Οδικός χάρτης για ανάπτυξη και διαφάνεια

ΦόροιΣτόχος 8 δισ. 

ΤΙ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ. Περιθώρια για πιθανές «γρήγορες νίκες» με την άμεση είσπραξη 6-8 δισ. ευρώ από καθυστερούμενες φορολογικές οφειλές διαπιστώνει στην έκθεσή της η Ομάδα Δράσης της Κομισιόν για την Ελλάδα, βάζοντας παράλληλα στο στόχαστρο δυνητικής άντλησης πρόσθετων φορολογικών εσόδων, τις καταθέσεις ελληνικών υπεράκτιων εταιρειών.

«Δεδομένου ότι οι καθυστερούμενες φορολογικές οφειλές υπολογίζονται στα 60 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 6-8 δισ. ευρώ θεωρούνται εισπρακτέα, είναι σαφές ότι πρόκειται για τομέα με περιθώρια για πιθανές γρήγορες νίκες», αναφέρεται στην έκθεση με ιδιαίτερη έμφαση στις 165.000 εκκρεμείς φορολογικές υποθέσεις στα Δικαστήρια. Από αυτές τις υποθέσεις το Δημόσιο εκτιμάται πως στερείται 30 δισ. ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα 30 δισ. ευρώ προέρχονται από τις ληξιπρόθεσμες οφειλές οι οποίες αποτυπώνονται στις γνωστές λίστες.

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ. Παρά το γεγονός ότι η έκθεση Ράιχενμπαχ δημιουργεί προσδοκίες άμεσης είσπραξης ποσών ικανών να δώσουν επαρκή ανάσα στις προσπάθειες συρρίκνωσης του ελλείμματος, αρμόδια στελέχη του υπουργείου Οικονομικών μάλλον κατεβάζουν τον πήχυ των προσδοκιών. Οπως λένε στα «ΝΕΑ», «θεωρητικά οι εισπράξεις θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμα και τα 10 δισ. ευρώ. Αυτό όμως προϋποθέτει μηχανισμούς σύγχρονου κράτους. Και απέχουμε ακόμα αρκετά από αυτό…».

Κατά τα λοιπά, στην ίδια έκθεση αποκαλύπτεται ότι η Ομάδα Δράσης εξετάζει μια λύση συμβατή με το Δίκαιο της ΕΕ η οποία θα μπορούσε να συμβάλει στην ενίσχυση των φορολογικών εσόδων από καταθέσεις ελληνικών υπεράκτιων εταιρειών.

Ανάπτυξη

Ξεπαγώνουν 100 έργα

ΤΙ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ. Στην καλύτερη αξιοποίηση του ΕΣΠΑ βασίζει σε μεγάλο βαθμό τη στήριξη της ανάπτυξης η έκθεση της Ομάδας Δράσης. Συγκεκριμένα, υποδεικνύει:

– Οικονομική ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με 500 εκατ. ευρώ, μέσω εγγυήσεων που θα παρασχεθούν στις τράπεζες από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

n Επίσπευση 100 έργων με τον μέγιστο δυνατό αντίκτυπο στην ανάπτυξη, ύψους 9 δισ. ευρώ. Ο κατάλογος θα πρέπει να ολοκληρωθεί πριν από το τέλος Νοεμβρίου.

– Απεμπλοκή των 5 έργων παραχώρησης των αυτοκινητοδρόμων. Για την προώθηση των μεγάλων αναπτυξιακών έργων σχεδιάζεται να χρησιμοποιηθούν ως εγγυήσεις κεφάλαια του ΕΣΠΑ 1,5 δισ. ευρώ, προκειμένου να εξασφαλισθεί δανειοδότηση 6 δισ. ευρώ. Η έκθεση της ομάδας Ράιχενμπαχ εκτιμά ότι οι αναγκαίες αλλαγές κανονισμών για την υλοποίηση των παραπάνω χρηματοδοτικών μέσων θα είναι έτοιμες ώς τα τέλη του πρώτου εξαμήνου του 2012.

– Προώθηση επενδύσεων για την παραγωγή ηλιακής ενέργειας (πρόγραμμα «Ηλιος»).

Επίσης η έκθεση αναφέρεται στην ανάγκη να λυθούν προβλήματα, όπως οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και οι καθυστερήσεις στις δημόσιες συμβάσεις, που απαιτούν κατά μέσον όρο 230 ημέρες, αριθμό υπερδιπλάσιο του μέσου όρου της ΕΕ, έως ότου ολοκληρωθούν.

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ. Σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, πολλές από τις δράσεις που προτείνει η έκθεση Ράιχενμπαχ βρίσκονται ήδη σε φάση υλοποίησης. Μάλιστα, στελέχη του υπουργείου είναι πιο αισιόδοξα στις εκτιμήσεις τους και θεωρούν ότι μέσω των εγγυήσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων μπορούν να δοθούν δάνεια στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έως και 1,2 δισ. ευρώ. Μάλιστα, όπως επισημαίνεται, κατά το ήμισυ τα εν λόγω δάνεια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κεφάλαιο κίνησης, ύστερα από αλλαγή που έγινε στον σχετικό κανονισμό.

Οσον αφορά το ξεπάγωμα των δημοσίων έργων, το υπουργείο Ανάπτυξης εκτιμά ότι το δάνειο των 6 δισ. ευρώ μπορεί να εξασφαλισθεί τον Μάρτιο.

