Ενας δάσκαλος στην… Κλαυθμώνος
Το λεξιλόγιό τους συχνά παραπέμπει σε μάχη. Η απεργία είναι «όπλο». Τα συλλαλητήρια «πάλη». Ο συμβιβασμός «ήττα». Στον κόσμο των συνδικαλιστών αρκετοί βλέπουν τη ρήξη ως μονόδρομο. Ο εκπαιδευτικός Κώστας Τσικρικάς όμως είναι γνωστός για τους χαμηλούς του τόνους. Ως πρόεδρος της ΑΔΕΔΥ, σε περίοδο καταλήψεων υπουργείων και μιθολογικών περικοπών, καλείται να βρει – ή να δημιουργήσει – περιθώρια για διάλογο
Βρέθηκε σε μια θέση που δεν διεκδίκησε. Οταν ο απελθών πρόεδρος της ΑΔΕΔΥ, Σπύρος Παπασπύρος, τον πρότεινε ως διάδοχό του την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου, ο Κώστας Τσικρικάς είχε ενδοιασμούς. Συνδικαλιστής για περισσότερο από δύο δεκαετίες, ο μεσσήνιος εκπαιδευτικός δεν ήθελε αρχικά να αναλάβει τη θέση. Σύμφωνα με όσους τον γνωρίζουν από την πορεία του στη Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος και άλλα συνδικαλιστικά όργανα, είναι ένας άνθρωπος που πιστεύει στη συλλογική δράση και δεν επιδιώκει την προβολή. Αν και προέρχεται από τα σπλάγχνα της ΠΑΣΚ (παράταξης που πρόσκειται στο ΠΑΣΟΚ), έθεσε μόνο μία φορά υποψηφιότητα για δημοτικός σύμβουλος του Ηρακλείου Αττικής στις εκλογές του 2006. Ο συνδυασμός του ηττήθηκε σε εκείνη την αναμέτρηση. Στην ΑΔΕΔΥ ο κ. Παπασπύρος έψαχνε για ένα πρόσωπο που θα ενώνει. Εχοντας να αντιμετωπίσει περικοπές, εργασιακή εφεδρεία και ενιαίο μισθολόγιο, ο κλάδος των δημοσίων υπαλλήλων δεν είχε περιθώρια και για εσωτερικό εμφύλιο.
ΓΕΦΥΡΟΠΟΙΟΣ. Στη συνδικαλιστική του δράση ο κ. Τσικρικάς προσπαθούσε να καλλιεργήσει κουλτούρα συνεργασίας μεταξύ των παρατάξεων. Δεν είναι τυχαίο ότι στον Σύλλογο Εκπαιδευτικών «Γεώργιος Σεφέρης» στον οποίο διετέλεσε πρόεδρος επί σειρά ετών, ΠΑΣΚ και
ΔΑΚΕ (που πρόσκειται στη Νέα Δημοκρατία) είχαν συχνά σύγκλιση απόψεων. Τελικά αποδέχτηκε την πρόταση του κ. Παπασπύρου. Και τώρα δηλώνει ότι ήταν χρέος του να εκπροσωπήσει τον κλάδο των δημοσίων υπαλλήλων.
Τις τελευταίες μέρες το τηλέφωνό του χτυπά αδιάκοπα. Και το πρόσωπό του, γνωστό μέχρι πρότινος κυρίως στον χώρο των εκπαιδευτικών και στην κοινωνία του Ηρακλείου Αττικής, κάνει τον γύρο της Ελλάδας και του κόσμου. Μετά τη συνάντησή μας στο γραφείο του, υποδέχεται δύο ολλανδούς δημοσιογράφους. Την προηγουμένη είχε μιλήσει σε εφημερίδα από την Ιρλανδία. Είναι ευθυτενής, με δυνατή χειραψία. Η φωνή του έχει διδακτική χροιά. Δεν επιβάλλει την άποψή του. Αλλά την παρουσιάζει με την πραότητα και την αυτοπεποίθηση δασκάλου. Σαν να πρόκειται για μάθημα Ιστορίας που δεν χωρά αμφισβήτηση. «Χρησιμοποίησαν τους δημοσίους υπαλλήλους και αφού ψηφοθήρησαν πάνω τους, τώρα τους συκοφαντούν», λέει για τους πολιτικούς. «Στο πάρε-δώσε, και αυτός που λαδώνεται έχει ευθύνη. Τα συνδικάτα όμως ούτε κυβέρνησαν ούτε νομοθέτησαν. Αλλοι νομοθετούν. Εμείς διεκδικούμε αξιοκρατία και ισονομία στις προσλήψεις», προσθέτει. Για τον ίδιο η εφεδρεία ισοδυναμεί με επίδομα ανεργίας και η μονιμότητα είναι κεκτημένο που εξασφαλίζει την ανεξαρτησία του δημόσιου τομέα από τα κόμματα που εναλλάσσονται στην εξουσία. Ενώ για όσους υποστηρίζουν ότι η ασφάλεια της μονιμότητας μπορεί να λειτουργήσει εφησυχαστικά, ο κ. Τσικρικάς αναφέρει ότι πέρσι σε περίπου 40 δημοσίους υπαλλήλους επιβλήθηκαν πειθαρχικές ποινές οριστικής απόλυσης.
