Διάδοχος του Χόμπσμπομ, «γράφει Ιστορία σαν ιστορία»

Ο Μαρκ Μαζάουερ θεωρείται ο κορυφαίος ιστορικός της γενιάς του (το ιερό τέρας της σύγχρονης ιστοριογραφίας Ερικ Χόμπσμπομ τον θεωρεί διάδοχό του). Το έργο που τον καθιέρωσε διεθνώς ήταν το «Σκοτεινή ήπειρος. Ο 20ός αιώνας της Ευρώπης» (εκδ. Αλεξάνδρεια). Ο Μαζάουερ αμφισβήτησε την «πολιτικά ορθή» εικόνα της Ευρώπης, την υποτιθέμενη εικόνα θριάμβου των φιλελεύθερων ιδεών και της δημοκρατίας και καθιερώθηκε στη συνείδηση των αναγνωστών και των συναδέλφων του. Εξι χρόνια αργότερα εξέδωσε το «Θεσσαλονίκη: Πόλη των φαντασμάτων», που προκάλεσε αίσθηση εντός και εκτός Ελλάδας. Ο Μαζάουερ ανέδειξε το ζήτημα της εξόντωσης του εβραϊκού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης που ως τότε δεν είχε απασχολήσει ιδιαίτερα τους ιστορικούς του Ολοκαυτώματος, ενώ προέβαλε την ιστορία της συμπρωτεύουσας.

Γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1958. Σπούδασε Κλασική Φιλολογία και Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και Διεθνείς Σχέσεις στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς της Βαλτιμόρης, ενώ έκανε το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Πριν από το Κολούμπια, διετέλεσε καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Μπίρκμπεκ του Λονδίνου, στο Σάσεξ και στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον.

Δικαιωμένος. Ο Μαζάουερ, εκτός από σημαντικός ιστορικός, είναι και εξαιρετικός συγγραφέας. Εχουν πει γι’ αυτόν ότι «γράφει ιστορία σαν ιστορία». Σε προηγούμενη συνέντευξή μας είχε πει ότι αποφάσισε να ασχοληθεί με την ελληνική ιστορία γιατί η Ελλάδα «είχε την τάση να βρίσκεται στην περιφέρεια της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας, στο σταυροδρόμι της ευρωπαϊκής και της μη ευρωπαϊκής ιστορίας», γεγονός που την έκανε να προσφέρει «μια σημαντική και συχνά απρόσμενη άποψη της Ευρώπης συνολικά». Σήμερα μάλλον νιώθει δικαιωμένος από την επιλογή αυτή, αφού, όπως λέει, όλο και περισσότεροι ιστορικοί εστιάζουν σε μικρές χώρες. «Το καλό είναι ότι υπάρχει τώρα μεγάλο ενδιαφέρον των ιστορικών για μικρές χώρες. Αλλά σήμερα ακόμη και οι μεγάλες χώρες είναι μικρές μπροστά στην κρίση και σε προκλήσεις όπως η μετανάστευση. Και η αλήθεια είναι ότι οι μεγάλες χώρες μπορούν να μάθουν από τις μικρές. Υπάρχουν όρια στην ισχύ των μεγάλων χωρών». Αυτή την εποχή ολοκληρώνει ένα βιβλίο για την άνοδο και την πτώση της διεθνούς διακυβέρνησης. «Ξεκινά στην Ευρώπη και πολύ φοβάμαι ότι πάλι στην Ευρώπη θα τελειώσει», λέει και χαμογελά αινιγματικά.