Ενας προϋπολογισμός που κινδυνεύει να εκτροχιαστεί και πάλι θέτοντας εκ των πραγμάτων θέμα νέων μέτρων, η εφαρμογή εκκρεμών, κοινωνικά επώδυνων αλλαγών και η υλοποίηση «κολλημένων» μεταρρυθμίσεων είναι ορισμένα από τα αγκάθια που περιμένουν το οικονομικό επιτελείο στον δρόμο για την έκτη δόση του δανείου και το νέο οικονομικό πρόγραμμα.
Με όλο τον αέρα που μπορεί να έχει στα πανιά της η νέα κυβέρνηση, οικονομολόγοι, τεχνοκράτες και στελέχη του υπουργείου Οικονομικών επισημαίνουν ότι οι προκλήσεις θα είναι μεγάλες στο μέτωπο της οικονομικής πολιτικής και παρατηρούν ότι ήδη έχουν χτυπήσει προειδοποιητικά καμπανάκια:
Υστέρηση εσόδων –
τέλος ακινήτων
Ο προϋπολογισμός του 2011 θα κλείσει, σύμφωνα με την Κομισιόν, με έλλειμμα 8,9% του ΑΕΠ, έναντι πρόβλεψης του προσχεδίου προϋπολογισμού για 8,5% (με πιθανότητα αύξησης κατά 0,5% του ΑΕΠ, όπως ανέφερε).
Ομως η πορεία των φορολογικών εσόδων που εμφανίζουν το 10μηνο υστέρηση σχεδόν 3 δισ. ευρώ και οι τελευταίες πληροφορίες για τα έσοδα από το τέλος ακινήτων δείχνουν ότι ίσως διαμορφωθεί ακόμη υψηλότερα, ωθώντας τη χώρα σε ζώνη κινδύνου για νέα μέτρα.
Συγκεκριμένα, πηγές από το υπουργείο Οικονομικών αναφέρουν ότι η πορεία των εσόδων από το τέλος ακινήτων είναι απογοητευτική και δεν αποκλείεται τελικά να περιοριστούν αυτά στα 400 εκατ. ευρώ έναντι πρόβλεψης για 700 εκατ. από την πρώτη δόση. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα χρειαστούν πρόσθετα διορθωτικά μέτρα, πιθανότατα με τον προϋπολογισμό του 2012.
Αυτά, πάντως, ίσως χρειαστεί να προστεθούν εκ των υστέρων, αφού ο προϋπολογισμός του 2012 θα κατατεθεί τις επόμενες ημέρες (πιθανότατα τη Δευτέρα 21 Νοεμβρίου).
Υφεση
Η πορεία του ΑΕΠ χτυπά επίσης προειδοποιητικό καμπανάκι, με την Κομισιόν να προβλέπει την ύφεση στο 2,8% το 2012 έναντι 2,5% που προέβλεπε το προσχέδιο του προϋπολογισμού λίγες ημέρες πριν ενώ η αγορά ανησυχεί για ακόμη χειρότερη πορεία, αφού άλλωστε μέχρι στιγμής έχουν διαψευστεί τραγικά οι προβλέψεις της τρόικας για το ΑΕΠ.
Μια βαθύτερη ύφεση θα επιδράσει επίσης αρνητικά στα μεγέθη του προϋπολογισμού, επιβάλλοντας νέα μέτρα.
Αυτό, βεβαίως, θα αποτελεί τη μία μόνο όψη του προβλήματος, με την άλλη να είναι η ανεργία, που προβλέπεται να εκτιναχθεί στο 18,4% το 2012 και 2013 (έναντι κυβερνητικής πρόβλεψης 16,4%).
Εφαρμογή λουκέτων –
εφεδρεία – άνοιγμα
κλειστών επαγγελμάτων
Ενώ οι αποφάσεις έχουν ληφθεί, δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί. Πρέπει να ειδοποιηθούν με προσωπικές επιστολές οι 30.000 εργαζόμενοι που θα τεθούν σε εργασιακή εφεδρεία και να κλείσουν ή να συγχωνευθούν οι 11 φορείς που έχουν αποφασισθεί.
Η έκδοση των σχετικών υπουργικών αποφάσεων για τα λουκέτα αποτελεί μάλιστα και προϋπόθεση για την εκταμίευση της 6ης δόσης. Μεταξύ άλλων εκκρεμούν για ΟΔΔΥ και ΚΕΔ. Πάντως, στο υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζουν ότι δεν θα υπάρξει πρόβλημα. Επίσης, πρέπει να προχωρήσει το ουσιαστικό άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων που μισάνοιξαν τον προηγούμενο χρόνο.
Καθυστέρηση
στις ιδιωτικοποιήσεις
Ενα νέο αγκάθι έχει ανακύψει μετά το διαφαινόμενο ναυάγιο της ιδιωτικοποίησης της Hochtief Airports, που με τη σειρά της θα οδηγούσε σε παράταση της σύμβασης του Αεροδρομίου των Σπάτων με τον νέο ιδιοκτήτη. Οι διαπραγματεύσεις των δύο πλευρών, σύμφωνα με πληροφορίες, διακόπηκαν και είναι πιθανό να χαθεί έσοδο 200 εκατ. ευρώ που είχε προβλεφθεί για φέτος (ως προκαταβολή), προκειμένου να επιτευχθεί ακόμη και ο πολύ χαμηλότερος έναντι του αρχικού στόχος για έσοδα 1,7 δισ. από τις ιδιωτικοποιήσεις.
Ενίσχυση ασφαλιστικών
ταμείων – τραπεζών
Στο υπουργείο Οικονομικών υπολογίζουν ότι εφόσον προχωρήσει κανονικά το κούρεμα των ομολόγων, τα ασφαλιστικά ταμεία θα χάσουν έσοδα 600 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Αυτά πρέπει να υποκατασταθούν είτε από τον κρατικό προϋπολογισμό είτε με τη μεταβίβαση στα ασφαλιστικά ταμεία ακινήτων του Δημοσίου με αντίστοιχη απόδοση.
Για τις τράπεζες, προβλέπεται ανακεφαλαιοποίηση με τα 30 δισ. ευρώ της νέας συμφωνίας. Αυτή θα πρέπει να ολοκληρωθεί πριν αρχίσει η ανταλλαγή των ομολόγων τους με τα νέα. Επομένως, η κυβέρνηση πρέπει να υιοθετήσει πρώτα τη νέα συμφωνία, να εκταμιευθούν τα 30 δισ., να γίνει η ανακεφαλαιοποίηση και μετά να ολοκληρώσει το PSI.
Αντίστοιχα, προβλέπεται να εισπραχθούν 30 δισ. ευρώ προκειμένου να δοθούν στους κατόχους ομολόγων ως «επιβράβευση» για την αποδοχή εκ μέρους τους της ανταλλαγής. Οι πηγές από το υπουργείο Οικονομικών αναφέρουν ότι ήδη έχουν αρχίσει οι επαφές με τους κατόχους ομολόγων, ενώ οι ανταλλαγές προβλέπεται να ξεκινήσουν τον Ιανουάριο.