Kούρεμα και με τον… νόμο

«Είτε θα επιβάλλαμε κούρεμα του ελληνικού χρέους κατά 80% είτε θα εξασφαλίζαμε τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των ιδιωτών στην αναδιάρθρωση του χρέους κατά 50%. Επιλέξαμε το δεύτερο». Με τη φράση αυτή ευρωπαίος αξιωματούχος αιτιολογεί στα «ΝΕΑ» πώς το Eurogroup, η ΕΚΤ και το ΔΝΤ αποφάσισαν να δώσουν το πράσινο φως στην ελληνική κυβέρνηση για να προχωρήσει σε νομοθετική ρύθμιση που επιβάλλει ακόμη και υποχρεωτικό κούρεμα του ελληνικού χρέους για να εξασφαλισθεί η επιτυχία του PSI plus.

Η απόφαση αυτή, που εκτιμάται ότι θα χαρακτηρισθεί από τους οίκους αξιόλογης ως πιστωτικό γεγονός και θα οδηγήσει σε αξιολόγηση χρεοκοπίας την Ελλάδα, είναι η μόνη που θα εξασφαλίσει πως μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα το ελληνικό χρέος θα μειωθεί κατά 100 δισ. ευρώ, όπως προβλέπει η συμφωνία της 26ης Οκτωβρίου. Πάντως χθες ο Τσαρλς Νταλάρα, επικεφαλής του Διεθνούς Χρηματοοικονομικού Ινστιτούτου (IIF), προανήγγειλε παράταση στο σκληρό παζάρι μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και των ξένων ομολογιούχων για το κούρεμα (PSI) τονίζοντας ότι οι διαπραγματεύσεις θα ολοκληρωθούν στις αρχές του 2012.

Το Eurogroup της περασμένης Τρίτης εξουσιοδότησε τον υπουργό Οικονομικών Ευάγγελο Βενιζέλο να προχωρήσει με νομοθετική ρύθμιση στην επιβολή των όρων της αναδιάρθρωσης σε εκείνους τους κατόχους ομολόγων που δεν επιθυμούν να μετάσχουν στο PSI plus. Μοναδικές εκκρεμότητες παραμένουν η τελική έγκριση της Συνοδού Κορυφής των ευρωπαίων ηγετών στις 9 Δεκεμβρίου, αλλά και η ολοκλήρωση των roadshows του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, όπου θα αποτυπωθεί το τελικό ποσοστό των ιδιωτών ομολογιούχων που είναι πρόθυμοι να μετάσχουν εθελοντικά στο πρόγραμμα.

Ευρωπαίος αξιωματούχος που μετέχει στις διεργασίες του ελληνικού PSI από την έναρξη των διαβουλεύσεων, δηλώνει στα «ΝΕΑ» πως «εάν δεν έχουμε μεγάλη συμμετοχή στο κούρεμα 50% τότε δεν έχουμε τίποτα. Αυτό είναι πλέον από όλους αντιληπτό», και προσθέτει: «Δεν είναι απειλή για να μπουν οι ιδιώτες στο PSI, αν και ακούγεται ως τέτοια. Η απόφαση είναι δεδομένη».

Η νομοθετική ρύθμιση. «Η κυβέρνηση πλέον είναι έτοιμη ανά πάσα στιγμή να πατήσει τη σκανδάλη και να επιβάλει υποχρεωτικό κούρεμα», δηλώνει στα «ΝΕΑ» διευκρινίζοντας ότι νομοτεχνικά η διαδικασία θα γίνει με συνοπτικό τρόπο και δεν απαιτείται κάποια ιδιαίτερη νομική διατύπωση. Μάλιστα, υπεισερχόμενος σε λεπτομέρειες αποκαλύπτει πως η νομοθετική διάταξη (Mopping-Up Law στο αγγλοσαξονικό δίκαιο) για την αναγκαστική συμμετοχή των ιδιωτών στο κούρεμα δεν θα ακολουθεί τον συνηθισμένο τύπο των ρητρών συλλογικής δράσης (Collective Action Clauses – CAC) που προβλέπουν ότι από τη στιγμή που το 75% των ιδιωτών συμφωνεί εθελοντικά σε απομείωση ομολόγων, τότε δεσμεύεται αυτόματα και το υπόλοιπο 25%. Οπως σημειώνει, ο πήχυς θα μπει χαμηλότερα. «Θα ορίζεται ότι εφόσον το 60% των ιδιωτών συμφωνεί εθελοντικά σε απομείωση ομολόγων, τότε θα δεσμεύεται αυτόματα και το υπόλοιπο 40%», αποκαλύπτει στα «ΝΕΑ», ενώ παράλληλα παραδέχεται πως η διαχείριση της κίνησης αυτής θα έχει επιπτώσεις σε πολλούς τομείς. Ενδεικτική των διεργασιών αυτών είναι και η δήλωση χθες στη Βουλή του Πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου ότι τίποτε δεν είναι δεδομένο ώς τώρα στις διαπραγματεύσεις και ότι δεν έχει γίνει αποδεκτό το αίτημα των πιστωτών οι νέες συμβάσεις να διέπονται από το αγγλοσαξονικό δίκαιο.

Βροχή προσφυγών. «Η ενεργοποίηση των ασφάλιστρων κινδύνου (CDS) μας αφορά λιγότερο ως χώρα. Η δικαστικές διαμάχες μας προβληματίζουν περισσότερο. Οι θιγόμενοι – που βεβαίως δεν θα είναι λίγοι – θα καταθέσουν άμεσα εκατοντάδες αγωγές και θα προχωρήσουν σε ασφαλιστικά μέτρα που θα κριθούν από ελληνικά και διεθνή δικαστήρια» αναφέρει. Στελέχη του υπουργείου Οικονομικών και ανώτατες πηγές του χρηματοοικονομικού δικαίου υπογραμμίζουν ότι η εκ των υστέρων μονομερής αλλαγή των όρων ενός συμβολαίου, αλλά και η απώλεια της περιούσιας του ομολογιούχου, είναι απόφαση που σε κάθε περίπτωση μπορεί να προσβληθεί στα δικαστήρια, ανεξάρτητα εάν δικαιολογείται από το Ελληνικό Σύνταγμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Καρλσρούης (2007) που επέβαλε στην Αργεντινή να προχωρήσει στην αποζημίωση Γερμανών ομολογιούχων που υπέστησαν μεγάλες ζημίες κατά την αναγκαστική αναδιάρθρωση του χρέους της Αργεντινής το 2002.

Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν στα «ΝΕΑ» πως η ενσωμάτωση των ρητρών συλλογικής δράσης στο ελληνικό δίκαιο και η υποχρεωτική αναδιάρθρωση του χρέους ήταν εξ αρχής αναμενόμενη. «Η συναινετική διαδικασία», τονίζουν, «ενέχει τον κίνδυνο προσφυγών των μετόχων των χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων κατά των διοικήσεων που θα συναινέσουν στο κούρεμα των ελληνικών τίτλων που κατέχουν».