Ηταν στο τέλος Οκτωβρίου όταν χτύπησε το τηλέφωνο του γερμανού υφυπουργού Εργασίας Χανς Γιόαχιμ Φούχτελ και στην άλλη άκρη της γραμμής ακούστηκε η Καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ με συγκεκριμένη πρόταση. Του ζητούσε να αναλάβει τον συντονισμό των προσπαθειών για τη βελτίωση της ελληνογερμανικής φιλίας, κυρίως σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Να προωθήσει τη συνεργασία δήμων και νομαρχιών της Γερμανίας και της Ελλάδας. Τον επέλεξε γιατί γνωρίζει τα θέματα της Αυτοδιοίκησης και είχε και διεθνείς επαφές. Μέσα από τη συμμετοχή του επί 18 χρόνια στη Διακοινοβουλευτική Ενωση «ΙPU» είχε γνωρίσει και αρκετούς έλληνες βουλευτές. Η Βάδη-Βυρτεμβέργη, η οποία είναι και η εκλογική του περιφέρεια, είναι ένα από τα κέντρα των ελλήνων μεταναστών στη Γερμανία και οι δεσμοί που έχουν αναπτυχθεί είναι ζωντανοί. H κυρία Μέρκελ δεν χρειάστηκε να προσπαθήσει πολύ για να τον πείσει.
«Είμαι από εκείνους που πιστεύουν στο μέλλον», λέει ο κ. Φούχτελ που ελπίζει ότι και σε κεντρικό επίπεδο, μεταξύ των υπουργείων Ελλάδας και Γερμανίας, θα υπάρξουν το επόμενο διάστημα αποτελέσματα. Αυτά που δεν υπήρξαν – πλην ελαχίστων εξαιρέσεων – στο διάστημα που μεσολάβησε από τον Μάρτιο του 2010, όταν ο τότε πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου και η Καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ υπέγραφαν στο Βερολίνο το μνημόνιο ελληνογερμανικής συνεργασίας. Εξαιρέσεις αποτέλεσαν ο τομέας του Τουρισμού με ανταλλαγές σε επίπεδο βουλευτών, καθώς επίσης και ο τομέας του υπουργείου Υγείας με εξειδίκευση της συνεργασίας σε επίπεδο νοσοκομείων και κλινικών, όπως του Βερολίνου και των Ιωαννίνων.
Ο κ. Φούχτελ αναλαμβάνει τώρα να προωθήσει τη γερμανοελληνική συνεργασία σε ένα χαμηλότερο του κυβερνητικού επίπεδο – και γι’ αυτό ίσως και αποδοτικότερο – , την Τοπική Αυτοδιοίκηση. «Η δική μου συμβολή θα είναι σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο», λέει, στον τομέα της Αυτοδιοίκησης, σε δήμους και περιφέρειες. «Θέλω να σταλεί το μήνυμα ότι είμαστε πρόθυμοι να βοηθήσουμε, να προχωρήσουμε στη συνεργασία. Εχουμε πολλές ελληνογερμανικές ομάδες φιλίας και αυτό το δυναμικό μπορούμε να το ενεργοποιήσουμε». Ανάμεσα στη Γερμανία και στη Γαλλία υπάρχουν 2.000 αδελφοποιημένες πόλεις, μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας μόλις 30. Είχαν περιοριστεί σε πολιτιστικές ανταλλαγές και φολκλόρ. «Είναι καιρός να περάσουμε από τα λόγια στα έργα», λέει ο κ. Φούχτελ.
Στην πράξη. Ο γερμανός υφυπουργός περιγράφει το πέρασμα στην πράξη με ένα παράδειγμα: «Οταν πήγα στη 2η Ελληνογερμανική Συνέλευση στη Θεσσαλονίκη στις αρχές Νοεμβρίου, διατυπώθηκε το αίτημα να δούμε τι γίνεται στον τομέα των ιαματικών λουτρών. Αμέσως συγκλήθηκε σύσκεψη για το θέμα και εκεί φάνηκε πόσο σημαντική είναι η ανταλλαγή τεχνογνωσίας. Για παράδειγμα, πώς βελτιώνεται ο τρόπος αξιολόγησης και μέτρησης της ποιότητας του νερού. Ο κάθε τουρίστας όταν φτάνει στα ιαματικά λουτρά να γνωρίζει τι μπορεί να αξιοποιήσει ως προσφορά. Ποιες εξελίξεις της τεχνολογίας μπορούν να εφαρμοστούν για να ξυπνήσουν το ενδιαφέρον και να προσελκύσουν ακόμη περισσότερους τουρίστες. Στη Γερμανία υπάρχουν πολλοί που γνωρίζουν πολύ καλά αυτά τα θέματα και έχουν υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας. Υπάρχει Σύνδεσμος Ιαματικών Λουτρών. Οταν οι Ελληνες συναντηθούν με τέτοιους ανθρώπους, ανοίγουν τελικά οι δυνατότητες να προσδιοριστούν και οι απαιτούμενες επενδύσεις. Θα μπορέσει να δημιουργηθεί η βάση ώστε η ελληνική πλευρά να ζητήσει κονδύλια από την ΕΕ και να δρομολογηθούν αντίστοιχα έργα που θα φέρουν περισσότερους τουρίστες, περισσότερες θέσεις εργασίας, ενώ θα βελτιωθούν οι υποδομές και θα υπάρξει γρηγορότερα ανάπτυξη σε τοπικό επίπεδο».
