Οταν το προσωρινό φαντάζει αιώνιο…

Ενας επιπόλαιος και αστόχαστος λόγος, κάποιο χονδροειδές αστείο, η αδιαφορία ή η σφοδρότητα μιας κριτικής, η έλλειψη κατανόησης, η γνώμη των άλλων, ο αναίτιος ανταγωνισμός στο σχολείο, η μοναξιά, αλλά ακόμα και η αυτοεκτίμηση που χτίστηκε σε σαθρά θεμέλια μπορεί να οδηγήσουν ένα παιδί να πάρει τραγικές αποφάσεις. Οπως εξηγεί ο ψυχολόγος και επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ευστράτιος Παπάνης, τα σημάδια μιας επικείμενης απόπειρας αυτοκτονίας στους εφήβους είναι δύσκολο να αναγνωριστούν. Απαιτούν υπομονή, άσβεστο ενδιαφέρον, συναισθηματική νοημοσύνη, γνώση, αλλά κυρίως τη βεβαιότητα πως κάθε παιδί είναι μοναδικό και δημιουργεί τις δικές του αξίες. «Ο έφηβος δομεί μια δική του πραγματικότητα, όπου όλα εμπεριέχουν τη γοητεία και τον κίνδυνο του πρωτόγνωρου. Η εμπειρία δεν έχει αποκτηθεί και ο υποθετικός συλλογισμός που ανακατασκευάζει αλήθειες, δοκιμάζει εναλλακτικές και κρίνει τα αυτονόητα. Ολα είναι υπό αίρεση. Ακόμα και ο θάνατος δεν είναι αμετάκλητος», λέει ο Ευστράτιος Παπάνης και επισημαίνει ότι στην εφηβική ηλικία το προσωρινό φαντάζει αιώνιο, τα συναισθήματα και οι πεποιθήσεις έχουν νόημα μόνο όταν θωπεύουν το ακραίο. «Οι αυτοκτονίες των εφήβων έχουν δεκαπλασιαστεί, όπως και τα κρούσματα κακομεταχείρισής τους, ενώ η παθογένεια αυξάνεται μέσω της μίμησης νοσηρών προτύπων, της αποξένωσης των γονέων και των ευδαιμονιστικών ιδανικών», λέει ο επίκουρος καθηγητής και τονίζει πως ο θάνατος οποιουδήποτε παιδιού είναι ήττα για την κοινωνία και ευτελισμός των αξιών της.

Σύμφωνα με την παιδίατρο και επιστημονική υπεύθυνη της Μονάδας Εφηβικής Υγείας Αρτεμη Τσίτσικα, η εφηβική ηλικία είναι μία περίοδος παρόρμησης και υπερβολής, κατά την οποία το άτομο είναι προσκολλημένο στον παρόντα χρόνο. «Οτιδήποτε συμβαίνει στους εφήβους, αισθάνονται ότι θα διαρκέσει για πάντα. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που μπορεί να φτάσουν σε ακρότητες», λέει. Προσθέτει μάλιστα ότι απαραίτητη προϋπόθεση ώστε να μπορέσει η οικογένεια να βοηθήσει ένα παιδί που αντιμετωπίζει δυσκολίες, είναι η δημιουργία καναλιών επικοινωνίας μαζί του.