Ο υποθηκοφύλαξ ξέρει να επιζεί…

Ακόμη και οι δηλωμένοι ψηφοφόροι του Λαϊκού Κόμματος είναι επιφυλακτικοί απέναντι στον ηγέτη της ισπανικής Κεντροδεξιάς και, σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις, επόμενο πρωθυπουργό της Ισπανίας. Αυτό το μούδιασμα ήταν το πρώτο πράγμα που διαπίστωσε ο απεσταλμένος της «Γκάρντιαν» όταν βρέθηκε στη χώρα της Ιβηρικής για να καλύψει την προεκλογική περίοδο ενόψει των αυριανών εκλογών. Σε μια προεκλογική συγκέντρωση στη Μάλαγα, ο Μαριάνο Ραχόι ανέβηκε στο βήμα υπό τις επευφημίες των οπαδών του. Αλλά χρειάστηκαν μόνο πέντε λεπτά ομιλίας για να εξατμιστεί ο ενθουσιασμός. Το ακροατήριο φαινόταν να έχει χάσει το ενδιαφέρον του, αν δεν βαριόταν θανάσιμα. «Σίγουρα δεν είναι ξεχωριστός. Είναι, όμως, το μικρότερο κακό» δήλωνε μια παρέα από καλοχτενισμένες κυρίες στον βρετανό δημοσιογράφο.

ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ. Διοπτροφόρος, γενειοφόρος, «μουντός» και «γκρίζος», ο Μαριάνο Ραχόι κατάφερε να φανεί περισσότερο ανιαρός παρά πρωθυπουργίσιμος κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του. Ακόμη και οι συνεργάτες του παραδέχονται ότι ο αρχηγός τους αδυνατεί να συνεγείρει τα πλήθη.«Εάν έπινε καφέ με καθέναν ψηφοφόρο ξεχωριστά, στο τέλος θα τους κέρδιζε όλους» εκτιμά ένας βουλευτής του Λαϊκού Κόμματος. Τα κρυφά ταλέντα του Μαριάνο Ραχόι, ή τουλάχιστον αυτά που ισχυρίζονται οι βουλευτές του ότι διαθέτει, δεν φαίνεται να συγκινούν το μεγαλύτερο τμήμα της κοινής γνώμης και όσων έχουν δημόσιο λόγο στην Ισπανία. Τα οκτώ χρόνια στην αντιπολίτευση συνηγορούν υπέρ αυτής της εκτίμησης. Ο 56χρονος Ραχόι διεκδίκησε για πρώτη φορά την πρωθυπουργία το 2004 όταν ο Χοσέ Μαρία Αθνάρ αποφάσισε να μη διεκδικήσει μια τρίτη θητεία. Εχασε – κάπως απρόσμενα – από τον σοσιαλιστή Χοσέ Λουίς Θαπατέρο. Και περίμενε τέσσερα χρόνια για να ξαναχάσει. Αύριο θα μετράει τρία χρόνια, οκτώ μήνες και έντεκα ημέρες αναμονής από την ήττα του 2008 που δεν του έδωσε την πρωθυπουργία αλλά δεν του πήρε και την αρχηγία του Λαϊκού Κόμματος.

Ο Μαριάνο Ραχόι πολιτεύτηκε αυτό το διάστημα ζητώντας και ξαναζητώντας πρόωρες εκλογές. Διατύπωνε το αίτημά του εκ του ασφαλούς. Οι δημοσκοπήσεις είχαν αρχίσει να τον ευνοούν σχεδόν αμέσως μετά την επανεκλογή του Θαπατέρο. Και ο λόγος ήταν η οικονομική κρίση που έφτανε σαν ανεμοστρόβιλος από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ευρώπη. Η ισπανική οικονομία κατέβαζε από τη μαρκίζα την ταμπέλα του «οικονομικού θαύματος» για να μπει στην περιδίνηση μιας κρίσης που σήμερα την ταλαιπωρεί όσο ποτέ. Ο Ραχόι κατηγορεί από τότε – όχι εντελώς άδικα – τον απερχόμενο πρωθυπουργό ότι άργησε να αντιληφθεί το μέγεθος της κρίσης με αποτέλεσμα να καθυστερήσει στη λήψη των απαραίτητων μέτρων. Ο ίδιος, πάντως, εμφανίζεται ενοχλητικά γενικόλογος όταν του ζητούνται προτάσεις. «Ο βασικός στόχος για τα επόμενα χρόνια είναι η ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας» δήλωνε σε πρόσφατη συνέντευξή του στην «Ουάσινγκτον Ποστ». Πώς θα γίνει αυτό; «Χρειαζόμαστε επενδύσεις και οι επενδύσεις χρειάζονται κλίμα εμπιστοσύνης». Πώς θα το ανακτήσετε; «Για την αποκατάστασή του απαιτείται πολιτική αλλαγή, μια κυβέρνηση με ικανά και σοβαρά πρόσωπα κι ένα τετραετές πλάνο». Που τι θα προβλέπει; «Μείωση του ελλείμματος, αναδιάρθρωση του οικονομικού συστήματος και μεταρρύθμιση του φορολογικού». Δηλαδή; «Δεν θα προχωρήσουμε προς τη σωστή κατεύθυνση αν αυξήσουμε τη φορολογία».

