Σάλσα, μπίζνες και επανάσταση

Σαν σήμερα το 1958 άρχιζε στην Κούβα η μάχη της Σάντα Κλάρα. Την πόλη είχαν περικυκλώσει οι ομάδες των ανταρτών με επικεφαλής τον Τσε Γκεβάρα, τον Καμίλο Σιενφουέγκος και τους αδελφούς Κάστρο που είχαν φθάσει τρία χρόνια νωρίτερα με το πλοίο «Γκράνμα» στις ακτές της Κούβας για να ανατρέψουν τον δικτάτορα Μπατίστα. Την επομένη όταν η Σάντα Κλάρα έπεσε στα χέρια των ανταρτών, ο Μπατίστα πανικοβλήθηκε και έφυγε από τη χώρα. Στις 2 Ιανουαρίου ο Τσε, ο Φιντέλ και ο Ραούλ έμπαιναν νικητές στην Αβάνα. Την επέτειο αυτή, με τον Γκεβάρα να έχει φύγει προ πολλού, τον Φιντέλ άρρωστο και τον Ραούλ στο τιμόνι της χώρας τιμούν αυτές τις ημέρες οι Κουβανοί, οι οποίοι τη χρονιά που μας αποχαιρετά είδαν να προωθούνται οι μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις από τον καιρό της επανάστασης.

Παρ’ ότι η οικονομία της χώρας θα συνεχίσει να ελέγχεται από το κράτος, οι μεταρρυθμίσεις έχουν στόχο να συμβάλουν στην ανάπτυξη και να περιορίσουν την ανεπάρκεια των κρατικών επιχειρήσεων και τα γραφειοκρατικά προβλήματα.

ΑΚΙΝΗΤΑ ΚΑΙ Ι.Χ. Από τον Νοέμβριο οι Κουβανοί έχουν το δικαίωμα να αγοράζουν και να πωλούν το σπίτι τους, ενώ οι αγοραπωλησίες αυτοκινήτων είχαν επιτραπεί αρκετούς μήνες νωρίτερα. Οι Κουβανοί μπορούν τώρα σιγά σιγά να ανοίγουν μικρές ιδιωτικές επιχειρήσεις και να προσλαμβάνουν προσωπικό. Το 2011 περίπου 350.000 πολίτες εξασφάλισαν άδεια για να ιδρύσουν δικές τους επιχειρήσεις, ενώ χιλιάδες οδηγοί ταξί ετοιμάζονται να υπογράψουν συμφωνίες με το κράτος και να γίνουν διαχειριστές του οχήματος. Στα πλάνα του σχεδίου οικονομικής αναμόρφωσης περιλαμβάνεται και ο περιορισμός της γραφειοκρατίας, που όμως θα γίνει με μεγάλο κοινωνικό κόστος. Εως το 2014 υπολογίζεται ότι θα πρέπει να απολυθούν περίπου 1,8 εκατ. δημόσιοι υπάλληλοι, περίπου το 34% της εργατικής δύναμης της χώρας. Ο υπουργός Οικονομικών Αντέλ Ροντρίγκεζ δήλωσε πρόσφατα ότι την επόμενη χρονιά στον δημόσιο τομέα θα περικοπούν 170.000 θέσεις εργασίας, ενώ θα προστεθούν στον ιδιωτικό 240.000.

Οι μεταρρυθμίσεις δεν σταματούν εδώ. Ο ιδιωτικός τομέας θα διευρυνθεί ακόμα περισσότερο το 2012 καθώς οι Αρχές θα επιτρέψουν στους πολίτες από την 1η Ιανουαρίου να προσφέρουν διάφορες υπηρεσίες όπως επιδιόρθωση συσκευών και ρολογιών, θα μπορούν να ανοίξουν ξυλουργεία και σιδεράδικα. Νωρίτερα είχε επιτραπεί σε κάποια από τα 1.500 κουρεία και κομμωτήρια να γίνουν ιδιωτικές επιχειρήσεις που τις διαχειρίζονται οι πρώην εργαζόμενοι σε αυτά, οι οποίοι τώρα πληρώνουν ένα μηνιαίο ποσό στο κράτος, αγοράζουν προμήθειες, πληρώνουν φόρους και κανονίζουν μόνοι τις τιμές στις οποίες πωλούν τις υπηρεσίες τους.

Ετσι, οι Κουβανοί θα έχουν πολλά να γιορτάσουν αυτές τις ημέρες. Λίγο μετά τη νίκη της επανάστασης το 1959 ο Φιντέλ Κάστρο κρατικοποίησε όλες τις επιχειρήσεις στην Κούβα. Ωστόσο από το 2008, όταν ουσιαστικά παρέδωσε την εξουσία στον αδελφό του λόγω της ασθένειάς του, η κατάσταση αλλάζει σταθερά. Η κουβανική ηγεσία ελπίζει έως το 2016 το 40% της εργατικής δύναμης της χώρας να ανήκει στον «μη κρατικό» τομέα, σε σύγκριση με το 15% που ήταν το αντίστοιχο ποσοστό στα τέλη του 2010.

Πλέον οι τράπεζες δίνουν δάνεια σε όσους θέλουν να στραφούν στην ελεύθερη οικονομία, ενώ μια σημαντική αλλαγή έχει ξεκινήσει και στον αγροτικό τομέα καθώς η κυβέρνηση θέλει να ενισχύσει την παραγωγή τροφίμων για να περιοριστούν οι εισαγωγές. Ετσι τώρα οι αγρότες μπορούν πλέον να νοικιάζουν από το κράτος έως και 670 στρέμματα γης για 25 χρόνια (σε σύγκριση με μόλις 130 στρέμματα μέχρι τώρα για 10 χρόνια).

ΑΜΝΗΣΤΙΑ. Σε όλα αυτά ας προσθέσουμε την απελευθέρωση, αυτές τις ημέρες, 2.900 φυλακισμένων για ανθρωπιστικούς λόγους στη μαζικότερη απονομή αμνηστίας που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια στην Κούβα, λίγο πριν από την επίσκεψη στο νησί την ερχόμενη άνοιξη του Πάπα Βενέδικτου ΙΣΤ’. Ο πρόεδρος Ραούλ Κάστρο που ανακοίνωσε την αμνηστία πριν από λίγες ημέρες δήλωσε ότι έλαβε υπόψη τα αιτήματα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, σε μια κίνηση που δείχνει ότι «η κουβανική επανάσταση έχει και γενναιοδωρία και δύναμη». Στα σκαριά λέγεται ότι είναι και αυτό που περιμένουν όλοι οι Κουβανοί: η χαλάρωση των περιορισμών στη μετανάστευση που θα τους επιτρέπει να ταξιδεύουν στο εξωτερικό. Η κυβέρνηση λέει ότι εξετάζει το σχετικό πρόγραμμα και ότι οι αλλαγές θα γίνουν σταδιακά. Οι Κουβανοί σίγουρα έχουν πολλά να προσβλέπουν το νέο έτος…