του τον αποφεύγανε. Είχε μόλις τελειώσει την ειδικότητα της ορθοπεδικής, το 1985, και εργαζόταν σε μεγάλο νοσοκομείο της Αθήνας. Τα υλικά του εγχώριου διανομέα τα εμπιστευόταν. Λέει ότι ήταν από τα καλύτερα της αγοράς.
Ως νέος γιατρός δεν είχε καταλάβει ακόμη το «παιχνίδι». Οι υπάλληλοι της εταιρείας ήταν ευγενικοί, άφηναν υπονοούμενα για οικονομικές διευκολύνσεις. Στα χρόνια της αθωότητας, ο νεαρός ορθοπεδικός ντρεπόταν να δεχτεί τα δώρα. Πλήρωσε (την ίδια χρονιά) 1,3 εκατομμύρια δραχμές από την τσέπη του για να παρακολουθήσει το παγκόσμιο συνέδριο ορθοπεδικής στη Σεούλ. Εκεί ξεχείλισε το ποτήρι – οι πιο έμπειροι συνάδερφοι του τον πλησίασαν, διαμαρτυρόμενοι επειδή «χαλούσε την πιάτσα». Σήμερα γελάει και παραδέχεται ότι του άνοιξαν τα μάτια και μετανιώνει για τα χρήματα που έχασε σε μία περίοδο δύσκολη γι’ αυτόν – στην αρχή της καριέρας του τα έσοδά του ήταν πενιχρά.
Η ιστορία του, έπειτα, είναι κοινή με αυτή μιας μεγάλης μερίδας γιατρών οι οποίοι άνοιξαν τον δρόμο της μίζας στα ελληνικά (δημόσια και ιδιωτικά) νοσοκομεία. Κάποιοι από αυτούς δεν χρειάστηκε καν να αγοράσουν έπιπλα για τα ιατρεία τους – έφταναν στην πόρτα τους σε συσκευασία δώρου!
Οι πιο ρομαντικοί στον τομέα της υγείας υποστηρίζουν τις θετικές πτυχές των οικονομικών συναλλαγών μεταξύ γιατρών και προμηθευτών. «Το κράτος δεν είχε ούτε έχει μεριμνήσει για τη διά βίου επιμόρφωση των γιατρών. Οι προμηθεύτριες εταιρείες και οι φαρμακευτικές κάλυπταν επί δεκαετίες αυτό το κενό» επιμένουν κάποιοι.
ΑΝΟΙΧΤΟΧΕΡΗΣ. Η PO ακολουθούσε κατά γράμμα τους άτυπους κανόνες της αγοράς με αποτέλεσμα το πελατολόγιο της εταιρείας να είναι σημαντικό. Ανοιχτοχέρης όμως, ήταν σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, και ο έλληνας διανομέας – ο εγχώριος διακινητής ορθοπεδικών υλικών της εταιρείας S&N από τη δεκαετία του 1970 έως και το 2008.
Στο μεταξύ, το ελληνικό επιχειρηματικό δαιμόνιο διόγκωνε επί χρόνια τους λογαριασμούς του ΕΣΥ και των ασφαλιστικών ταμείων. Οι τσουχτερές τιμές των ορθοπεδικών υλικών που ίσχυαν στη χώρα μας δεν απασχολούσαν τις δύο πλευρές (προμηθευτές και γιατρούς), αφού αυξάνονταν παράλληλα και τα περιθώρια κέρδους τους.
Ο γενικός κανόνας ήταν ότι ο χειρουργός είχε να λαμβάνει το 10% – 15% της αξίας του υλικού. Για παράδειγμα το υλικό για αρθροπλαστική αγκώνος κόστιζε 5.040 ευρώ, συνεπώς ο ορθοπεδικός υπολόγιζε ότι το προσωπικό του κέρδος από ένα χειρουργείο θα άγγιζε τα 750 ευρώ. Πρόκειται ωστόσο, για ψίχουλα εάν αναλογιστεί κανείς ότι τα μοσχεύματα για τη σπονδυλική στήλη έφταναν τα 30.000, ακόμη και 70.000 ευρώ.
ΜΕΤΡΗΤΑ. Επειτα από κάθε επέμβαση οι γιατροί πληρώνονταν με μετρητά. Υπήρχαν όμως και τα μπόνους: οι εταιρείες υλικών δεν παρέλειπαν να καλύπτουν τα έξοδα συνεδρίων ακόμη και προσωπικών δώρων. Αλλωστε, ο εξειδικευμένος χειρουργός ήταν αυτός που επέλεγε ένα προϊόν με βάση τις ανάγκες του ασθενούς καθώς στα νοσοκομεία δεν γίνονταν κεντρικοί διαγωνισμοί και οι έλεγχοι ήταν ανεπαρκείς, γεγονός που άφηνε ανοιχτό τον δρόμο των… συνεργασιών.
Οι χρυσές εποχές για τη PO σταμάτησαν το 2007 όταν εξαγοράστηκε από τη S&N. Οι νέοι εξ Αμερικής ιδιοκτήτες έφτασαν στη χώρα μας με άλλη κουλτούρα. Τα δώρα σταμάτησαν μαχαίρι, προκαλώντας τη δυσαρέσκεια των ορθοπεδικών. Οι γιατροί δεν άργησαν να γυρίσουν την πλάτη τους στην εταιρεία. Οι επιλογές άλλωστε ήταν πολλές: εκείνη την περίοδο δραστηριοποιούνταν πάνω από 50 εμπορικές – εισαγωγικές επιχειρήσεις ορθοπεδικών εμφυτεύσιμων υλικών και τραύματος.
Στο μεταξύ η S&N αποσύρει σταδιακά τα προϊόντα της και από τον έλληνα διανομέα, αφού πλέον είχε αποκτήσει σταθερή έδρα στην Ελλάδα.