Η «νέα Ευρώπη» …κρύβεται στις λεπτομέρειες

Η νέα Συνθήκη, εντός της υπάρχουσας Συνθήκης της Λισαβώνας, δεν έχει πάρει ακόμη σάρκα και οστά. Το βέβαιο είναι, πάντως, ότι θα περιέχει πολλούς αστερίσκους και υποσημειώσεις. Εξι ερωτήσεις και απαντήσεις, όπως τις κατέγραψε το Ρόιτερ, δίνουν μια πρώτη ιδέα αυτής της νέας «Ευρώπης μέσα στην Ευρώπη».

Ποιοι συμφώνησαν;

Ολες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης εκτός από τη Βρετανία που επέλεξε τον μοναχικό δρόμο της αποστασιοποίησης. Εκτός από τους 17 της ευρωζώνης, οι υπόλοιποι είναι οι Δανία, Τσεχία, Σουηδία, Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία, Βουλγαρία, Ρουμανία και Ουγγαρία.

Γιατί χρειάζεται μια νέα Συνθήκη η Ευρώπη;

Τα τελευταία χρόνια οι χώρες της ευρωζώνης βρίσκονται αντιμέτωπες με μια κρίση χρέους που απειλεί την ίδια την ύπαρξη του κοινού νομίσματος. Η Γερμανία και η Γαλλία συμφώνησαν ότι μόνο μια Συνθήκη με αυστηρούς κανόνες όσον αφορά τη δημοσιονομική πειθαρχία θα έπειθε τις αγορές ότι τα κράτη-μέλη είναι ικανά να λύσουν το πρόβλημα του χρέους.

Τι λένε αυτοί οι κανόνες;

Οτι όλα τα κράτη θα δεσμευθούν συνταγματικά πως θα κρατούν το έλλειμμα κάτω από το 0,5% του ΑΕΠ τους. Υπέρβαση του ορίου αυτού θα επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές συνθήκες, ενώ το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναλαμβάνει να ελέγχει την τήρηση της συμφωνίας για το φρένο χρέους. Προβλέπονται επίσης αυτόματοι μηχανισμοί τιμωρίας για τους παραβάτες.

Τι άλλο αποφασίστηκε;

Οι χώρες-μέλη της ευρωζώνης, μαζί με τα υπόλοιπα κράτη που συμφώνησαν να υπογράψουν τη νέα Συνθήκη, θα ενισχύσουν με 200 δισ. ευρώ το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Επιπλέον, ο Μηχανισμός Ευρωπαϊκής Σταθερότητας (ESM) θα αντικαταστήσει τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης (EFSF) έναν χρόνο νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό, δηλαδή τον Ιούλιο του 2012. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ESM θα ενεργοποιείται ταχύτερα όταν απαιτείται και ότι θα αρκεί η πλειοψηφία του 85% των μετόχων του για την απελευθέρωση κεφαλαίων. Με αυτόν τον τρόπο εμποδίζονται μικρότερα κράτη να μπλοκάρουν ή να καθυστερούν τα πακέτα σωτηρίας, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν.

Τι δεν συμφωνήθηκε στη Σύνοδο;

Οι 17 της ευρωζώνης διαπραγματεύτηκαν την αύξηση του βασικού κεφαλαίου του ESM αλλά τελικά έμειναν στα 500 δισ. ευρώ. Δεσμεύτηκαν πάντως ότι θα επανεξετάσουν το θέμα τον Μάρτιο, δηλαδή δύο μήνες πριν τεθεί σε λειτουργία ο μηχανισμός. Συμφωνία δεν υπήρξε ούτε για την παροχή περισσότερων εξουσιών στην Κομισιόν σε θέματα φορολογικής και οικονομικής πολιτικής όπως είχαν ζητήσει ο Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ και κάποιες χώρες. Τέλος, το Βερολίνο απέρριψε για άλλη μια φορά οποιαδήποτε συζήτηση για την έκδοση ευρωομολόγων.

Η Συνθήκη θα έχει αποτελέσματα;

Η αρχική αντίδραση των αγορών είναι θετική. Πολλά θα κριθούν, πάντως, από τις λεπτομέρειες που παραμένουν αδιευκρίνιστες.