Το θέμα έρχεται και επανέρχεται στο προσκήνιο.
Το κράτος δεν μπορεί να εισπράξει τους φόρους που αναλογούν σε κάθε πολίτη. Είτε γιατί δεν δηλώνεται καν η φορολογητέα ύλη, είτε γιατί οι βεβαιωμένοι φόροι δεν μετατρέπονται καθόλου (ή μετατρέπονται ελλιπώς και βραδέως) σε ταμειακό έσοδο.
Ενα μέρος των φορολογουμένων δεν δηλώνει τα εισοδήματά του και ένα άλλο τα δηλώνει, αλλά δεν καταβάλλει τους αναλογούντες φόρους.
Ωστόσο και στις δυο περιπτώσεις οι εμπλεκόμενοι κάνουν χρήση – ενίοτε μάλιστα και επίδειξη – του πλούτου που αποκομίζουν.
Αυτή είναι η αχίλλειος πτέρνα τους.
Από τον τρόπο ζωής τους, τα σύμβολα της οικονομικής άνεσης και τη ροπή στην κατανάλωση η Πολιτεία μπορεί να εξασφαλίσει τη διεκδίκηση των οφειλομένων.
Με τον επίσημο φοροελεγκτικό μηχανισμό δεν υπήρξαν μέχρι τώρα επαρκή αποτελέσματα.
Π.χ. ανακοινώθηκε ο εντοπισμός ιατρών, δικηγόρων και άλλων επαγγελματιών με υψηλή φοροδιαφυγή και δόθηκε στη δημοσιότητα λίστα μεγάλων οφειλετών. Αλλά λεφτά στο κρατικό ταμείο δεν μπήκαν.
Γι’ αυτό η κυβέρνηση επιστρατεύει μια νέα μέθοδο:
Θα αναθέσει σε ιδιώτες τον εντοπισμό περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών και στη συνέχεια το κράτος θα ασκεί το προνόμιο της κατάσχεσης έναντι των οφειλών.
(Ρεπορτάζ στη σελίδα 48.)
Οι ιδιώτες θα εντοπίζουν έναντι αμοιβής τα υλικά αγαθά τα οποία μπορούν να εκποιηθούν υπέρ του δημόσιου ταμείου και τα υπόλοιπα θα τα αναλαμβάνει η Πολιτεία.
Είναι ένας τρόπος να εισπραχθούν οι βεβαιωμένοι φόροι.
Ενδεχομένως στη συνέχεια θα καταστεί δυνατός με τον ίδιο τρόπο και ο εντοπισμός – από ιδιώτες – των αδήλωτων εισοδημάτων.
Η ιδέα είναι ενδιαφέρουσα.
Αλλωστε οτιδήποτε μπορεί να αποκαλύψει τους φοροφυγάδες είναι θεμιτό και ευπρόσδεκτο.
Αλλά για να αποδώσει πρέπει να υπάρξει σαφές, λειτουργικό και διαφανές πλαίσιο εφαρμογής του μέτρου.
Διαφορετικά θα ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος να καταλήξει και αυτή η προσπάθεια καταπολέμησης της φοροδιαφυγής σε ένα είδος «ιδιωτικής Εφορίας», με τα ίδια στοιχεία παθογένειας της δημόσιας.