Ξαφνικά άνοιξε θέμα για διενέργεια των εκλογών με λίστα

Ενα παλαιό φάντασμα κυκλοφορεί στους διαδρόμους της Βουλής: η διενέργεια εκλογών με λίστα αντί του σταυρού προτίμησης. Το γεγονός ότι συζητείται μεταξύ των επικεφαλής του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ ήταν μέχρι προχθές απλώς ανεπιβεβαίωτη πληροφορία.

Στη σύσκεψη των υπουργών του ΠΑΣΟΚ που μετέχουν στην κυβέρνηση Παπαδήμου ο πρώην Πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου ανέφερε ότι η κατάρτιση νέου εκλογικού νόμου υπήρξε από τα θέματα που εθίγησαν στις πυκνές συνομιλίες του με τον πρόεδρο της ΝΔ Αντώνη Σαμαρά.

Από τη λεωφόρο Συγγρού επιβεβαιώνουν ότι υπήρχε σχετική συζήτηση με πρωτοβουλία του Γ. Παπανδρέου. Ωστόσο, όπως σημειώνουν, δεν υπήρξε συμφωνία και η λίστα δεν συμπεριλαμβάνεται στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων της νέας κυβέρνησης.

Ενα τέτοιο ενδεχόμενο όμως εντάσσεται ασφαλώς, σύμφωνα με σημερινούς υπουργούς του ΠΑΣΟΚ, σε μια στρατηγική παραμονής του Γ. Παπανδρέου στην κομματική ηγεσία.

Ο πρώην πρωθυπουργός το έθεσε και ως ενδεχόμενο να προωθηθεί από την ΚΟ του ΠΑΣΟΚ. Η αντίδραση εκ μέρους του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Ευάγγελου Βενιζέλου και του υπουργού Υγείας Ανδρέα Λοβέρδου τροφοδότησε τις υπόνοιες για παρασκηνιακές διαβουλεύσεις των δύο αρχηγών για εκλογές με λίστα. Πολλοί βουλευτές θεωρούν ότι δεν θα υπήρχε λόγος να συζητούν περί του εκλογικού νόμου, αν δεν επρόκειτο να είναι η λίστα το αντικείμενο αυτής της συζήτησης.

Οπως είναι γνωστό, για να ισχύσει μια αλλαγή του εκλογικού νόμου στις αμέσως επόμενες εκλογές απαιτείται συνεργασία των δύο κομμάτων, ώστε να συμπληρωθεί η πλειοψηφία των δύο τρίτων της Βουλής. Σημειώνεται ότι οι εκλογές διεξάγονται υποχρεωτικά με λίστα, εάν δεν έχουν παρέλθει 18 μήνες από τις προηγούμενες – όριο που συμπληρώθηκε στις 4 Απριλίου 2011. Η αναφορά του Γ. Παπανδρέου σε αυτή την – προς το παρόν ατελέσφορη – συζήτηση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι επιδιώκει να κρατά ανοικτό το ενδεχόμενο της λίστας. Σε περίπτωση που θα συναινούσε η ΝΔ, υπάρχει πάντα ο χρόνος για να κατατεθεί σχετικό νομοσχέδιο και να εκλεγούν οι νέοι βουλευτές κατά τη σειρά που θα τους συμπεριλάβουν τα κόμματά τους στα ψηφοδέλτια κάθε εκλογικής περιφέρειας.

Μάλιστα, στελέχη περί τον κ. Παπανδρέου υποστηρίζουν ότι η παλαιότερη πεποίθηση πως οι νυν βουλευτές δεν θα ψήφιζαν έναν νόμο που καθιστά τους αρχηγούς των κομμάτων πανίσχυρους φαίνεται να μην ισχύει απολύτως στη σημερινή συγκυρία. Η εξήγηση σε ό,τι αφορά τους σημερινούς βουλευτές της ΝΔ είναι πως δεν κινδυνεύει η θέση τους καθώς η επόμενη ΚΟ του κόμματος θα είναι πολυπληθέστερη. Οσο για τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, παρ’ ό,τι αναμένεται να μειωθούν, εκτιμάται πως αρκετοί θα αντιμετωπίσουν τη λίστα ως απαλλαγή τους από την παραδοσιακή υποχρέωση για τοπικές συγκεντρώσεις και άμεση προσωπική επαφή με την εκλογική βάση. Πέραν των διεργασιών για τη θέσπιση της λίστας και τις διαθέσεις των επικεφαλής των δύο μεγάλων κομμάτων, και ιδίως του Γ. Παπανδρέου, υπάρχει και η συνταγματική πλευρά του θέματος. Σύμφωνα με επιστημονική γνωμάτευση του Ανδρέα Λοβέρδου και του Ξενοφώντα Κοντιάδη το 2008, η μεταβολή της σειράς εκλογής των βουλευτών στη λίστα υποψηφίων για τις νέες εκλογές αντίκειται στο Σύνταγμα.