Το αρχέτυπο του αδίστακτου δανειστή

Ο διασημότερος τοκογλύφος όλων των εποχών είναι ήρωας του Σαίξπηρ: ο Εβραίος Σάιλοκ στον «Εμπορο της Βενετίας». Το αντάλλαγμα που ζητά για να δανείσει 3.000 δουκάτα στον Αντόνιο είναι «μια λίβρα σάρκας» από οποιοδήποτε μέρος του σώματός του. Στο δικαστήριο του δόγη της Βενετίας ο Αντόνιο προσφέρεται να ξεπληρώσει το χρέος του δίνοντας 6.000 δουκάτα, ωστόσο ο Σάιλοκ επιμένει να τηρηθεί η συμφωνία. Στην κορύφωση του έργου, προς τέρψη των θεατών, ο τοκογλύφος την πατάει: η συμφωνία δεν έλεγε πουθενά πως του χρωστούν αίμα. Αρα η λίβρα σάρκας έπρεπε να αφαιρεθεί χωρίς να χυθεί ούτε σταγόνα αίματος.