Μια «απάτη» ξεσκεπάζει τον κόσμο της τέχνης

Γεννήθηκε το 1998, αλλά η βιογραφία του αναφέρει ότι γεννήθηκε το 1928. Επισήμως έχει πεθάνει το 1960, αλλά στην πραγματικότητα ζει και ετοιμάζεται να παρακολουθήσει απόψε τη δημοπρασία ενός έργου του από τους Sotheby’s του Λονδίνου. Τρία τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ έχουν γυριστεί γύρω από την προσωπικότητά του. Η βιογραφία του μεταφράστηκε στα γαλλικά και τα γερμανικά. Και το όνομά του έχει μπει στη λίστα με τις μεγαλύτερες απάτες.

Διότι ο αμερικανός καλλιτέχνης Νατ Τέιτ δεν υπήρξε ποτέ. «Γεννήθηκε» την Πρωταπριλιά του 1998 σε ένα πάρτι στο στούντιο του εκκεντρικού εικαστικού Τζεφ Κουνς στο Μανχάταν. Οικοδεσπότης ήταν ο Ντέιβιντ Μπάουι – ο γνωστός ποπ ερμηνευτής και μουσικός – που εγκαινιάζε τον εκδοτικό του οίκο «21». Και πρώτη του έκδοση δεν ήταν άλλη από την πλαστή βιογραφία του Νατ Τέιτ την οποία είχε εμπνευστεί ο σκωτσέζος συγγραφέας και σεναριογράφος Ουίλιαμ Μπόιντ.

Η ζωή του καλλιτέχνη που έχει πάρει το όνομα του από την Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου (National Gallery) και το επίθετό του από το άλλο μεγάλο μουσείο τέχνης – την Τate Gallery – ήταν τραγική. Εκπρόσωπος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού κατέστρεψε το 99% του έργου του όσο ζούσε και αυτοκτόνησε πηδώντας από ένα φέρι μπόουτ.

Οσο σε εκείνο το πάρτι ο εκδότης Ντέιβιντ Μπάουι διάβαζε αποσπάσματα από τη βιογραφία του Νατ Τέιτ τόσο περισσότεροι εκ των παρισταμένων άρχισαν θυμούνται τον καλλιτέχνη. Ενας δημοσιογράφος δε, που ήταν στο κόλπο άρχισε να κάνει μερικές καίριες ερωτήσεις. Και οι καλεσμένοι θέλοντας να μη φανούν πως αγνοούν τα περί τέχνης, αλλά κι έναν τόσο σπουδαίο καλλιτέχνη άρχισαν να ανακαλούν στη μνήμη τους στιγμιότυπα από τη ζωή του, εκθέσεις του που είχαν επισκεφθεί και να εκφράζουν τη λύπη τους για τον πρόωρο θάνατό του!

Αν και το «πείραμα» ήταν έτοιμο να επαναληφθεί στο Λονδίνο λίγες μέρες αργότερα, η απάτη αποκαλύφθηκε κι έτσι δεν βρέθηκαν νέοι «φίλοι» του αδικοχαμένου καλλιτέχνη. Ωστόσο η αποκάλυψη της απάτης – που είχε ως στόχο να αποκαλύψει τον παραλογισμό και την άγνοια που επικρατεί στον κόσμο της σύγχρονης τέχνης – δεν αποδείχθηκε αρκετή για να ανακόψει την καριέρα του Νατ Τέιτ.«Στόχος μου δεν ήταν να δημιουργήσω μια απάτη, αλλά κυρίως να αποδείξω τη δύναμη ενός φανταστικού χαρακτήρα, επιχειρώντας να δημιουργήσω έναν σύγχρονο μύθο γύρω από τον κόσμο της τέχνης. Δεκατρία χρόνια πέρασαν από εκείνο το πάρτι κι όμως ο Νατ δεν ξεπεράστηκε», γράφει στον βρετανικό «Telegraph» ο δημιουργός του με αφορμή τη δημοπρασία ενός έργου του Νατ – ένα μικρό σχέδιο μιας γέφυρας ζωγραφισμένο με μολύβι και μελάνι, δημιουργία του συγγραφέα – που βγαίνει σε δημοπρασία μαζί με έργα των καλύτερων της βρετανικής μεταπολεμικής εικαστικής σκηνής, στους Sotheby’s του Λονδίνου για φιλανθρωπικό σκοπό: για την υποστήριξη των αναξιοπαθούντων καλλιτεχνών.

Ο Ουίλιαμ Μπόιντ ελπίζει πως η δημοπρασία να είναι και η τελευταία πράξη στην καριέρα του Νατ Τέιτ, αλλά γνωρίζει πως το φάντασμα του φανταστικού καλλιτέχνη θα τον καταδιώκει για πολλά χρόνια ακόμη και πως το τηλέφωνό του θα χτυπά για να κάνει ένα σχόλιο κάθε φορά που θα αποκαλύπτεται και μια νέα υπόθεση απάτης.