«Ουάσιγκτον και Πεκίνο πρέπει να μάθουν να συνεργάζονται»

^«Νομίζετε ότι είμαι επιεικής στην κρίση μου για τον Μάο Τσε Τουνγκ; Υπερβολικά θετικός για τον Τσου Εν Λάι;». Ο Χένρι Κίσινγκερ είναι πρόθυμος να ακούσει κριτική για το βιβλίο του με τίτλο «Κίνα». Ωστόσο ουδείς μπορεί να του αμφισβητήσει ότι είναι ένας από τους πιο έγκυρους ειδικούς για τη χώρα αυτή. Η στενά εννοούμενη κυβερνητική θητεία του ως υπουργού Εξωτερικών του Ρίτσαρντ Νίξον και του Τζέραλντ Φορντ διήρκεσε μόλις οκτώ χρόνια, από το 1969 έως το 1977. Και το μεγαλύτερο επίτευγμά του στη διάρκειά της ήταν η προσέγγιση των ΗΠΑ με την κομμουνιστική Κίνα του Μάο. Ολοι οι επόμενοι πρόεδροι, του Ομπάμα περιλαμβανομένου, συμβουλεύονται τον 88χρονο σήμερα Κίσινγκερ πριν και μετά από κάθε συνάντηση κορυφής με τον πρόεδρο της Κίνας. Και στο Πεκίνο τρεις γενιές ηγετών, από τον Ντενγκ Σιαοπίνγκ ως τον Τζιανγκ Τζεμίν και τον Χου Τζιντάο συνέχισαν να συνομιλούν με τον Κίσινγκερ. Πρόσφατα συνάντησε και τον επόμενο ηγέτη της Κίνας, τον μέλλοντα πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ.

Ο Κίσινγκερ δεν αρνείται την επιρροή του. «Ναι, είναι ένα κεφάλαιο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής όπου υπάρχει συνέχεια», λέει στον ανταποκριτή της ιταλικής εφημερίδας «La Repubblica» Φεντερίκο Ραμπίνι, ο οποίος τον συνάντησε στη Νέα Υόρκη, στον αριθμό 350 της Παρκ Αβενιου. Ο «Δόκτωρ», όπως όλοι τον αποκαλούν, έχει εκεί την έδρα της Kissinger Associates, μιας εταιρείας συμβούλων σε θέματα γεωστρατηγικής, η οποία έχει στο πελατολόγιό της πολλές κυβερνήσεις, τις οποίες ο Κίσινγκερ αρνείται κατηγορηματικά να αποκαλύψει. «Ακολούθησαν οκτώ κυβερνήσεις, χωρίς να αποστασιοποιηθούν πραγματικά από την κατεύθυνση που είχα δώσει. Η κύρια κληρονομιά μου είναι η αναγνώριση της σημασίας μιας προσέγγισης ανάμεσα στην Αμερική και στην Κίνα, μιας πολιτικής που οδηγεί στη συνεργασία».

Ο Κίσινγκερ τρέφει απέραντο σεβασμό προς τον κινεζικό πολιτισμό. Πιστεύει άραγε ότι θα ζήσουμε έναν «κινεζικό αιώνα», με την έννοια μιας νέας παγκόσμιας τάξης σχεδιασμένης στο Πεκίνο; «Δεν το νομίζω», απαντά. «Επειδή οι κινέζοι ηγέτες πιστεύουν ότι υπάρχει ήδη μια παγκόσμια τάξη, δεν βλέπουν την ανάγκη να οικοδομήσουν μιαν άλλη. Θεωρούν φυσικό ότι η Κίνα πρέπει να έχει έναν πρωταρχικό ρόλο, ότι οι άλλες χώρες πρέπει να της το αναγνωρίσουν. Εμείς έχουμε μια άποψη για τις διεθνείς σχέσεις βασισμένη σε νομικού τύπου βάσεις. Οι Κινέζοι τις θεωρούν οργανωμένες γύρω από τον σεβασμό των διαστάσεών τους. Το θεμέλιο της νέας τάξης είναι να κατακτήσει η Κίνα μια εξέχουσα θέση». Ωστόσο «οι Αμερικανοί στο σύνολό τους εξακολουθούν να δυσκολεύονται να πιστέψουν ότι οποιαδήποτε άλλη χώρα μπορεί να είναι ίση με αυτούς. Η κρίση υποχρέωσε τις ΗΠΑ να αναγνωρίσουν τη σημασία του χρέους τους έναντι της Κίνας, την οποία πρέπει εν τούτοις να ανταγωνιστούν. Ως το 2000 ουδείς θεωρούσε την Κίνα πραγματικό ανταγωνιστή».

Ο Κίσινγκερ κλείνει τη συνομιλία του με τον Φεντερίκο Ραμπίνι της «Repubblica» αναφέροντας ένα πρόσφατο περιστατικό του περασμένου καλοκαιριού: «Ημουν και πάλι στην Κίνα τον Ιούλιο. Οι οργανωτές προσπάθησαν να συγκεντρώσουν όλους όσοι είναι ακόμη ζωντανοί και είχαν εργαστεί για να προετοιμάσουν την πρώτη επίσκεψή μου πριν από 40 χρόνια. Ολοι γέροι, φυσικά. Ηταν μια κόρη του Ντενγκ Χσιαοπίνγκ και μια εγγονή του Μάο. Ηταν και ένας ηλικιωμένος, ο οποίος την εποχή της πρώτης μυστικής αποστολής μου στο Πεκίνο εργαζόταν στις υπηρεσίες ασφαλείας. Μου εξομολογήθηκε ποιος ήταν ο εφιάλτης αυτών που είχαν αναλάβει να μας επιβλέπουν: μήπως η αμερικανική αποστολή κλέψει τις πολύτιμες πορσελάνες που φυλάσσονταν στο κρατικό μέγαρο στο οποίο φιλοξενηθήκαμε».