Παιχνίδι εξουσίας σε πυρηνική σκακιέρα

Πριν διοριστεί ο Κιμ Γιονγκ Ουν διάδοχος του πατέρα του, πέρσι, ο Κιμ Γιονγκ Ιλ τον έστειλε σε μια μυστική στρατιωτική αποστολή στην Κίνα. Η αποστολή ήταν να συναντηθεί με στελέχη της κινεζικής ηγεσίας, που αποτελεί τον στενότερο σύμμαχο της Πιονγκγιάνγκ και να ζητήσει την έγκρισή τους για να αναλάβει την εξουσία στη Βόρεια Κορέα. Οι δύο πλευρές περιγράφουν τις σχέσεις τους «τόσο στενές όσο τα χείλη με τα δόντια». Η επίσκεψη στο Πεκίνο έδωσε στον άπειρο Γιονγκ Ουν, που ακόμα δεν έχει κλείσει τα 30 του χρόνια, μια πολύτιμη γεύση διεθνούς διπλωματίας. Ηταν όμως και ένδειξη αναγνώρισης ότι η έγκριση της Κίνας για τη μεταβίβαση της εξουσίας θεωρείται κρίσιμη, βορείως του 38ου παραλλήλου.

Ο νεαρός Κιμ Γιονγκ Ουν ξεκινά την περιπέτειά του στη λαβυρινθώδη πολιτική της Πιονγκγιάνγκ από πολύ δυσχερέστερη θέση από εκείνη που είχε ο πατέρας του όταν διαδέχθηκε τον δικό του πατέρα Κιμ Ιλ Σουνγκ, καθώς ο Κιμ Γιονγκ Ιλ προετοιμαζόταν για τη θέση αυτή 14 χρόνια. Ο Μπρους Κλίνγκνερ, πρώην αναλυτής της CIA για τη Βόρεια Κορέα, κάνει τη σύγκριση μιλώντας στους «Financial Times» και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Κιμ Γιονγκ Ουν «διαθέτει αυτήν τη στιγμή πολύ μικρότερη εξουσία και άρα δυνατότητα διαπραγμάτευσης με τους εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς αλλά και δυνατότητα προώθησης αλλαγών». Αυτό επιβεβαιώνεται και από τις πληροφορίες που θέλουν τη Βόρεια Κορέα να αποκτά για πρώτη φορά από την ίδρυσή της συλλογική ηγεσία έπειτα από δεκαετίες προσωποπαγούς δικτατορίας. Εκτός λοιπόν από τον 29χρονο άπειρο – και όπως δείχνουν όλες οι φωτογραφίες φοβισμένο – Κιμ Γιονγκ Ουν, το τιμόνι της χώρας αναλαμβάνει η ηγεσία του στρατού και ένας θείος που, σύμφωνα με τις επιθυμίες του Κιμ Γιονγκ Ιλ θα αποτελέσει τη «γέφυρα» του παλιού και του νέου καθεστώτος.

ΟΙ ΜΕΝΤΟΡΕΣ. Οσον καιρό ήταν άρρωστος ο Κιμ Γιονγκ Ιλ διόρισε τη μικρότερη αδελφή του Κιμ Κουόνγκ Χούι και τον σύζυγό της Τζανγκ Σονγκ Ταέκ μέντορες του νεαρού διαδόχου και υπεύθυνους για τη μεταμόρφωσή του σε ηγέτη που θα μπορεί να προκαλεί φόβο και δέος στα εκατομμύρια των Βορειοκορεατών, αλλά κυρίως μεταξύ των αξιωματικών του στρατού και των στελεχών του κυβερνώντος Εργατικού κόμματος. Αυτός ο 65χρονος θείος λοιπόν θα συγκυβερνά τώρα, πολλοί όμως θεωρούν ότι πίσω από τη σκηνή πολλά νήματα θα κινεί η Κουόνγκ Χούι, μια ιδιαίτερα σκληρή γυναίκα που συμβούλευε συχνά τον αδελφό της.

Σε μια τόσο πολυπληθή ηγεσία είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι δεν θα υπάρξουν διαφωνίες. Τις αντιδράσεις του νεαρού Κιμ περιμένουν όλοι, καθώς ο «νεαρός στρατηγός» όπως τον αποκαλούν από τον Σεπτέμβριο του 2010 όταν του απονεμήθηκε ο βαθμός αυτός χωρίς να έχει υπηρετήσει ούτε μια ώρα στον στρατό, είναι τώρα υπεύθυνος για ένα δίκτυο γκουλάγκ όπου κρατούνται οι διαφωνούντες αλλά και για να αντιμετωπίσει τα πολλά επισιτιστικά προβλήματα της χώρας του, καθώς και τις διεθνείς κυρώσεις που έχει επιβάλει η διεθνής κοινότητα λόγω του πυρηνικού προγράμματος.

ΠΟΛΕΜΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ. Δεν λείπουν οι αναλυτές που εκφράζουν φόβους ότι μπορεί να θελήσει να δείξει την πυγμή του επιδεικνύοντας στρατιωτική δύναμη απέναντι στη Νότια Κορέα, ο στρατός της οποίας βρίσκεται μονίμως με το δάχτυλο στη σκανδάλη. Και εκεί αρχίζουν τα στρατιωτικά σενάρια που όμως συνεχίζονται και για την αντίθετη περίπτωση, εάν δηλαδή το καθεστώς δεν αντέξει και καταρρεύσει και ξαφνικά προκληθεί ακόμα μεγαλύτερη αναταραχή στην κορεατική χερσόνησο στην οποία θα σπεύσουν η Κίνα, οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία, που είναι μεταξύ άλλων και οι τρεις μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη. Ομως είναι η πολιτική της Κίνας εκείνη που θα καθορίσει τις εξελίξεις, καθώς τα τελευταία χρόνια το Πεκίνο αύξησε την υποστήριξή του στο καθεστώς της Πιονγκγιάνγκ. «Οσο η Βόρεια Κορέα έχει τη σημερινή πολιτική, τόσο η πολιτική της Κίνας προς τη χώρα δεν θα αλλάξει», λέει ο Ζανγκ Λιανγκούι, καθηγητής στην κινεζική κομματική σχολή στο Πεκίνο. «Αυτό που μας νοιάζει είναι να υπάρχει σταθερότητα και όχι χάος».