Η μείωση της φορολογίας είναι ένα στοίχημα που ο Ραχόι κινδυνεύει να χάσει από τους πρώτους μήνες της πρωθυπουργίας του, όπως εκτιμούν οικονομικοί αναλυτές. Το δόγμα της δημοσιονομικής πειθαρχίας και η ανάγκη για τον έλεγχο του χρέους θα τον αναγκάσουν πιθανότατα να λάβει μια σειρά από περιοριστικά μέτρα τα οποία σήμερα ξορκίζει ως αντιαναπτυξιακά. Ο κεντροδεξιός υποψήφιος αποφεύγει τις υποσχέσεις από τη μία και από την άλλη προσπαθεί να μη γίνει δυσάρεστος, ενώ κρατάει κλειστά τα χαρτιά του. Ακόμη και το πρόσωπο που θα αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών παραμένει επτασφράγιστο μυστικό: «Ο Βασιλιάς είναι ο πρώτος που θα το μάθει, όπως επιβάλλει η συνταγματική τάξη» απάντησε όταν ρωτήθηκε σχετικά από την «Ουάσιγκτον Ποστ». Οσοι ποντάρουν σε αυτόν, πάντως, το κάνουν με το μυαλό στον πραγματισμό ενός συντηρητικού πολιτικού, που όπως λένε, διαθέτει ισχυρή θέληση και πολιτικά νεύρα από ατσάλι. Από την άλλη πλευρά, οι αντίπαλοί του τον κατηγορούν ότι λειαίνει τις θέσεις του για να μην τρομάξει τους ψηφοφόρους. Κάνει ένα λάθος, επισημαίνουν, που έκανε και ένας ευρωπαίος ομοϊδεάτης του με αποτέλεσμα να χάσει την αυτοδυναμία στις εκλογές – αυτός ήταν ο Ντέιβιντ Κάμερον. Σύμφωνα με τους «Τάιμς», ο Ραχόι ρίχνει γέφυρες προς τον ένοικο της Ντάουνινγκ Στριτ 10 με σκοπό τη δημιουργία μιας ισπανοβρετανικής συμμαχίας απέναντι στον γαλλογερμανικό άξονα. Είναι ένας φιλόδοξος στόχος για κάποιον που ξεκίνησε την ενήλικη ζωή του ως υποθηκοφύλακας στη Γαλικία. Μια τέτοια πρόταση, πάντως, δύσκολα φέρνει στο νου την ενωμένη Ενωση.

ΣΚΟΠΙΜΟ ΣΦΑΛΜΑ. Η αλήθεια είναι ότι σε μια προεκλογική εκστρατεία οι λεονταρισμοί είναι στο πρόγραμμα. Για να ξορκίσει το ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης χωρίς αυτοδυναμία, ο Ραχόι καταφεύγει ακόμη και σε διάφορα φτηνά κόλπα: στο τελευταίο ντιμπέιτ μπέρδευε σκοπίμως το όνομα του αντιπάλου του Πέρεθ Ρουμπαλκάμπα με αυτό του Θαπατέρο, θέλοντας να αποδείξει στους τηλεθεατές ότι ο απερχόμενος πρωθυπουργός και ο νέος ηγέτης των Σοσιαλιστών είναι ένα και το αυτό. Ο ίδιος δεν δέχεται χτυπήματα κάτω από τη ζώνη τόσο από τους αντιπάλους του, όσο από τον Τύπο που κινείται δεξιότερα από αυτόν. Αν πιστέψει κανείς αυτά τα δημοσιεύματα, ο Μαριάνο Ραχόι είναι ένας τύπος που του αρέσει να κλείνεται στο γραφείο του, να καπνίζει πούρα και να βλέπει μπάλα στην τηλεόραση. Από μια άποψη, πάντως, αυτό το πάθος για το ποδόσφαιρο είναι ένας καλός λόγος για τους Ισπανούς να του κάνουν τη χάρη και να τον εκλέξουν (επιτέλους) πρωθυπουργό.