Οι υπάλληλοι που γνωρίζουν πολλά

Θεωρείται μία από τις μαύρες υπηρεσίες της Βουλής: οι υπάλληλοι λίγοι, η δουλειά πολλή και τα ωράρια απρόβλεπτα. Η πλέον πρόσφατη απόδειξη, ο στενογράφος – και όχι πρακτικογράφος όπως αναφέρθηκε – της φωτογραφίας πίσω από τους κ.κ. Παπούλια, Παπανδρέου και Σαμαρά. Κλήθηκε στην προεδρία της Δημοκρατίας το βράδυ της προηγούμενης Κυριακής, με προειδοποίηση μόνο μερικών λεπτών – δεν πρόλαβε καν να φορέσει τη γραβάτα του – για να καταγράψει το περιεχόμενο της πρώτης από τις συζητήσεις που κατέληξαν στη λύση Παπαδήμου.

Ωστόσο, όπως λένε άνθρωποι με πείρα χρόνων στη συγκεκριμένη θέση, το επάγγελμα αυτό έχει και τα καλά του: μαθαίνεις από πρώτο χέρι τις πολιτικές εξελίξεις που κρίνουν την τύχη της χώρας, τις αψιμαχίες μεταξύ των βουλευτών, τις γαργαλιστικές λεπτομέρειες των συζητήσεων της Βουλής. Και φυσικά, όλα όσα δεν καταγράφονται στα πρακτικά…

Ο στενογράφος στη φωτογραφία (δεξιά) δεν ήταν ο μόνος που κάλυψε τη συνάντηση των δύο αρχηγών και του Προέδρου της Δημοκρατίας την προηγούμενη Κυριακή. Απλά έφτασε πρώτος επειδή βρισκόταν σχετικά κοντά. Η αρμόδια υπηρεσία της Βουλής ενημερώθηκε μόλις 35 λεπτά πριν από τη συνάντηση. Λίγο μετά τη λήψη της φωτογραφίας, έφτασαν άλλοι δύο στενογράφοι που θα έκαναν ακριβώς το ίδιο: θα κατέγραφαν «την κατά λέξη διατύπωση των διαμειβόμενων και εγγραπτέων συζητήσεων στα Επίσημα Πρακτικά». Τις ημέρες που ακολούθησαν, στενογράφοι από τη Βουλή θα κατέγραφαν τις διαπραγματεύσεις των αρχηγών την Τετάρτη και την Πέμπτη – αντίθετα με την Κυριακή, αυτές τις φορές ήταν προετοιμασμένοι αρκετή ώρα πριν από τις προγραμματισμένες συναντήσεις. Ολα τα πρακτικά παραδόθηκαν στην Προεδρία της Δημοκρατίας, ενώ οι ίδιοι οι στενογράφοι δεσμεύονται να τηρούν το απόρρητο. Πριν από αυτήν την εβδομάδα η πλέον πρόσφατη συνάντηση σε επίπεδο αρχηγών που είχαν κληθεί να καταγράψουν ήταν τον προηγούμενο Ιούλιο.

Μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες του επαγγέλματος είναι η σωστή και ακριβής αποτύπωση των συζητήσεων την ώρα που «ο ένας μιλάει επάνω στον άλλον». Σε αυτές τις περιπτώσεις, λένε στενογράφοι, είναι σχεδόν αδύνατο να ακούσεις ακριβώς τι λένε οι συμμετέχοντες. Την τελευταία εβδομάδα δε φυσικό είναι τα περιστατικά κατά τα οποία έλαβε χώρα το φαινόμενο της «αλληλοεπικάλυψης λόγου» να μην ήταν και τόσο σπάνια.

Βέβαια, υπάρχει και η δικλίδα ασφαλείας του μαγνητοφώνου, όμως στις περιπτώσεις κατά τις οποίες μιλάνε δυνατά πάνω από δύο άτομα την ίδια ώρα, και πάλι είναι δύσκολο να ακούσει κανείς ακριβώς τι έχει ειπωθεί.

Είτε πρόκειται για εμβόλιμη συνεδρίαση είτε για έκτακτη συνάντηση αρχηγών, οι σχεδόν 30 στενογράφοι της Βουλής πρέπει να είναι σε κατάσταση αναμονής για να καταγράψουν τις συζητήσεις. Συνήθως η αποτύπωση των συνομιλιών γίνεται σε 5λεπτα, κυλιόμενα, κατά τα οποία οι στενογράφοι καταγράφουν τα πρακτικά εναλλάξ. Ενδεικτικά, για την καταγραφή ενός 5λέπτου στα επίσημα πρακτικά απαιτούνται περίπου 15 λεπτά εργασίας από την πλευρά του ίδιου του στενογράφου, ενώ γίνεται και διόρθωση του κειμένου από άλλο τμήμα της Βουλής. Που σημαίνει, ότι ακόμα και αν μία συνεδρίαση στη Βουλή τελειώσει στις 2 τη νύχτα, οι στενογράφοι που την κάλυψαν θα φύγουν 1-2 ώρες μετά, καθώς είθισται να μην αφήνουν δουλειά, όσον αφορά τα πρακτικά, για την επόμενη ημέρα.

Το πρωί, συνήθως αρχίζουν να εργάζονται στις 9. Οπως είχε δηλώσει ο πρόεδρος της Βουλής κ. Πετσάλνικος τον Ιούλιο του 2010, λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση ότι θα υπάρξει διαγωνισμός του ΑΣΕΠ για την πρόσληψη 18 στενογράφων, η τεχνολογία δεν μπορεί ακόμα να αντικαταστήσει την αναγκαιότητα της ακριβούς μεταφοράς του προφορικού λόγου σε γραπτό κείμενο. Ηταν η περίοδος του Ασφαλιστικού – τότε περισσότεροι από 150 υπάλληλοι της Βουλής, ανάμεσά τους και αρκετοί στενογράφοι, είχαν υποβάλει αιτήσεις για συνταξιοδότηση. Αμέσως μετά την ανακοίνωση υπήρξαν αντιδράσεις για προσλήψεις σε καιρό λιτότητας, ενώ παρατίθονταν στοιχεία που απεδείκνυαν την τεράστια αύξηση του αριθμού των υπαλλήλων της Βουλής: από 650 στις αρχές της δεκαετίας του 2000, στους 1.370 το 2009 και στους 1.340 το 2010. Και μετά αναφέρονταν οι μισθοί: από 1.900 ευρώ μηνιαίες αποδοχές για τους υπαλλήλους υποχρεωτικής εκπαίδευσης, και από 2.300 ευρώ για αυτούς με πτυχίο.

Τελικά, οι εξετάσεις των υποψήφιων στενογράφων πραγματοποιήθηκαν το φθινόπωρο του 2010, τα πρώτα αποτελέσματα που έδειχναν ότι από τους 500 υποψήφιους προκρίθηκαν περίπου 20 βγήκαν στις αρχές του 2011 και λίγους μήνες αργότερα η διαδικασία ολοκληρώθηκε. Μέχρι σήμερα δεν έχουν γίνει κάποιες προσλήψεις.