Σε τρεις εκδοχές τα κατά Μπαρόζο ευρωομόλογα

^«Η βιωσιμότητα της θέσπισης ομολόγων σταθερότητας»: έτσι τιτλοφορείται η Πράσινη Βίβλος που θα παρουσιάσει την ερχόμενη Τετάρτη ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, σε μια προσπάθεια να σπάσει το ταμπού γύρω από τα ευρωομόλογα. Με την πρωτοβουλία αυτή, ο Μπαρόζο ζητά ουσιαστικά να τροποποιηθεί το άρθρο 125 της Συνθήκης της Λισαβώνας, που απαγορεύει στα κράτη-μέλη να αναλαμβάνουν τα χρέη άλλων, ώστε να ελαφρυνθεί η κρίση χρέους της ευρωζώνης.

Τα ευρωομόλογα αποτελούν μια λύση την οποία ζητούν εδώ και καιρό προσωπικότητες απ’ όλο το ιδεολογικό φάσμα, όπως είναι ο πρόεδρος των ευρωπαίων σοσιαλιστών Πουλ Νίρουπ Ράσμουσεν, ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο συντηρητικός πρώην υπουργός Οικονομικών της Ιταλίας Τζούλιο Τρεμόντι και ο φιλελεύθερος πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου Γκι Βέρχοφστατ.

Η ιδέα προσκρούει μέχρι στιγμής στην άρνηση της Ανγκελα Μέρκελ και του Νικολά Σαρκοζί, αν και ο τελευταίος έχει αφήσει ανοιχτή μια πόρτα για το μέλλον.

Οπως προκύπτει από το προσχέδιο που μελέτησαν η «Ελ Παΐς» και το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η Κομισιόν προτείνει την επιλογή ανάμεσα σε τρία είδη «ομολόγων σταθερότητας», όπως αποκαλούνται επισήμως τα ευρωομόλογα.

Η πρώτη, και πιο φιλόδοξη, δυνατότητα είναι η αντικατάσταση όλων των εθνικών ομολόγων από τα ομόλογα σταθερότητας.

Αυτό θα σήμαινε ότι για την έκδοση αυτών των ομολόγων εγγυώνται όλα τα κράτη-μέλη.

Η δεύτερη λύση είναι η διατήρηση των ίδιων εγγυήσεων, με τα ευρωομόλογα να καλύπτουν όμως ένα μέρος μόνο του χρέους μιας χώρας.

«γαλαζοκόκκινο». Πρόκειται για το λεγόμενο «γαλαζοκόκκινο μοντέλο», που επεξεργάστηκαν οι οικονομολόγοι Ζακ Ντελπά και Γιάκομπ φον Βαϊτσάκερ. Το χρέος που δεν θα φτάνει το 60% του ΑΕΠ μιας χώρας (το όριο του Μάαστριχτ) θα εκδίδεται υπό τη μορφή ευρωομολόγων (γαλάζιων ομολόγων) που θα φέρουν την εγγύηση όλων των χωρών και θα είναι πιο φτηνά.

Το υπόλοιπο χρέος θα το εκδίδουν απευθείας οι χώρες με τη μορφή εθνικών (κόκκινων) ομολόγων, που θα φέρουν μόνο εθνική εγγύηση και άρα θα είναι πιο ακριβά.

Η Κομισιόν προτείνει και μια τρίτη λύση: τη δημιουργία ευρωομολόγων που θα χρηματοδοτούν ένα μέρος του συνολικού χρέους μιας χώρας και θα υποχρεώνουν κάθε χώρα να παρέχει εγγυήσεις ανάλογες με το ποσό των εκδιδομένων ευρωομολόγων.

Η λύση αυτή θα μπορούσε να εφαρμοστεί ταχύτατα, καθώς απαιτεί τροποποίηση μόνο της δευτερεύουσας νομοθεσίας, και θα αποκόμιζε άμεσα οφέλη στις χώρες με τις μεγαλύτερες δυσκολίες.

Πειθαρχία. Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνουν οι Βρυξέλλες, το μοίρασμα του χρέους δεν πρέπει να οδηγήσει ορισμένες χώρες σε μειωμένη δημοσιονομική πειθαρχία.

Η ανάληψη της πρωθυπουργίας στην Ιταλία από τον Μάριο Μόντι αναμένεται να δώσει ακόμη μεγαλύτερη ώθηση σε αυτή τη συζήτηση.

Η «Κοριέρε ντέλα Σέρα» υπενθυμίζει ότι ο ιταλός οικονομολόγος και πρώην κοινοτικός επίτροπος είχε ταχθεί με άρθρο του στην εφημερίδα πριν από έντεκα μήνες υπέρ της έκδοσης ευρωμολόγων τονίζοντας ότι μια τέτοια ενέργεια «θα ενίσχυε την ευρυθμία της αγοράς», ενώ θα ελάφρυνε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα από το βάρος της στήριξης των χωρών που βρίσκονται σε κρίση με την αγορά εθνικών ομολόγων.

«Πρόκειται για θετικές συνέπειες που θα έπρεπε να ικανοποιούν τη Γερμανία», σημείωνε τότε ο σημερινός Πρωθυπουργός της Ιταλίας.

Με άρθρο του στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» πριν από τέσσερις μήνες, ο Μάριο Μόντι διευκρίνιζε ότι «θα ήταν αποτελεσματικό να αιφνιδιάσουμε τις αγορές με μια πραγματικά κοινή πολιτική».

Ο ιταλός Πρωθυπουργός αναμένεται να θέσει το θέμα της έκδοσης ευρωομολόγων από τις πρώτες του κιόλας συναντήσεις με τη γερμανίδα Καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ και τον γάλλο Πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί που θα πραγματοποιηθούν τις επόμενες ημέρες.