[Πρόσωπα] Η ψυχανάλυση στη φυλακή

Από τις 10 Σεπτεμβρίου, η ψυχαναλύτρια Ράφα Νασέντ είναι κρατούμενη του συριακού καθεστώτος. Ωστόσο εξακολουθεί να ασκεί το επάγγελμά της στη φυλακή. Στην αρχή πήγαν να ζητήσουν τις συμβουλές της παιδιά κρατουμένων, ακολούθησαν οι ενήλικοι και τώρα ακόμη και δεσμοφύλακες ζητούν τη βοήθειά της.

Η Νασέντ είναι η γνωστότερη από τους συνολικά έξι ψυχαναλυτές που ασκούν το επάγγελμα στη Συρία. Συνελήφθη στο Αεροδρόμιο της Δαμασκού από πράκτορες των υπηρεσιών πληροφοριών ενώ ετοιμαζόταν να αναχωρήσει για το Παρίσι ώστε να είναι παρούσα όταν η κόρη της θα έφερνε στον κόσμο την εγγονή της. Επί πέντε ημέρες, η οικογένειά της δεν είχε νέα της. Το διάστημα αυτό η Νασέντ το πέρασε μέσα σ’ ένα μικροσκοπικό κελί. Στη συνέχεια τής απαγγέλθηκε κατηγορία για «δραστηριότητες με στόχο την αποσταθεροποίηση του κράτους» κι ένας δικαστής αρνήθηκε να την αποφυλακίσει με εγγύηση.

Συνάδελφοί της απ’ όλο τον κόσμο, το Ευρωκοινοβούλιο, η Κάρλα Μπρούνι – Σαρκοζί, ζητούν την απελευθέρωσή της. «Η φύση της κατηγορίας και η παράνοια που έχει καταλάβει το καθεστώς τους έξι τελευταίους μήνες δημιουργούν φόβους ότι η κράτησή της θα είναι μακροχρόνια, με στόχο τον εκφοβισμό ολόκληρης της κοινότητας των διανοουμένων της Συρίας», υπογράμμισε το Ευρωκοινοβούλιο. Πολλοί επισημαίνουν επίσης την κακή κατάσταση της υγείας της. Η 66χρονη Νασέντ έχει περάσει έναν καρκίνο και υποφέρει από καρδιακές διαταραχές και υπέρταση.

Η Νασέντ σπούδασε φιλοσοφία στον Λίβανο και κλινική ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού VII. Μαζί με τον σύζυγό της, τον καθηγητή Ιστορίας Φαϊσάλ Αμπντέλα, επέστρεψε στη Συρία, όπου εδώ και 26 χρόνια εργάζεται ως ψυχαναλύτρια και έχει ιδρύσει την πρώτη σχολή ψυχανάλυσης της χώρας. «Το παράδοξο είναι ότι όλοι φοβούνται στη Συρία», είχε δηλώσει το 2010 στο ψυχαναλυτικό περιοδικό «Topique». «Γιατί το καθεστώς χρησιμοποιεί τη βία και την καταστολή; Διότι φοβάται ότι θα χάσει την εξουσία. Και οι άνθρωποι που διαδηλώνουν νομίζετε πως δεν φοβούνται;».

Ο Φερναντό Ντε Αμορίμ, πρόεδρος του γαλλικού Δικτύου για την Ψυχανάλυση στο Νοσοκομείο, απευθύνει έκκληση για την απελευθέρωσή της. «Η Ράφα Νασέντ δεν αποτελεί κίνδυνο για το συριακό καθεστώς», έγραψε στο περιοδικό «Νουβέλ Ομπσερβατέρ». «Οπως όλοι οι ψυχαναλυτές, απελευθερώνει τον στραγγαλισμένο λόγο μέσα στο πλαίσιο του ιατρείου. Δεν θέλει να καταστρέψει το καθεστώς και δεν θέλει να κάνει επανάσταση». Από την άλλη, όμως, μια ομάδα σύρων διανοουμένων που υποστηρίζουν την εξέγερση στη χώρα (SouriaHouria.com) επισημαίνουν ότι «οι πραγματικοί εχθροί του Μπασάρ Αλ-Ασαντ και του καθεστώτος του δεν είναι οι εξτρεμιστές, αλλά οι μετριοπαθείς… Αυτοί που σήμερα επιχειρούν με το παράδειγμα, την πένα ή τον λόγο να ανοίξουν τα μάτια των συμπολιτών τους, να τους καθησυχάσουν και να τους καλέσουν να υπερβούν τον φόβο για να συνεχίσουν να ζητούν ελευθερία και αξιοπρέπεια, κινδυνεύουν περισσότερο παρά ποτέ στη Συρία».