«Κόκκινο» για τις γερμανικές αποζημιώσεις

Στο Μέγαρο της Ειρήνης στη Χάγη ανακοινώθηκε χθες από το Διεθνές Δικαστήριο η ετυμηγορία για την προσφυγή της Γερμανίας κατά της Ιταλίας σχετικά με τις αποφάσεις των ιταλικών δικαστηρίων που δικαίωναν τα θύματα της σφαγής των 218 κατοίκων στο Δίστομο Βοιωτίας από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής, στις 10 Ιουνίου 1944.

Ο δικαστής Χισάσι Οουάντα ανακοίνωσε την απόφαση του Δικαστηρίου της Χάγης, τα μέλη του οποίου με συντριπτική πλειοψηφία αποφάνθηκαν ότι η ιταλική Δικαιοσύνη παραβίασε το προνόμιο της ετεροδικίας απέναντι στη Γερμανία, επιτρέποντας να εκτελεστούν εκεί αποφάσεις που είχαν κερδίσει οι συγγενείς των θυμάτων του Διστόμου από τα ελληνικά δικαστήρια.

«Το δικαστήριο θεωρεί ότι η άρνηση των ιταλικών δικαστηρίων να αναγνωρίσουν την ασυλία συνιστά παράβαση των υποχρεώσεών τους απέναντι στο γερμανικό κράτος» αναφέρεται στο σκεπτικό της απόφασης της Χάγης, με την οποία γράφτηκε ο επίλογος σε μια αντιδικία μεταξύ της Γερμανίας και της Ιταλίας, ο πυρήνας της οποίας αφορούσε το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων σε συγγενείς των θυμάτων του Διστόμου.

«Η απόφαση της Χάγης ουσιαστικά εναποθέτει την ευθύνη της διεκδίκησης των αποζημιώσεων στο κράτος. Μέχρι στιγμής το ελληνικό κράτος ποτέ δεν διεκδίκησε αυτά που δικαιούται από τη Γερμανία. Ελπίζουμε ότι η συντηρητική αυτή απόφαση θα κινητοποιήσει την ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να δικαιωθούν και στην πράξη οι Διστομίτες αλλά και όλοι οι συγγενείς των θυμάτων ανά την Ελλάδα» δήλωσε η δικηγόρος των Διστομιτών Κέλλυ Σταμούλη μετά τη δημοσιοποίηση της απόφασης του Διεθνούς Δικαστηρίου.

Η υπόθεση έφτασε μέχρι το Διεθνές Δικαστήριο έπειτα από προσφυγή της γερμανικής κυβέρνησης, η οποία ζητούσε να τηρηθεί σε σχέση με το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων το δικαίωμα της ετεροδικίας. Αφορμή αποτέλεσε η αμετάκλητη απόφαση της ιταλικής Δικαιοσύνης, με την οποία είχαν δικαιωθεί συγγενείς των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου.

Το Ανώτατο Ιταλικό Δικαστήριο με τη δική του απόφαση ουσιαστικά άναβε το πράσινο φως για τη χορήγηση αποζημιώσεων στους συγγενείς των Διστομιτών, οι οποίες θα προέρχονταν από γερμανικά περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται επί ιταλικού εδάφους.

Στη δίκη της Χάγης ουσιαστικό ρόλο είχε διαδραματίσει και η Ελλάδα, μετά την αποδοχή σχετικού αιτήματος της κυβέρνησης από το Διεθνές Δικαστήριο. Η ελληνική πλευρά, εκπροσωπούμενη από τον καθηγητή Στέλιο Περράκη, είχε παρέμβει στη διαδικασία και είχε δώσει τη δική της «μάχη επιχειρημάτων» υπέρ των θέσεων του ιταλικού Δημοσίου. Με τον τρόπο αυτό υπερασπίστηκε τα συμφέροντα των συγγενών των θυμάτων του μαρτυρικού χωριού.

Η πρώτη δικαστική απόφαση που άνοιγε τον δρόμο για τη διεκδίκηση γερμανικών αποζημιώσεων για τα θύματα του Διστόμου είχε εκδοθεί το 1997 από το Πρωτοδικείο Λιβαδειάς από τον σημερινό πρόεδρο Εφετών Αθανάσιο Καγκάνη.

Ωστόσο, η απόφαση αυτή δεν εκτελέστηκε στην Ελλάδα καθώς εξέλειπε η απαραίτητη προϋπόθεση που ήταν η έγκριση του υπουργείου Δικαιοσύνης. Για τον λόγο αυτό ο πληρεξούσιος δικηγόρος των συγγενών των θυμάτων του Διστόμου Γιάννης Σταμούλης προσέφυγε στην Ιταλία, ζητώντας να επιτραπεί εκεί η εκτέλεση της ελληνικής δικαστικής απόφασης εις βάρος της Γερμανίας.