Το Δημόσιο ήταν για τον κ. Τσικρικά διέξοδος από την αγροτική ζωή στο Αχλαδοχώρι Μεσσηνίας. Εκεί γεννήθηκε το 1952. Ο πατέρας του ήταν αγρότης, αλλά αγαπούσε τα γράμματα. Είχε φοιτήσει σε σχολαρχείο και, όπως θυμούνται τα παιδιά του, είχε μάθει να απαγγέλλει απ’ έξω στα αρχαία αποσπάσματα από το βιβλίο «Κύρου Ανάβασις» του Ξενοφώντος. Το σπίτι τους ήταν γεμάτο βιβλία. Ακόμα και στο υπόγειο είχαν βιβλιοθήκη. Ο πατέρας τους έλεγε ότι ο αγρότης συγκέντρωνε όλες τις ιδιότητες που συνοδεύονται από το στερητικό «α»: «αμόρφωτος, ανυπόληπτος, ακατάστατος». Ηθελε και τα τέσσερα παιδιά του να σπουδάσουν – όπως κι έγινε. «Προσπαθούσαμε μέσω των γραμμάτων να ανεβούμε κοινωνικά και να ξεφύγουμε από τη φτώχεια», λέει ο κ. Τσικρικάς. Ηταν χρόνια δύσκολα εκείνα. Οταν κόπηκε η δημόσια συγκοινωνία στο χωριό, περπατούσε κάθε μέρα συνολικά 14 χιλιόμετρα σε μονοπάτια προς και από το σχολείο. Ηθελε να σπουδάσει Νομικά ή Οικονομικά. Επέλεξε τελικά να ακολουθήσει τη μεγαλύτερη αδελφή του στην προσπάθειά της να περάσει στην Παιδαγωγική Ακαδημία. Η δική της προτροπή και οι παραινέσεις ενός ξαδέλφου του που έλεγε ότι ως δάσκαλος θα έβρισκε άμεσα δουλειά με εξασφαλισμένο μισθό τον έπεισαν να αλλάξει κατεύθυνση. Πέρασε στην Ακαδημία με υποτροφία. Ομως τον πρώτο χρόνο είχε απογοητευτεί με την επιλογή του. Επρεπε να μπει για πρώτη φορά σε τάξη για πρακτική άσκηση και να επικοινωνήσει με μαθητές, ώστε να «ερωτευτεί», όπως λέει, το επάγγελμα του δασκάλου.
Τα τελευταία 25 χρόνια ζει στο Ηράκλειο Αττικής. Εχει δύο παιδιά. Η κόρη του είναι απόφοιτος του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών και ο γιος του σπουδάζει στο Φυσικό. Οταν ήταν μικροί, τους έπαιρνε μαζί του μετά το σχολείο και επισκεπτόταν απογευματινά σχολεία για να ενημερώσει τους εκπαιδευτικούς σε εργασιακά θέματα. Αν και δικαιούνταν συνδικαλιστική άδεια τα τελευταία έξι χρόνια, δεν είχε κάνει χρήση της μέχρι τη στιγμή που ανέλαβε τη θέση τού προέδρου της ΑΔΕΔΥ. Ηταν εδώ και μία δεκαετία διευθυντής στο 2ο Δημοτικό Ηρακλείου. «Δεν έκανε διακρίσεις μεταξύ των παιδιών. Ηταν προσιτός στους γονείς, κοντά στο διδακτικό προσωπικό και αυστηρός όποτε χρειαζόταν», λέει η Σοφία Περιβολάρη, πρόεδρος του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων στο δημοτικό. «Ηταν διαλλακτικός. Πάντα έλυνε ό,τι ζήτημα ανέκυπτε με συζήτηση», θυμάται ο Στυλιανός Μονέος, υποδιευθυντής του σχολείου.
ΟΙ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΙ ΤΟΥ. Η συζήτηση όμως δεν είναι για όλους τους συνδικαλιστές ο ενδεδειγμένος δρόμος. «Είμαι της άποψης ότι πρέπει να έλθεις σε σύγκρουση. Ο κ. Τσικρικάς είναι ταγμένος στη σοσιαλδημοκρατική γραμμή της συναίνεσης που οδηγεί όμως σε συμβιβασμούς», λέει ο Κώστας Κατιμερτζόγλου, συνδικαλιστής του ΠΑΜΕ στον Σύλλογο «Γ. Σεφέρης». Η Νινέτα Αλτάνη, στέλεχος του ΠΑΜΕ που διαδέχτηκε τον κ. Τσικρικά στην ηγεσία του συλλόγου, αναφέρει ότι ο νυν πρόεδρος της ΑΔΕΔΥ έλεγε ότι οι εκπαιδευτικοί θα εξαιρεθούν από το Ασφαλιστικό και ότι μπορεί να εξασφαλίσουν αυξήσεις με το νέο μισθολόγιο. Ωστόσο ο Δημήτρης Καμπούρης, στέλεχος της ΠΑΣΚ στον ίδιο σύλλογο, τονίζει ότι ο κ. Τσικρικάς δεν έκανε ποτέ δηλώσεις παροχολογίας. Ως εκπρόσωπος των δημοσίων υπαλλήλων, ο μεσσήνιος εκπαιδευτικός καλείται τώρα να πάει κόντρα στις αποφάσεις του κόμματος που ο ίδιος υποστηρίζει. «Ο ρόλος μας δεν είναι να χειροκροτούμε τις αποφάσεις της κυβέρνησης, αλλά να υπερασπιζόμαστε αυτούς που εκπροσωπούμε. Είμαστε απέναντι σε πολιτικές που κατεδαφίζουν δικαιώματα», λέει και προσθέτει ότι το κίνημα θα κάνει ό,τι χρειαστεί με νέες απεργίες και συλλαλητήρια.