«Τεράστια προσπάθεια για να απαλλαγούμε από το τέρας του ολοκληρωτισμού»

Λίγες ώρες μετά το οριστικό τέλος της Σοβιετικής Ενωσης, ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ παραχώρησε μια μακρά συνέντευξη στους απεσταλμένους των ιταλικών εφημερίδων «Ρεπούμπλικα» και «Στάμπα».

Ηταν 26 Δεκεμβρίου και στο σχεδόν άδειο Κρεμλίνο οι συνεργάτες του άδειαζαν τα γραφεία τους για να παραδώσουν στους επόμενους ιδιοκτήτες, τους ηγέτες της νέας Ρωσίας.

Σε ένα τέτοιο κλίμα, οι τρεις δημοσιογράφοι έβλεπαν έναν Γκορμπατσόφ γεμάτο ενέργεια και συγχρόνως με μια ηρεμία στο πρόσωπο την οποία φαινόταν να έχει ξαναβρεί έπειτα από πολύ καιρό.

«Οταν παίρνεις μια απόφαση, δεν υπάρχει κάτι να ξανασκεφτείς» εξήγησε ο τελευταίος ηγέτης της ΕΣΣΔ. «Το ίδιο πράγμα που είχε συμβεί το 1985 όταν αποφάσισα να ξεκινήσω. Σήμερα είναι το ίδιο.

Εξάλλου, το είχα πει: εάν η διαδικασία μεταρρύθμισης του πολυεθνικού μας κράτους ξεπερνούσε το όριο της διάλυσης της Σοβιετικής Ενωσης, δεν θα υπήρχε πια θέση για μένα».

Ο Γκορμπατσόφ προσέφερε στους επισκέπτες του τσάι και μπισκότα. Εκείνοι τον ρώτησαν για ποιον λόγο στο διάγγελμά του την προηγούμενη μέρα με το οποίο είχε ανακοινώσει την παραίτησή του, είχε μιλήσει όχι μόνο για ελπίδα αλλά και για ανησυχία. «Απευθυνόμενος στην πατρίδα μέτρησα τα λόγια μου. Δεν θα ήθελα η διαδικασία του σχηματισμού των Ανεξάρτητων Κρατών, δηλαδή του διαμελισμού της Σοβιετικής Ενωσης, να μας οδηγήσει έξω από το δημοκρατικό πλαίσιο» ήταν η απάντησή του. «Κάναμε τεράστια προσπάθεια για να απαλλαγούμε από το τέρας του ολοκληρωτισμού».