Πληθώρα δυνατοτήτων. Υπάρχει πληθώρα δυνατοτήτων που ανοίγονται για συνεργασία στη μικροκλίμακα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Από την πυροπροστασία έως τον πράσινο τουρισμό και τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας. Μετά τη στροφή της Καγκελαρίου Μέρκελ για το κλείσιμο των πυρηνικών αντιδραστήρων η Γερμανία ενισχύει ακόμη περισσότερο τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας. «Θα ήταν πολύ καλό αν σε αυτό το πρώιμο στάδιο μπορούσε να προωθηθεί η συνεργασία μεταξύ δήμων και νομαρχιών για να μεταφέρει άμεσα ο ένας στον άλλο την τεχνογνωσία που αποκτά», λέει ο κ. Φούχτελ. Υπάρχουν ήδη προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση, με πρωτοπόρα την πόλη Ντέτμολντ στη Βόρεια Γερμανία, κοντά στο Μπίλεφελντ, που δραστηριοποιείται έντονα. «Διαπιστώνω μεγάλο ενδιαφέρον από τη γερμανική πλευρά τους τελευταίους μήνες. Και προσπαθώ να το καταγράψω, να έρθω σε επαφή με τις Ενώσεις Αυτοδιοίκησης, με τις ενώσεις ειδικών. Η αποστολή μου είναι να διαφημίσω την προσπάθεια αυτή στη Γερμανία», λέει ο κ. Φούχτελ και τονίζει ότι δεν πρόκειται να αποθαρρυνθεί εύκολα.
Διαφήμιση στη Γερμανία και όχι έλεγχος στην Ελλάδα; «Οχι, βέβαια», λέει και γελάει δυνατά, για να τονίσει τις αγαθές προθέσεις του. Αντιλαμβάνεται τον ρόλο του ως ιμάντα μεταβίβασης των αιτημάτων που διατυπώνονται από την Ελλάδα στους αρμόδιους φορείς της Γερμανίας. Τα προγράμματα θα τα αποφασίσουν οι ελληνικοί φορείς. Αυτός θα είναι το «λόμπι» τους στη Γερμανία. Από τους έλληνες βουλευτές που επισκέφθηκαν την περασμένη εβδομάδα τη Γερμανία ζήτησε να δουν αυτοί και οι συνάδελφοί τους τις ανάγκες στις περιφέρειές τους. Σε ένα επόμενο στάδιο η Γερμανία θα μπορούσε να βοηθήσει και στην εκταμίευση των κονδυλίων από την ΕΕ. «Είναι μια προσφορά. Και δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο πρόθυμοι είναι στην Τοπική Αυτοδιοίκηση της Γερμανίας να βοηθήσουν. Είναι πολύ ευχάριστο και για μένα. Είμαι πραγματικά ενθουσιασμένος». Τον Ιανουάριο θα ιδρυθεί ένας σύλλογος για την προώθηση της συνεργασίας της Βάδης-Βυρτεμβέργης με την Κεντρική Μακεδονία. Ο κ. Φούχτελ καλεί τους έλληνες δημάρχους να πάρουν μέρος στην πρωτοβουλία, κάνοντας επαφές στη Γερμανία.
Η προσφορά για να φέρει αποτέλεσμα προϋποθέτει να υπάρχει συγκεκριμένο ενδιαφέρον και από την άλλη πλευρά. «Απλώνουμε το χέρι», λέει ο κ. Φούχτελ, «με την αριστοτελική έννοια της φιλίας, την αντιδιαστολή της ανιδιοτελούς φιλίας από τη φιλία του συμφέροντος». Αυτό είχε πει και στη 2η Ελληνογερμανική Συνέλευση της Θεσσαλονίκης τον Νοέμβριο όπου περίμενε ότι θα κυριαρχήσουν οι κριτικοί τόνοι – «αλλά δεν ήταν έτσι», όπως λέει. Στο όργανο αυτό, με πρόεδρο τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη, συμμετέχουν κυρίως έλληνες δήμαρχοι και ήταν δικό τους το αίτημα προς τη γερμανική κυβέρνηση να εντατικοποιήσει και στον τομέα αυτόν τη συνεργασία. Ο ίδιος διαπίστωσε ζωηρό ενδιαφέρον των Ελλήνων να συνεργαστούν με τη γερμανική Τοπική Αυτοδιοίκηση, που είναι δυναμική, με έφεση σε νεωτερισμούς και λιγότερη γραφειοκρατία. «Αυτά τα χαρακτηριστικά πρέπει να τα αξιοποιήσουμε αυτές τις δύσκολες στιγμές», λέει ο γερμανός υφυπουργός. «Οταν υπάρχει η βούληση, βρίσκεται και ο δρόμος», προσθέτει, με την πεποίθηση ότι θα υπάρξει αποτέλεσμα, γιατί «μερικές φορές λείπουν μόνο μερικές μικρές βίδες για να λειτουργήσει η μηχανή».