Μια Ευρώπη στα… μέτρα τους

Ευρωζώνη των δύο ταχυτήτων και μεγαλύτερη παρέμβαση της ΕΚΤ για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους είναι η πρόταση που ετοιμάζουν Γερμανία και Γαλλία ως απάντηση στην κρίση χρέους. Οι δύο χώρες επεξεργάζονται σχέδιο για ένα Σύμφωνο Σταθερότητας ΙΙ με πολύ αυστηρότερους όρους για το έλλειμμα και βαθιές παρεμβάσεις στη διαμόρφωση και εκτέλεση του προϋπολογισμού των χωρών-μελών, όπως ανέφεραν δημοσιεύματα των εφημερίδων «Bild» και «Welt am Sonntag».

Το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας θα οδηγήσει και στο ευρώ των δύο ταχυτήτων – αφενός των προθύμων χωρών που θα το αποδεχτούν και αφετέρου εκείνων των χωρών που δεν θέλουν ή δεν μπορούν να ακολουθήσουν την πορεία της μεγαλύτερης ενοποίησης και σε δημοσιονομικό πλέον επίπεδο. Γαλλία και Γερμανία πιέζουν για άμεση υλοποίηση του σχεδίου. Για να ξεπεραστεί το πρόβλημα των καθυστερήσεων από χώρες που έχουν αντιρρήσεις στο γαλλογερμανικό σχέδιο, το νέο Σύμφωνο πρόκειται να στηριχτεί σε μια συμμαχία των πρόθυμων χωρών-μελών της ευρωζώνης και να λειτουργήσει με βάση το μοντέλο της Συνθήκης Σένγκεν για την ελεύθερη διακίνηση με τις χώρες που το επιθυμούν. Μέρκελ και Σαρκοζί εντείνουν έτσι την πίεση στις υπόλοιπες χώρες να δεχτούν και τις αλλαγές των συνθηκών της ΕΕ που έχουν εξαγγείλει και παραμένουν επί τάπητος. Βερολίνο και Παρίσι θα παρουσιάσουν τα σχέδιά τους στο Συμβούλιο της ΕΕ στις 8-9 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες.

Από τη γερμανική κυβέρνηση διαψεύστηκε χθες ότι διεξάγονται «μυστικές διαπραγματεύσεις» μεταξύ Βερολίνου και Παρισιού, όπως είχε γράψει η «Welt am Sonntag». Η γερμανική κυβέρνηση επιδιώκει μια περιορισμένης έκτασης αλλαγή των συνθηκών με στόχο τη δημιουργία μιας Ενωσης Σταθερότητας σε βάθος χρόνου. «Για τον σκοπό αυτό η κυβέρνηση είναι σε επαφή με όλους τους εταίρους. Εντατικές συνομιλίες διεξάγονται φυσικά με τη Γαλλία», είπε εκπρόσωπος της κυβέρνησης στο Βερολίνο.

Παρά τις επιμέρους διαφορές που παρουσιάστηκαν στις διάφορες φάσεις της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη, Μέρκελ και Σαρκοζί έχουν εξαγγείλει εδώ και μήνες ότι οι δύο χώρες θα προχωρήσουν στην εναρμόνιση των φορολογικών τους συστημάτων ως παράδειγμα στενότερης δημοσιονομικής συνεργασίας και για τα άλλα μέλη της ευρωζώνης. Η όξυνση της κρίσης χρέους οδηγεί τώρα τους δύο ηγέτες και στην επιτάχυνση των αλλαγών, που προωθούν με τη διαδικασία πλέον του κατεπείγοντος.

ΤΟ ΝΤΙΛ. Το ντιλ Βερολίνου και Παρισιού περιλαμβάνει αμοιβαίες υποχωρήσεις. Ο Πρόεδρος Σαρκοζί δέχεται τις θεσμικές αλλαγές που επιδιώκει η Μέρκελ. Σημαντικότερη όμως είναι η υποχώρηση που κάνει η γερμανίδα Καγκελάριος καθώς αποδέχεται τον μεγαλύτερο ρόλο της ΕΚΤ στην αντιμετώπιση της κρίσης χρέους και τη δραστηριοποίησή της «πυροσβεστικά» με την αγορά κρατικών ομολόγων. Η ΕΚΤ αγοράζει από τον Μάρτιο του 2010 κρατικά ομόλογα προκειμένου να συγκρατήσει τα επιτόκια δανεισμού των υπερχρεωμένων χωρών, αλλά το μέτρο αυτό θεωρείται προσωρινό και περιορισμένης χρήσης.

Τώρα η Μέρκελ είναι έτοιμη να θυσιάσει την ανεξαρτησία της ΕΚΤ που είναι ταμπού για τη Γερμανία. Προϋπόθεση είναι να θεσμοθετηθούν διά του νέου Συμφώνου αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία και έλεγχος των χωρών-μελών. «Επειτα από αυτά τα μέτρα μπορεί να βρεθεί και στην ΕΚΤ μια πλειοψηφία για μεγαλύτερη παρέμβασή της στην αγορά κεφαλαίου», γράφει η «Welt am Sonntag» επικαλούμενη «κύκλους του Βερολίνου».

Το Βερολίνο δέχθηκε ισχυρές πιέσεις από το Παρίσι και άλλους εταίρους να επιτραπεί στην ΕΚΤ η μεγαλύτερη αγορά ομολόγων. Οι υπέρμαχοι της στρατηγικής να καταστεί η ΕΚΤ «έσχατος» δανειστής θεωρούν ότι μόνο έτσι μπορεί να αναπτυχθεί η απαραίτητη δύναμη πυρός για να αντιμετωπιστεί η κρίση.