[Διαστάσεις] Εγιναν όλοι Αμερικανοί

^«Είμαστε σαν τους Αμερικανούς. Το εσωτερικό πολιτικό μας μέτωπο είναι κατατεμαχισμένο, αλλά στο τέλος κάνουμε αυτό που πρέπει». Εκπληκτος, ο πρώην διευθυντής των «Νιου Γιορκ Τάιμς» Μπιλ Κέλερ άκουσε έναν σλοβάκο αξιωματούχο να συγκρίνει τη χώρα του με την Αμερική. «Με κολακεύει η σύγκριση που κάνετε», απάντησε, «κι έχετε δίκιο για το εσωτερικό πολιτικό μέτωπο. Οσο για το αν γίνεται αυτό που πρέπει, έχω τις αμφιβολίες μου».

Η συζήτηση αφορούσε βέβαια την περιπετειώδη έγκριση από το σλοβακικό Κοινοβούλιο της ενίσχυσης του EFSF. Μέσα από τη διαδικασία που ακολουθήθηκε, σημειώνει ο Κέλερ, η μικρή Σλοβακία απέδειξε δύο πράγματα. Πρώτον, ότι είναι ικανή να τρομάξει τους τραπεζίτες πολύ περισσότερο απ’ όσο τους έχει τρομάξει ένας μήνας διαδηλώσεων του κινήματος «Καταλάβατε τη Γουόλ Στριτ»! Δεύτερον, ότι έχει την ωριμότητα να αντιληφθεί την κρισιμότητα των περιστάσεων και να δώσει στην Ευρώπη μία ακόμη ευκαιρία. Κι όλα αυτά, από μια χώρα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια αποτελούσε έναν από τους δορυφόρους της Σοβιετικής Ενωσης…

Μπορεί βέβαια να το δει κανείς και διαφορετικά. Να θεωρήσει δηλαδή ότι η ευρωσκεπτικιστική κυβέρνηση της Μπρατισλάβα έκανε τον καμπόσο μέχρι τη στιγμή που η Ανγκελα Μέρκελ τής κούνησε απειλητικά το δάχτυλο. Ομως η Σλοβακία δεν είναι η μόνη μικρή χώρα της Ευρώπης που υπερασπίστηκε δυναμικά τα τελευταία χρόνια τα καλώς ή κακώς εννοούμενα συμφέροντά της. Η Φινλανδία καθυστέρησε για καιρό την ψήφιση του δεύτερου πακέτου σωτηρίας της Ελλάδας λόγω της επιμονής της στην παροχή εγγυήσεων. Η Ιρλανδία απέρριψε με δημοψήφισμα τη Συνθήκη της Λισαβώνας, για να αναγκαστεί τελικά να την εγκρίνει με μια δεύτερη ψηφοφορία. Η Λιθουανία διεξήγαγε μια μακρά και μοναχική μάχη στην Ευρωπαϊκή Ενωση για να μην ξεκινήσουν συνομιλίες με τη Ρωσία με αντικείμενο μια νέα συμφωνία συνεργασίας.

Το κοινό σημείο όλων αυτών των χωρών, επισημαίνει ο Τόνι Μπάρμπερ στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», είναι ότι έγιναν κυρίαρχα κράτη μόλις τον προηγούμενο αιώνα. Νωρίτερα, τελούσαν υπό τον έλεγχο μεγάλων, πολυεθνικών αυτοκρατοριών. Η Σλοβακία, που τόσο μας στενοχώρησε τις τελευταίες εβδομάδες, είχε την πρώτη εμπειρία μιας ξεχωριστής εθνικής ύπαρξης το 1993, όταν πήρε «βελούδινο διαζύγιο» από την Τσεχία. Μια άλλη κοινή ιστορική εμπειρία των περισσότερων μικρών χωρών της Ευρώπης είναι η στρατιωτική κατοχή, που συνοδεύτηκε από εκτεταμένες απώλειες ζωών, πολιτική καταστολή και λεηλασία του εθνικού πλούτου. Είναι λογικό λοιπόν αυτές οι χώρες να δίνουν τεράστια σημασία στην ελευθερία και την εθνική κυριαρχία, όπως και να προσέχουν πολύ προτού λάβουν αποφάσεις που θα επηρεάσουν το μέλλον τους και το μέλλον της Ευρώπης.

Αν μάλιστα σκεφτεί κανείς ότι το ευρώ το χρησιμοποιούν σήμερα ακόμη και το Μαυροβούνιο και το Κόσοβο – χωρίς να είναι επισήμως μέλη της ευρωζώνης -, μπορεί να έλθει η ημέρα που οι Κοσοβάροι θα ασκήσουν βέτο στην επέκταση του ευρωπαϊκού ταμείου διάσωσης…