Ιδιωτικοποιήσεις
Αναβάθμιση ακινήτων

ΤΙ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ. Στα 1,3 δισ. ευρώ κατεβάζει τον στόχο των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις για φέτος ο Χορστ Ράιχενμπαχ. Ο ίδιος επισημαίνει ότι για να έχουν οι ιδιωτικοποιήσεις επιτυχία πρέπει να γίνει επαρκής προετοιμασία (νομική, οικονομική και κανονιστική). Αποκαλύπτει, μάλιστα, ότι το χαρτοφυλάκιο των ιδιωτικοποιήσεων αποτελείται κατά 50% από γαίες, 35% υποδομή (συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας) και 15% εταιρείες. Η τεχνική βοήθεια που ζητήθηκε από την Ομάδα Δράσης αφορά μεταξύ άλλων την ενίσχυση της τεχνογνωσίας και των ικανοτήτων του Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων έτσι ώστε να μην εξαρτάται συνεχώς από εξωτερικούς συμβούλους και τη διευκρίνιση του καθεστώτος γης μέσα από κατάλληλες μεταρρυθμίσεις στο Κτηματολόγιο ώστε να εξασφαλισθούν υψηλότερες τιμές για τα ακίνητα.

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ. Από την πλευρά του υπουργείου Οικονομικών επισημαίνεται ότι το βασικό πρόβλημα αυτή τη στιγμή είναι η απροθυμία των επενδυτών να τοποθετήσουν τα κεφάλαιά τους σε περιοχές υψηλού ρίσκου. Πάντως, το Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων επιταχύνει τώρα τις προσπάθειές του με στόχο την προώθηση 7 σχεδίων ιδιωτικοποιήσεων το επόμενο δίμηνο.

Υγεία

Ελεγχος των δαπανών

ΤΙ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ.Η έκθεση Ράιχενμπαχ επισημαίνει την ανάγκη συνδρομής τεχνοκρατών για τον εντοπισμό και την εφαρμογή αποδοτικότερων πολιτικών τιμολόγησης των φαρμάκων, αλλά για τον περιορισμό της κατανάλωσης. Συμπληρώνει επίσης ότι από τα στοιχεία των υγειονομικών δαπανών αποκρύπτονται ζητήματα που σχετίζονται με δυσανάλογες δαπάνες σε ιατρική τεχνολογία και φαρμακευτικά προϊόντα.

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ. Στελέχη του υπουργείου Υγείας τονίζουν από την πλευρά τους σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις (π.χ. σε τεχνολογία και εξοπλισμό) ότι οι αποσβέσεις προσμετρώνται και κατανέμονται σε βάθος χρόνου, ενώ υποστηρίζουν ότι ουδέποτε επιχειρήθηκε η απόκρυψη στοιχείων. Αναφορικά δε με τη συνδρομή τεχνοκρατών, τονίζουν ότι πρόκειται για αίτημα του υπουργού Υγείας Ανδρέα Λοβέρδου, ο οποίος κατά την πρόσφατη συνάντησή του με τον γερμανό τεχνοκράτη είχε ζητήσει ανάλογη συνδρομή για την αξιοποίηση και ταχύτερη απορρόφηση των προγραμμάτων ΕΣΠΑ. Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Υγείας Νίκο Πολύζου, τον Δεκέμβριο αναμένεται να κατατεθούν οι εκθέσεις της «επιτροπής των σοφών» για τα πεπραγμένα του 2011 στον χώρο της υγείας αλλά και για τις προτεινόμενες μεταρρυθμιστικές δράσεις.

Διοίκηση

Επιτελείο αναδιάρθρωσης

ΤΙ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ.Η έκθεση καταγράφει «έλλειψη επίβλεψης και ελάχιστο συντονισμό, γεγονός που υπονομεύει την επιτυχία των μεταρρυθμίσεων» και για το λόγο αυτό προτείνεται η δημιουργία μίας «διεύθυνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου» που θα ελέγχει όλες τις διαδικασίες αναδιάρθρωσης της διοίκησης. Παράλληλα αναφέρει πως απαιτείται «συντονισμένη εφαρμογή από όλους τους ελληνικούς δημόσιους φορείς πολιτικής για την ψηφιακή ατζέντα, την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και τις τηλεπικοινωνίες».

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ. Η ανάγκη καλύτερου συντονισμού επιβεβαιώνεται και από το αρμόδιο υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και για το λόγο αυτό έχει προκριθεί σε πρώτη φάση η μείωση των κρατικών δομών. Βασική προτεραιότητα αποτελεί η καθιέρωση ηλεκτρονικών συναλλαγών με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και των διοικητικών βαρών κατά 25% έως το 2013.

Δικαιοσύνη

Δέσμη μέτρων

για επιτάχυνση

ΤΙ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ. Δέσμη μέτρων με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών ενώπιον των δικαστηρίων, την ταχύτερη εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων και την παροχή κινήτρων για την εξωδικαστική επίλυση των διαφορών περιλαμβάνει η έκθεση του κ. Ράιχενμπαχ στο ειδικό κεφάλαιό της για τη Δικαιοσύνη.

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ. Οπως είναι γνωστό, ο υπουργός Δικαιοσύνης Μιλτιάδης Παπαϊωάννου έχει ανακοινώσει 53 βήματα που μπορούν να… ξεμπλοκάρουν τα ποινικά δικαστήρια και ήδη βρίσκεται σε διάλογο με τους εκπροσώπους των δικαστικών ενώσεων, τις ηγεσίες των ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας και τους δικηγόρους, ώστε άμεσα να προωθήσει πολυνομοσχέδιο για την αντιμετώπιση της μεγάλης ασθένειας της Δικαιοσύνης που είναι η καθυστέρηση στην απονομή της.