Ο «κρατικός τραμπουκισμός» παίζει μπάλα

Στην Αίγυπτο, το ποδόσφαιρο δεν είναι απλώς ένα παιχνίδι. Είναι τρόπος ζωής και σκέψης. Με το που μπαίνεις σε ταξί στο Κάιρο, διηγείται ο ανταποκριτής της «El Pais», καλείσαι να απαντήσεις σε τρεις ερωτήσεις: εθνικότητα, οικογενειακή κατάσταση και ποδοσφαιρική ομάδα. Από την απάντηση κρίνεται αν θα αποκτήσεις έναν καινούργιο φίλο ή αν ο οδηγός θα σε κατεβάσει στην επόμενη γωνία, χρεώνοντάς σου ταρίφα τριπλάσια από το κανονικό.
Για χρόνια η αντιπαλότητα (που δεν ήταν ποτέ απαλλαγμένη από βία) περιοριζόταν ανάμεσα στις δύο μεγάλες ομάδες της αιγυπτιακής πρωτεύουσας, τη Ζάμαλεκ που θεωρούνταν η ομάδα της εύπορης μπουρζουαζίας και την Αλ Αχλί, που συνδεόταν επί δεκαετίες με τις γειτονιές των προλετάριων. Τόσο εχθρικό ήταν το κλίμα ώστε η αιγυπτιακή Ομοσπονδία αναγκάστηκε να προσλάβει ξένους διαιτητές για τους μεταξύ τους αγώνες. Οι δύο ομάδες όμως μοιράζονται τους περισσότερους τίτλους και τα περισσότερα Κύπελλα. Και αυτό προκαλεί τις υπόλοιπες ομάδες της χώρας, που καταγγέλλουν ευνοιοκρατία. Ανάμεσα στην Αλ Αχλί και στην Αλ Μάσρι, την ομάδα του Πορτ Σαΐντ, υπάρχει επίσης ιστορική εχθρότητα και οι κερκίδες πάντα βράζουν στους αγώνες. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η «Guardian», θα ήταν αφελές να θεωρηθεί ότι οι δεκάδες νεκροί στο τελευταίο, μοιραίο ματς προκλήθηκαν από «ακόμα μία περίπτωση χουλιγκανισμού στο ποδόσφαιρο, από αυτές που βλέπουμε παντού στον κόσμο»· αρκεί να ξύσει κανείς λίγο την επιφάνεια του χουλιγκανισμού για να αποκαλυφθεί ο «κρατικός τραμπουκισμός».
Πράγματι, πολλοί αστυνομικοί δεν έχουν επιστρέψει στη δουλειά τους μετά την πτώση του Μουμπάρακ, στιγματισμένοι καθώς είναι λόγω της στάσης που τήρησαν κατά τη διάρκεια της επανάστασης. Οι αιγυπτιακές δυνάμεις ασφαλείας όμως κατάφεραν να διατηρήσουν την τάξη στη διάρκεια των κοινοβουλευτικών εκλογών, που διενεργήθηκαν σε τεταμένο κλίμα και συμμετείχαν 30 εκατ. ψηφοφόροι. Δύσκολο να πιστέψει λοιπόν κανείς πως δεν μπορούσαν να διατηρήσουν υπό έλεγχο έναν ποδοσφαιρικό αγώνα με 20.000 θεατές. Δύσκολο επίσης να αποφευχθεί η εντύπωση ότι ήταν, τουλάχιστον σε ένα βαθμό, προσχεδιασμένο να προκληθεί χάος ώστε να δοθεί ένα επώδυνο μάθημα στους Ούλτρας, τους οργανωμένους οπαδούς που έφεραν την Επανάσταση του Νείλου στα γήπεδα και το πνεύμα του γηπέδου στην Επανάσταση.
Μόλις μία εβδομάδα μετά τη μερική άρση του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης που ίσχυε επί 30 χρόνια στην Αίγυπτο, το μακελειό στο Πορτ Σαΐντ εγείρει πολλά ερωτήματα για την Αστυνομία. Είναι ανήμπορη να κάνει τη δουλειά της χωρίς να καταφύγει σε ωμότητες ή μήπως βρίσκεται κατ’ ουσίαν σε σιωπηρή απεργία ώστε εκβιαστικά να καταλήξει ο λαός να ζητήσει την επιστροφή ενός αστυνομικού κράτους; Η αιματοχυσία εκλαμβάνεται επίσης ως ακόμα μία προσπάθεια να στραφούν οι Αιγύπτιοι εναντίον της Επανάστασης, να πεισθεί ο λαός πως δεν είναι έτοιμος για δημοκρατία, όπως είχε διακηρύξει ο πρώην αντιπρόεδρος της χώρας Ομάρ Σουλεϊμάν λίγες ημέρες προτού πέσει ο Μουμπάρακ.

ΤΡΕΙΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ. Η μάχη ανάμεσα στις τρεις βασικές πολιτικές δυνάμεις (η στρατιωτική εξουσία που ενσαρκώνεται από το Ανώτατο Συμβούλιο των Ενόπλων Δυνάμεων υπό τον στρατάρχη Ταντάουι· οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι, μεγάλοι νικητές των πρώτων ελεύθερων εκλογών στην Ιστορία της χώρας· και το επαναστατικό κίνημα που εννοεί να συνεχίσει την Επανάσταση του Νείλου) βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Και αυτές οι τρεις δυνάμεις, προβλέπει η γαλλική «Le Monde», θα επιχειρήσουν να εκμεταλλευτούν την τραγωδία του Πορτ Σαΐντ. Μπορεί να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη απειλή που έχει αντιμετωπίσει μέχρι σήμερα η στρατιωτική ηγεσία· μπορεί επίσης να βοηθήσει τον στρατό να σφίξει τη λαβή του γύρω από τη χώρα. Θα εξαρτηθεί από το πώς θα εκτυλιχθεί ο αγώνας για δημοκρατία τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες.