Μεγάλες νίκες για την ανθρωπότητα

Καθημερινά στα περισσότερα μέρη του κόσμου τα ανθρώπινα δικαιώματα παραβιάζονται και οι σελίδες των εφημερίδων γεμίζουν με ιστορίες για εκτελέσεις, δικαστικές πλάνες, βασανιστήρια. Υπάρχουν όμως και καλές ειδήσεις, καρποί των μαχών που δίνουν ακούραστοι άνδρες και γυναίκες οι οποίοι υπερασπίζονται καθημερινά, όπως μπορούν, τις αρχές της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Η Διεθνής Αμνηστία έδωσε στη δημοσιότητα «τις καλύτερες καλές ειδήσεις του 2011», ένα χρονολόγιο από μικρές και μεγάλες νίκες – «το αποτέλεσμα», όπως υπογραμμίζει η οργάνωση, «της δέσμευσής μας για απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, μετατροπή των θανατικών ποινών, τερματισμό των εκτοπισμών». Πρόκειται για σημάδια που δημιουργούν ελπίδες ότι το 2012 θα συνεχιστεί η δέσμευση στην υπηρεσία του πολιτισμού από την Αφρική ώς το Ιράν, από την Κίνα ώς την Ευρώπη, επειδή τα δικαιώματα δεν έχουν σύνορα.

ΣΤΗΝ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ. Στις 28 Νοεμβρίου, η ανάγνωση της ετυμηγορίας στην πρώτη δίκη που έγινε στην Αργεντινή για τους ανθρώπους που βασανίστηκαν και εξαφανίστηκαν στην περιβόητη ESMA, τη Σχολή Μηχανικών του Ναυτικού που στη διάρκεια της χούντας (1976-1983) είχε μετατραπεί σε κέντρο βασανιστηρίων, έγινε δεκτή μ’ ένα ξέσπασμα δακρύων και με αγκαλιές ανάμεσα στο ακροατήριο. Εκατοντάδες άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί επίσης στον δρόμο, πολλοί κρατώντας φωτογραφίες των θυμάτων, και ξέσπασαν σε χειροκροτήματα όταν ανακοινώθηκαν οι ποινές. Τριάντα χρόνια μετά την τραγωδία των desaparecidos («εξαφανισμένοι»), καταδικάσθηκαν σε ισόβια για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας 12 από τους 17 στρατιωτικούς οι οποίοι κατηγορούνταν για 85 εγκλήματα που είχαν διαπραχθεί στην ESMA. Στη διάρκεια της δικτατορίας, πάνω από 5.000 άνθρωποι βασανίστηκαν στη Σχολή Μηχανικών του Ναυτικού, που ήταν το μεγαλύτερο μυστικό κέντρο κράτησης αντιπολιτευομένων στο Μπουένος Αϊρες.

Ο ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ. Ανάμεσα στους 12 που καταδικάσθηκαν ήταν ο πρώην αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού Αλφρέντο Αστίς, ο επονομαζόμενος «άγγελος του θανάτου», ο οποίος διείσδυε στους κύκλους των αντιπάλων της δικτατορίας για να οργανώνει απαγωγές και φόνους. Ο Αστίς συνήθιζε να υποδεικνύει στους βασανιστές συνεργάτες του αυτούς που έπρεπε να απαχθούν, αγκαλιάζοντάς τους. Η ακροαματική διαδικασία διήρκεσε 22 μήνες κατά τους οποίους κατέθεσαν 79 επιζώντες. Εκτός των 12 που καταδικάσθηκαν σε ισόβια, άλλοι τέσσερις από τους κατηγορουμένους καταδικάσθηκαν σε ποινές κάθειρξης από 18 ώς 25 χρόνια. Από τους 5.000 ανθρώπους που πέρασαν από τα κελιά της ESMA, υπολογίζεται ότι επέζησαν μόνο 200. Κάθε εβδομάδα, πολλοί από τους κρατούμενους μεταφέρονταν ναρκωμένοι σε αεροπλάνα, από τα οποία τους έριχναν σ’ έναν γειτονικό ποταμό. Ο νόμος περί αμνήστευσης των εγκλημάτων της δικτατορίας που είχε ψηφιστεί μετά την πτώση της, το 1983, ακυρώθηκε το 2005 από το Ανώτατο Δικαστήριο της Αργεντινής, κατόπιν αιτήματος του τότε προέδρου Νέστορ Κίρτσνερ.