«Καλά αλλά… λίγα τα μέτρα Μέρκελ – Σαρκοζί»

Αγορές και αξιωματούχοι της διεθνούς οικονομικής ζωής κλιμάκωσαν χθες την πίεση στους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης να προχωρήσουν σε τολμηρές αποφάσεις στη Σύνοδο Κορυφής της 9ης Δεκεμβρίου, καθώς προφανώς δεν πείσθηκαν ότι η κρίση στην ευρωζώνη θα αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά μόνο με τα μέτρα δημοσιονομικής πειθαρχίας στα οποία συμφώνησαν προχθές οι ηγέτες της Γερμανίας και Γαλλίας, Ανγκελα Μέρκελ και Νικολά Σαρκοζί.

Χαρακτηριστικά, ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor’s μετά την απόφασή του προχθές το βράδυ να θέσει υπό παρακολούθηση για πιθανή υποβάθμιση το σύνολο, ουσιαστικά, των χωρών της ευρωζώνης, προχώρησε χθες σε ανάλογη προειδοποίηση υποβάθμισης και για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).

Ο οίκος επικαλέσθηκε τη δυσκολία χρηματοδότησης των δανειακών αναγκών υπερχρεωμένων χωρών της ευρωζώνης, καθώς και το ενδεχόμενο ύφεσης εντός του 2012. Αν και πολλοί αναλυτές συμφωνούν με τις επισημάνσεις αυτές, επεσήμαναν, ότι η χρονική στιγμή της ανακοίνωσης δεν είναι τυχαία, ενώ τραπεζικοί παράγοντες μίλησαν για «πολιτικά κίνητρα».

Την ίδια ώρα, αίσθηση προκαλούσε η δήλωση της γαλλίδας επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ ότι τα μέτρα που ανακοίνωσαν οι δύο ηγέτες της Ευρωζώνης είναι καλά αλλά λίγα.

«Από μόνα τους δεν αρκούν», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Χρειάζεται να γίνουν πολλά ακόμη για να αντιμετωπισθεί σωστά η κατάσταση και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη όχι μόνο στις αγορές, αλλά και στους επενδυτές, στους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις που πρέπει να διαμορφώσουν τη στρατηγική τους για τα επόμενα 2, 3 ή 4 χρόνια».

Ακόμη και ο γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε σχολίασε χθες με νόημα ότι η ανακοίνωση της Standard & Poor’s θα ενθαρρύνει τους ηγέτες της Ευρώπης να λάβουν τις σωστές αποφάσεις στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών.

Μήνυμα στήριξης της ευρωζώνης μεταδίδει, εξάλλου, σε περιοδεία του σε Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία και Ισπανία ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τίμοθι Γκάιτνερ. Στόχος του, όπως είπε, είναι να καταδείξει, «πόσο σημαντική είναι η Ευρώπη για τις ΗΠΑ και την παγκόσμια οικονομία».

ΑΝΑΠΑΝΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Τα μέτρα που ανακοίνωσαν οι ηγέτες της Γαλλίας και Γερμανίας προχθές περιορίστηκαν στο σκέλος της δημοσιονομικής πειθαρχίας: αυτόματες κυρώσεις για τις χώρες των οποίων το έλλειμμα υπερβαίνει το 3% του ΑΕΠ, συνταγματικός χρυσός κανόνας χρέους και μια διαβεβαίωση προς τις αγορές ότι δεν θα υπάρξει άλλο κούρεμα μετά των ελληνικών ομολόγων. Αφησαν όμως αναπάντητο το ερώτημα πώς θα αντιμετωπισθεί το πρόβλημα του χρέους στην ευρωζώνη και συγκεκριμένα πώς θα χρηματοδοτήσουν οι υπερχρεωμένες χώρες, με πρώτη την Ιταλία, τις δανειακές τους ανάγκες. Με τα επιτόκια στα ύψη και την ανάπτυξη αναιμική, με κίνδυνο νέας διολίσθησης σε ύφεση, η απειλή για την ευρωζώνη παραμένει ζωντανή, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές. «Η Ευρώπη είναι σε κίνδυνο», λέει ο καθηγητής Γιάννης Στουρνάρας, γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, επισημαίνοντας ότι η Ιταλία δανείστηκε πρόσφατα με απαγορευτικό επιτόκιο 8%. Η λύση είναι, πιστεύει, είτε η ενίσχυση του EFSF είτε η μετατροπή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σε «τελευταίο καταφύγιο», είτε το ευρωομόλογο. «Δεν υπάρχει ευρωζώνη χωρίς ευρωομόλογο» προσθέτει, επισημαίνοντας ότι ο φόβος που γεννήθηκε στις αγορές μετά τη συμφωνία πέρσι στην Ντοβίλ για συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στη διάσωση των υπερχρεωμένων χωρών «μόνο με ευρωομόλογο ξεπλένεται!».

Στο πνεύμα αυτό κινήθηκε δειλά χθες ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρόμπαϊ δηλώνοντας ότι «η έκδοση ευρωομολόγων πρέπει να αποτελεί μακροπρόθεσμο στόχο». Τάχθηκε μάλιστα υπέρ της χορήγησης καθεστώτος τράπεζας στον ESM ώστε να έχει πρόσβαση στη χρηματοδότηση από την ΕΚΤ.

Η ΥΦΕΣΗ.Την απειλή της ύφεσης επισημαίνει, εξάλλου, ο διευθυντής οικονομικών μελετών της Alpha Bank Δημήτρης Μαρούλης. «Το κύριο θέμα είναι να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη», σχολιάζει, συμφωνώντας ότι είναι επιτακτική η ανάγκη μείωσης του κόστους δανεισμού και ότι ενδεδειγμένη θα ήταν μια συνταγή ανάλογη με αυτήν που ακολουθείται στις ΗΠΑ, δηλαδή ενίσχυση της ρευστότητας.