Eυρώ: προσοχή, κίνδυνος!

Ελληνες και ξένοι ειδικοί σχολιάζουν στα «ΝΕΑ» τις πρόσφατες εξελίξεις για την κρίση του ευρώ και αναλύουν τι πρέπει να γίνει για να αποφευχθεί ένα ατύχημα που θα φέρει την Ευρώπη και την Ελλάδα δεκάδες χρόνια πίσω.

Γιάννης Στουρνάρας

Ευρωομόλογο εδώ και τώρα

Πολλές φορές ιστορικά γεγονότα οφείλονται σε ατυχήματα, και πραγματικά θα είναι ένα μεγάλο ατύχημα αν λόγω του δογματισμού που επιδεικνύουν ορισμένες πλευρές, και ιδιαίτερα η Γερμανία, οδηγηθούμε στην εξάλειψη του ευρώ. Αυτό θα είναι ένα βήμα οπισθοδρόμησης, διότι το εγχείρημα του ευρώ δεν είναι μόνο οικονομικό, πάνω από όλα είναι πολιτικό. Ωστόσο εδώ και πολλά χρόνια είχε επισημανθεί μια βασική ασυμμετρία: ότι το ευρώ είναι ένα νόμισμα χωρίς κράτος, και αν αυτό ακούγεται υπερβολικό, ένα νόμισμα χωρίς κοινή πολιτική δημόσιου χρέους, χωρίς δημοσιονομική ενοποίηση, χωρίς μία κεντρική τράπεζα η οποία να λειτουργεί και ως ύστατος δανειστής. Οσο υπήρχε οικονομική ευφορία, αυτή η ασυμμετρία ούτε φαινόταν ούτε έθιγε κανέναν. Σήμερα όμως είναι ορατή διά γυμνού οφθαλμού και οδηγεί μια σειρά από χώρες της ευρωζώνης ακόμη και του πυρήνα σε σοβαρά προβλήματα. Στο πλαίσιο αυτό το «δίλημμα» για την Ελλάδα είναι το ακόλουθο: ανάταξη της οικονομίας της με μια σειρά από μεταρρυθμίσεις εντός του ευρώ ή εγκατάλειψη του ευρώ και οικονομική και κοινωνική καταστροφή… Αν δεν προχωρήσει λοιπόν η ευρωζώνη πάραυτα στη δημιουργία ευρωομολόγου, στη λειτουργία της ΕΚΤ και ως ύστατου δανειστή, και στη δημοσιονομική ενοποίηση, το ευρώ θα πάψει να υπάρχει.

Γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών

Νίκος Καραβίτης

Το ευρώ θα βρει τον δρόμο του

Δεν μου προξενεί απολύτως καμία έκπληξη ότι δημοσιεύματα που αναφέρονται στο τέλος του ευρώ και της ευρωζώνης εμφανίζονται και πάλι συντονισμένα από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Το ευρώ έχει πολλές και μεγάλες δυσκολίες, αλλά νομίζω ότι θα βρει τον δρόμο του έστω και με τις παραδοσιακές καθυστερήσεις και με πισωγυρίσματα. Αυτό που πραγματικά θέλω είναι, όταν γίνει αυτό, η χώρα μου να είναι εκεί παρούσα και δυνατή.

Αναπληρωτής καθηγητής Δημόσιας Οικονομικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Πέτερ Χάβλικ

Ενίσχυση του Μηχανισμού Σταθερότητας

Η κατάσταση είναι πάρα πολύ σοβαρή και γι’ αυτόν τον λόγο δεν υπάρχει άλλος δρόμος πέρα από τον εξής: οι ευρωπαίοι ηγέτες οφείλουν να δείξουν στον κόσμο ότι πραγματικά θέλουν να βρουν λύση. Αυτό πρέπει να είναι το μήνυμα προς τις αγορές για να σταματήσει η πίεση. Το έχω επαναλάβει και στο παρελθόν: η ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία. Είναι βέβαιο ότι υπάρχουν μεγάλες δυσκολίες για την πολιτική και δημοσιονομική ενοποίηση της ευρωζώνης και της ΕΕ, όμως τα κράτη πρέπει πλέον να επιταχύνουν τα βήματά τους προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση.

Επικεφαλής οικονομολόγος, αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Οικονομικών Σπουδών στη Βιέννη

Ανσγκαρ Μπέλκε

Δεν πείθουν οι πολιτικές λιτότητας

Ο τρόπος που αυτή η κρίση εξελίσσεται δείχνει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία και τα πακέτα λιτότητας που υποστηρίζονται από τη γερμανική κυβέρνηση δεν είναι πειστικές λύσεις για τις αγορές και η κρίση του χρέους φαίνεται να εξαπλώνεται.

Ο κίνδυνος είναι ότι το καρότσι μπαίνει πριν από το άλογο, δηλαδή ότι μια πολιτική ένωση δημιουργείται ώστε να δικαιολογούνται τα ευρωομόλογα. Αλλά όσοι υποστηρίζουν αυτή την κατάσταση νομίζουν ότι κάποιες αλλαγές στη Συνθήκη της ΕΕ θα αρκούσαν για να εφαρμόζονται πλέον από τα κράτη-μέλη όλες οι αποφάσεις που λαμβάνονται στο επίπεδο της ευρωζώνης. Ωστόσο υπάρχουν κάποιες αμφιβολίες για αυτή την αισιόδοξη εκτίμηση, όπως προκύπτει από την εμπειρία που έχουμε αποκομίσει από τη δημοσιονομική προσαρμογή της Ελλάδας.

Διευθυντής Ερευνών του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικής Ερευνας (ένας από τους πέντε οργανισμούς που αποτελούν τους επίσημους οικονομικούς συμβούλους της γερμανικής κυβέρνησης)

Τζ. Κίρκεγκααρντ

Η τραπεζική κρίση προ των πυλών

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μια τραπεζική κρίση ζυμώνεται εδώ και καιρό στην Ευρώπη. Μπορεί με αργούς ρυθμούς αρχικά, αλλά τώρα πια τα πράγματα εξελίσσονται πολύ γρήγορα. Αυτή την περίοδο μόλις που κρατείται υπό έλεγχο η τραπεζική κρίση της Ευρώπης. Το είδαμε πριν από λίγο καιρό με τη γαλλοβελγική τράπεζα Dexia. Βέβαια, η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να προσφέρει απεριόριστη ρευστότητα στις τράπεζες για χρονικό διάστημα ενός έτους ήταν ιδιαίτερα σημαντική. Αυτό για εμένα αποτελεί ξεκάθαρο σημάδι πως η ΕΚΤ κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να αποφύγει την κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος. Την εβδομάδα των εξελίξεων με την Dexia η ΕΚΤ προσέφερε μεγαλύτερη ρευστότητα απ’ ό,τι την εβδομάδα που ακολούθησε το κανόνι της Lehman Brothers. Φαίνεται ότι η ΕΚΤ έμαθε πολλά από την κρίση του 2008… Το καλύτερο σενάριο για την Ελλάδα συνδέεται άρρηκτα με το καλύτερο σενάριο για την ευρωζώνη. Και αυτό είναι μια επιτυχής επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η επίτευξη ενός μεγαλύτερου και ισχυρότερου Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το οποίο θα μπορεί αποτελεσματικά να προφυλάξει την ευρωζώνη.

Οικονομολόγος, συνεργάτης

του Ινστιτούτου Διεθνούς Οικονομίας Πέτερσον (ΗΠΑ)