Στο κουρείο και ομόλογα της ΕΚΤ

Εναλλακτικό σχέδιο που προβλέπει τη μερική συμμετοχή του δημόσιου τομέα στη διευθέτηση του ελληνικού χρέους έχει καταρτίσει η ευρωζώνη στην περίπτωση που δεν ολοκληρωθεί με τον επιθυμητό τρόπο το σχέδιο ανταλλαγής ομολόγων που κατέχουν οι ιδιώτες επενδυτές. Μάλιστα, το εν λόγω σχέδιο, που περιλαμβάνει την ενεργό ανάμειξη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στο κούρεμα του ελληνικού χρέους, δεν αποκλείεται τελικά να ενεργοποιηθεί και σε περίπτωση επιτυχούς έκβασης της συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου, εφόσον η νέα έκθεση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους που θα συντάξει η τρόικα στα μέσα Μαρτίου καταδείξει πως το ελληνικό χρέος εξακολουθεί να μην είναι διατηρήσιμο.

Από τον Μάιο του 2010 η ΕΚΤ έχει προχωρήσει σε αγορές ελληνικών ομολόγων ονομαστικής αξίας 50 δισ. ευρώ. Ωστόσο τα ομόλογα αυτά αποκτήθηκαν σε αγοραίες τιμές, οι οποίες υπολείπονταν κατά 20%-30% της ονομαστικής τιμής. Δηλαδή η ΕΚΤ με 37,5 δισ. ευρώ αγόρασε ελληνικό χρέος αξίας 50 δισ. ευρώ περίπου. Τα 12,5 δισ. ευρώ της διαφοράς θα ήταν το κέρδος της ΕΚΤ σε περίπτωση που τα ελληνικά ομόλογα ανακτούσαν την αξία τους. Καθώς όμως αυτό δεν αναμένεται να συμβεί – τουλάχιστον μακροπρόθεσμα -, κοινοτικοί αξιωματούχοι που συμμετέχουν στο Eurogroup και στελέχη της ΕΚΤ εξετάζουν σενάρια εναλλακτικής αξιοποίησης του λογιστικού αυτού κέρδους προς όφελος του PSI (του σχεδίου εθελοντικής συμμετοχής των ιδιωτών).

Το κυρίαρχο σενάριο προβλέπει ότι σε περίπτωση που το σχέδιο εθελοντικής ανταλλαγής ομολόγων που κατέχουν οι ιδιώτες επενδυτές δεν προχωρήσει με πλήρη συμμετοχή των ομολογιούχων και δεν πιαστεί ο στόχος διαγραφής χρέους 100 δισ. ευρώ που προβλέπει η συμφωνία της 26ης Οκτωβρίου, θα μπορούσε να υπάρξει κούρεμα 25% στα ομόλογα που διαθέτει η ΕΚΤ και να διαγραφεί αυτομάτως χρέος ύψους 12,5 δισ. ευρώ ή 6,1% του ΑΕΠ. Θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι η ΕΚΤ δεν εγγράφει ζημιές από τη διαδικασία αυτή, αφού μετά το κούρεμα η αξία των ομολόγων θα είναι ίση με την αξία απόκτησής τους στη δευτερογενή αγορά. Δηλαδή 37,5 δισ. ευρώ πλήρωσε, ομόλογα αξίας 37,5 δισ. ευρώ θα κατέχει.

Το κούρεμα των ομολόγων της ΕΚΤ μπορεί να γίνει και μετά τον Μάρτιο, αν η έκθεση βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους που θα καταρτίσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο καταδείξει ότι παρά το PSI το ελληνικό χρέος δεν θα είναι στο τέλος του 2020 στο 120% του ΑΕΠ. Αυτό θεωρείται πολύ πιθανό καθώς ήδη το ΔΝΤ εμφανίζεται να ανησυχεί πως οι υφιστάμενες δημοσιονομικές αποκλίσεις, οι καθυστερήσεις στις ιδιωτικοποιήσεις και η βαθύτερη ύφεση θα οδηγήσουν σε ανάγκη μεγαλύτερου κουρέματος των ελληνικών ομολόγων. Εξάλλου, εξαρχής το ΔΝΤ είχε ζητήσει απομείωση 60% και όχι 50% στα ομόλογα των ιδιωτών, κάτι που υπό τις δεδομένες δυσχερείς συνθήκες αναμένεται να θεωρηθεί ξεπερασμένο.

«ΘΑ ΓΙΝΕΙ». Οικονομολόγος, πρώην στέλεχος της ΕΚΤ και πρώην συνεργάτης του Πρωθυπουργού κ. Λ. Παπαδήμου, μιλώντας στα «ΝΕΑ» εκτιμά ότι η συμμετοχή του δημόσιου τομέα θα ενεργοποιηθεί αργά ή γρήγορα. Οπως τονίζει, η παρέμβαση αυτή θα κάνει το ελληνικό χρέος πιο βιώσιμο και θα βοηθήσει στη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος. «Με τη συμμετοχή της ΕΚΤ το κούρεμα που θα αναλάβουν οι τράπεζες θα είναι μικρότερο. Λειτουργεί μερικώς ως βαλβίδα ασφαλείας για τον εθελοντικό χαρακτήρα του PSI και την ίδια στιγμή καθιστά ευκολότερη τη διαπραγμάτευση με τους ιδιώτες κατόχους ομολόγων». Προσθέτει δε ότι μεσοπρόθεσμα θα μπορούσε να επεκταθεί και σε όλες τις άλλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας τα ομόλογα των οποίων αγοράζει η ΕΚΤ στη δευτερογενή αγορά.