«Οχι στις ταινίες για τις κοινωνίες»

Μια πρόχειρη ανάλυση της ταινίας «Πορτρέτο στο λυκόφως», που έφερε στην 35χρονη Ρωσίδα Αγγελίνα Νικόνοβα τον «Χρυσό Αλέξανδρο» και το βραβείο των κριτικών στo 52ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, θα μπορούσε να ερμηνεύσει το «λυκόφως» ως τη στιγμή λίγο πριν το σκοτάδι στο οποίο βυθίζεται η σύγχρονη κοινωνία της νέας Ρωσίας.

«Δεν με ενδιαφέρει να δημιουργώ ταινίες για τις κοινωνίες. Φτιάχνω ταινίες που αφορούν τους ανθρώπους. Βέβαια μέσα από τη ζωή των ανθρώπων βλέπουμε τον κόσμο στον οποίο αυτοί ζουν», λέει στα «ΝΕΑ» η σκηνοθέτρια.

Ηρωίδα τής – πολύ χαμηλού προϋπολογισμού – βραβευμένης ταινίας της είναι η Μαρίνα, μια πλούσια γυναίκα που σε μια υποβαθμισμένη γειτονιά της Μόσχας αναμετράται με το βίαιο και το διεφθαρμένο. Μέσα από την ιστορία η Νικόνοβα ασκεί κριτική στη ρωσική κοινωνία, την υποκρισία των πολιτών και την αγκύλωση του δημοσίου συστήματος εμμένοντας ιδιαίτερα στη διαφθορά της Αστυνομίας.

«Η Ρωσία βρίσκεται καθ’ οδόν προς μία οικονομία της ελεύθερης αγοράς», παρατηρεί η ίδια. «Δεν μπορούμε όμως να αδιαφορούμε και να προσποιούμαστε ότι είμαστε σε μια καλή κοινωνική κατάσταση. Διαπιστώνω ότι πολλοί Ρώσοι δημιουργούν τον δικό τους μικρόκοσμο: ανακαινίζουν τα διαμερίσματά τους, αγοράζουν ακριβά αυτοκίνητα, φορούν ωραία ρούχα. Αλλά αυτό που συμβαίνει έξω στον δρόμο δεν είναι παρά ένας σωρός περιττωμάτων!».

Τα ίδια που αντιμετωπίζει και η Μαρίνα, ηρωίδα, συμπαραγωγός και συγγραφέας του σεναρίου της ταινίας στους δρόμους του Ροστόβ, γενέτειρας της Νικόνοβα. «Η πόλη δεν είναι συνηθισμένη να βλέπει κινηματογραφικά συνεργεία στους δρόμους. Υπήρξαν στιγμές που κάλεσαν την Αστυνομία να μας μαζέψει». Ευτυχώς ο Σεργκέι Μπορισόφ, που έχει τον κεντρικό αντρικό ρόλο και ως βιαστής της Μαρίνας, είναι και στην πραγματικότητα αστυνομικός. Και έτσι διαχειρίστηκε αποτελεσματικά τέτοιου είδους προβλήματα.

Και τελικά; Η αγάπη όλα τα υπομένει; (καθώς η πρωταγωνίστρια ερωτεύεται τον βιαστή της κι επιλέγει να ζήσει μαζί του). «Ενα από τα λανθάνοντα μηνύματα είναι πράγματι ότι η αγάπη και η συγχώρεση κατακυριεύουν το σκότος και τον φόβο», εξηγεί η Νικόνοβα. «Η αγάπη είναι το μοναδικό εργαλείο με το οποίο μπορούμε να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο της βαναυσότητας».

Η επόμενη ταινία της, όπως λέει, θα «μιλάει για έναν μετανάστη και τη διαδρομή του προς την επιτυχία στη Νέα Υόρκη – θίγοντας την ψευδαίσθηση αυτού που έχουμε συνηθίσει να ερμηνεύουμε ως επιτυχία».

Βίκυ Χαρισοπούλου