Ο Τρισέ φεύγει, οι διαφωνίες μένουν

Επεσε η αυλαία χθες για τον Ζαν-Κλοντ Τρισέ, ο οποίος έπειτα από οκτώ χρόνια στο τιμόνι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας προήδρευσε για τελευταία φορά στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου. Ο 68χρονος Γάλλος αποχωρεί από την ευρωτράπεζα σε μια κρίσιμη στιγμή για την πορεία της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη, αλλά και σε μια εποχή που έχουν αναβιώσει οι εθνικιστικές τάσεις εντός των τειχών της ΕΚΤ. Κι όμως, κατά την παραμονή του στη Γερμανία ανέφερε συχνά τη γερμανική φράση «Wir teilen ein gemeinsames Schicksal» (Μοιραζόμαστε μια κοινή μοίρα).

Ηταν η τακτική της αγοράς κρατικών ομολόγων των υπερχρεωμένων χωρών που έφερε τον ισχυρό άνδρα του ευρώ αντιμέτωπο με τη γερμανική ορθοδοξία σε τέτοιο βαθμό, ώστε την ύστατη στιγμή της θητείας του ως ευρωτραπεζίτης ο Τρισέ καλείται να προστατεύσει την υστεροφημία του. Η αντίθεση των Γερμανών εκδηλώθηκε, μάλιστα, με την παραίτηση στις αρχές Σεπτεμβρίου του Γιούργκεν Σταρκ, ο οποίος διαφώνησε ριζικά με την επέκταση του προγράμματος αγοράς ομολόγων στην Ισπανία και στην Ιταλία, που αποφασίστηκε τον Αύγουστο. Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Φεβρουάριο, η γερμανική αντίρρηση είχε γίνει εμφανής και με την παραίτηση του Αξελ Βέμπερ από το τιμόνι της Μπούντεσμπανκ, αποσύροντας, έτσι, την υποψηφιότητά του για τη θέση του Τρισέ.

ΕΠΙΘΕΣΗ. Τον περασμένο μήνα ο Τρισέ, ο οποίος ξεκίνησε την καριέρα του ως μηχανολόγος για να μεταπηδήσει αργότερα στο γαλλικό υπουργείο Οικονομικών, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά της γερμανικής κριτικής υποστηρίζοντας ότι οι επιδόσεις της ΕΚΤ στο μέτωπο του πληθωρισμού ήταν καλύτερες από της Μπούντεσμπανκ. Χθες προήδρευσε για τελευταία φορά στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, στην καρδιά της γερμανικής πολιτικής σκηνής, στο Βερολίνο (δύο φορές τον χρόνο το ΔΣ της ΕΚΤ συνεδριάζει εκτός Φρανκφούρτης.)

Κριτική έχει δεχτεί, πάντως, και στην υπόθεση του δεύτερου πακέτου βοήθειας στην Ελλάδα. Στην αρχή του καλοκαιριού απέρριπτε την ιδέα της συμμετοχής των ιδιωτών, η οποία θα οδηγούσε σε κούρεμα το ελληνικό χρέος. Ορισμένοι θεωρούν ότι η ανένδοτη αρχικά θέση του – υποχώρησε μόνο όταν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συμφώνησαν στην παροχή εγγυήσεων για τα ελληνικά ομόλογα – ενέτεινε τα προβλήματα στην ευρωζώνη. Χθες, πάντως, ο κατά πολλούς «στυλοβάτης του ευρώ» προχώρησε σε περαιτέρω ενίσχυση της ρευστότητας των ευρωπαϊκών τραπεζών προκειμένου να αντεπεξέλθουν στις δυσκολότερες συνθήκες δανεισμού, που προκαλεί η κρίση χρέους. Κόντρα στους επικριτές, οι υποστηρικτές του τονίζουν ότι ανέλαβε τη διαχείριση μιας εξαιρετικά δυσάρεστης κατάστασης.

ΑΣΦΑΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗ. Οταν ανέλαβε, πάντως, διοικητής της ΕΚΤ το 2003, έχοντας θητεύσει διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Γαλλίας από το 1993, οι Γερμανοί θεωρούσαν ότι ο γάλλος τραπεζίτης αποτελούσε μια ασφαλή επιλογή για τη νομισματική σταθερότητα στην ευρωζώνη και τη διατήρηση του πληθωρισμού σε χαμηλά επίπεδα (ακόμη και χθες η ΕΚΤ δεν μείωσε τα επιτόκια, παρά τις ενδείξεις για οικονομική επιβράδυνση των ευρωπαϊκών οικονομικών). Για τον λόγο αυτόν είχε βρεθεί στο στόχαστρο του συμπατριώτη του Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος τον είχε κατηγορήσει ότι «είχε αποκτήσει εμμονή με την αυστηρότητα», ενώ αργότερα, το 2007, ο γάλλος πρόεδρος του συνέστησε «να παρακολουθήσει αυτό που κάνουν οι άλλοι», εννοώντας τη Fed, την Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ.

Αλλά και όταν η κρίση στην ευρωζώνη άρχισε να βαθαίνει ο γάλλος πρόεδρος απευθύνθηκε και πάλι στον συμπατριώτη του, ζητώντας την άμεση παρέμβαση της ΕΚΤ. Πρόταση που αρνήθηκε ο Τρισέ, υπερασπιζόμενος την ανεξαρτησία της ΕΚΤ. Στη θέση του απερχόμενου ευρωτραπεζίτη, θα τοποθετηθεί ο ιταλός κεντρικός τραπεζίτης Μάριο Ντράγκι.