Πριν από 30 χρόνια μπορεί να ήταν άγνωστος σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας ο όρος πολιτισμός. Στο μεταξύ έγινε μια τεράστια προσπάθεια να δημιουργηθούν σε κάθε γωνιά μουσεία και φεστιβάλ. Μήπως κάπου χάσαμε το μέτρο;
Είναι δύσκολο να γίνει σύγκριση με το παρελθόν, διότι τότε ήταν απαραίτητο το βαρύ χέρι του κράτους πάνω στον πολιτισμό. Τα πράγματα έχουν αλλάξει διότι δεν περιμένουμε πια από την Πολιτεία να παράγει πολιτισμό και αυτό είναι θετική εξέλιξη. Η Πολιτεία πρέπει να έχει περισσότερα εργαλεία παρέμβασης και ελαφρύτερο χέρι. Να έχουμε τα χρήματα, τα προγράμματα, τις υποδομές και τις προσβάσεις να προστατεύσουμε την πολιτιστική κληρονομιά και να αναδείξουμε τη δημιουργία χωρίς να παρεμβαίνουμε στο τι και πώς δημιουργείται. Το νομοσχέδιο που θα φέρουμε στη Βουλή στοχεύει στο να αυξήσει τα εργαλεία της Πολιτείας για τον πολιτισμό και να περάσει μέρος της διαχείρισής τους στον κόσμο του πολιτισμού.
Σχεδιάζετε νέα μουσεία, αναπλάσεις αρχαιολογικών χώρων… Πολλοί τα θεωρούν σπατάλη την ώρα που ο μισθός τους μειώνεται. Τι τους απαντάτε;
Ο πλούτος που παράγει μια κοινωνία μπορεί να είναι προσωπικός και συλλογικός. Αν φτάσαμε εδώ που φτάσαμε είναι επειδή ακόμα και τον συλλογικό μας πλούτο τον μετρούσαμε με προσωπικά κριτήρια. Ακόμα και η γραφειοκρατία και η διαφθορά που αναπτύξαμε δεν είναι τίποτα άλλο από εργαλεία προσωπικού πλουτισμού. Τώρα είναι η ώρα να επενδύσουμε στον συλλογικό μας πλούτο και να τον υπερασπιστούμε με όλες μας τις δυνάμεις. Τα έργα για τον πολιτισμό δεν πρέπει να τα δει κανείς με προσωπικά κριτήρια και τη λογική ότι «αν δεν έπαιρνε τα λεφτά η Πινακοθήκη για την επέκτασή της, για παράδειγμα, θα τα έβαζα στον μισθό μου». Πρέπει να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε με μια σύγχρονη πινακοθήκη, τι πλούτο μπορεί να φέρει στην πόλη, τι εκπέμπει μέσω αυτής η Ελλάδα προς τα έξω, τι σημαίνει για τον ελληνικό πολιτισμό και τι σημαίνει σε έσοδα από τον τουρισμό. Αν βάλει κάποιος αυτή την εξίσωση θα δει ότι αυτά που επενδύουμε σήμερα στον πολιτισμό και τον τουρισμό είναι ελάχιστα σε σχέση με όσα θα πάρουμε στο μέλλον.
Υπήρξατε αμετακίνητος σε όλους τους ανασχηματισμούς της τελευταίας διετίας και κατά συνέπεια το έργο σας δεν διακόπηκε. Πώς το αξιολογείτε;
Δεν είμαι ικανοποιημένος στο θέμα της εξωστρέφειας και της προώθησης νέων δημιουργών στο εξωτερικό διότι δεν υπήρχαν τα απαραίτητα χρήματα. Είναι η μεγαλύτερη στενοχώρια μου. Από την άλλη, καταφέραμε να εδραιώσουμε τη διαφάνεια, έναν άλλο τρόπο να βλέπει κανείς τον πολιτισμό, και να στηρίξουμε τους νέους δημιουργούς. Το πιο σημαντικό όλων είναι ότι καταφέραμε να πείσουμε πως ο πολιτισμός μπορεί να ενταχθεί σε μια μακροχρόνια στρατηγική, η οποία υπηρετείται από την Πολιτεία χωρίς να επαφίεται στις προσωπικές προτιμήσεις ενός υπουργού.
Οταν τελειώσει η θητεία σας θα είστε ευχαριστημένος αν έχετε πετύχει τι;
Η μεγαλύτερη χαρά μου θα ήταν να έχουμε αλλάξει τον τρόπο που βλέπει η Πολιτεία την πολιτιστική κληρονομιά και τη νέα δημιουργία και να τον εδραιώσουμε μέσα από ένα θεσμοθετημένο πλαίσιο. Να αφήσουμε νέα εργαλεία και διαδικασίες στον επόμενο υπουργό για να μην ανακαλύψει τον τροχό, αλλά να πάρει το νήμα από εκεί που το αφήνουμε εμείς και να κάνει το επόμενο βήμα.