Μονομαχία στο… ΕΛΣΤΑΤ

«Να μην μπορούμε να πιούμε ούτε ένα pint (σ.σ. πίντα, το ένα όγδοο του γαλονιού) μπίρα και να μας λένε ότι τους το χρωστάμε… Είναι απαράδεκτη αυτή η κατάσταση. Πρέπει να καθαρίσουμε τα στατιστικά στοιχεία».

Τετάρτη απόγευμα στη Βουλή. Η κ. Ζωή Γεωργαντά μοιάζει ευδιάθετη την ώρα που μιλάει στους βουλευτές της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων στην Αίθουσα Γερουσίας. Μέσα στο φούξια σατέν πουκάμισό της χαμογελάει ενώ καταθέτει για την κατάσταση στο ΔΣ της ΕΛΣΤΑΤ, για τις συσκέψεις που δεν έγιναν, για το φουσκωμένο έλλειμμα, για την αρχή ενός ανδρός, όπως επανέλαβε αρκετές φορές σχολιάζοντας τις τακτικές του προέδρου.

Η κ. Γεωργαντά, που είχε επιλεγεί μέλος του ΔΣ με τη διαδικασία της ανοιχτής διακυβέρνησης, φαίνεται και είναι ενθουσιασμένη. Δεν το κρύβει: ενώπιον 35-40 βουλευτών που είχαν συγκεντρωθεί για να παρακολουθήσουν τις καταθέσεις των έξι πρώην μελών, είπε ότι όλες οι εφημερίδες του Ηνωμένου Βασιλείου έγραφαν για το πόσο καλοί επιστήμονες είναι η ίδια και ο κ. Λογοθέτης, πρώην αντιπρόεδρος της ΕΛΣΤΑΤ που βρίσκεται στα δικαστήρια με τον πρόεδρο, και πόσο καλή επιλογή θεωρούνταν οι δυο τους για την στελέχωση της Αρχής. Λίγη ώρα αργότερα, άλλο πρώην μέλος του ΔΣ κυκλοφορεί ανάμεσα στα έδρανα, προσεγγίζει υφυπουργούς και αναπληρωτές υπουργούς και τους δίνει έγγραφα. «Ευχαριστώ, το έχω διαβάσει», ήταν μία από τις απαντήσεις που έλαβε.

Πριν από λίγα χρόνια η στατιστική αναξιοπιστία της χώρας ήταν δημιούργημα πολιτικής κόντρας υπουργών με χαρακτηριστικά απογραφής. Σήμερα η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά: η αξιοπιστία της Ελλάδας κινδυνεύει από τα πάθη, τις ίντριγκες και τις εμπάθειες παραγόντων. Μήλον της Εριδος αυτή τη φορά δεν είναι οι στρατιωτικές δαπάνες αλλά εάν έπρεπε ή όχι να συμπεριληφθούν συγκεκριμένοι οργανισμοί κοινής ωφέλειας στον υπολογισμό του ελλείμματος βάσει μεθοδολογίας που έχει εφαρμόσει, όπως υποστήριξε πρώην μέλος του ΔΣ, μόνο η Νορβηγία.

Οι παροικούντες την ΕΛΣΤΑΤ έχουν μια εξήγηση γιατί έφτασαν τα πράγματα σε αυτό το σημείο: «Φιλοδοξία για εξουσία. Στο διοικητικό συμβούλιο κάποιοι ήθελαν ρόλο επί του στατιστικού έργου, δεν ήθελαν να αρκεστούν στο ρόλο του μέλους. Μάλιστα, από την πρώτη μέρα, τον Μάρτιο του 2010 που συστήθηκε η ανεξάρτητη Αρχή, υπήρχε άτομο που είχε πει ότι θέλει να ασχολείται αποκλειστικά με τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος, ενώ στην ουσία το ΔΣ είχε αρμοδιότητα να εγκρίνει ή όχι αυτά που του φέρνουν οι υπηρεσίες και όχι να λειτουργεί σαν διευθυντήριο. Από την άλλη, ο πρόεδρος ήταν στρυφνός, μονοκόμματος και συγκεντρωτικός. Ούτε οι μεν ούτε ο δε είχαν πολιτική αίσθηση των πραγμάτων, και η κατάσταση έφτασε στα άκρα».

Κομβικό σημείο στην εξέλιξη της υπόθεσης, σύμφωνα με υπαλλήλους της ΕΛΣΤΑΤ, ήταν η φερόμενη υποκλοπή τμήματος της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας του προέδρου κ. Γεωργίου τον Οκτώβριο του 2010. «Εχασε την εμπιστοσύνη του, σταμάτησε να συγκαλεί συμβούλια. Αυτό ήταν ουσιαστικό λάθος του Γεωργίου. Και μετά με τη ρύθμιση πέρασαν οι αρμοδιότητες του ΔΣ στο πρόσωπό του».

Ωστόσο, οι υπάλληλοι δεν έχουν απολύτως τίποτα να προσάψουν στην αξιοπιστία των δεδομένων – το ίδιο ακριβώς ισχύει και για δύο από τα έξι πρώην μέλη που κατέθεσαν στην Αίθουσα Γερουσίας στη Βουλή το απόγευμα της Τετάρτης. Η κ. Στέλλα Μπαλφούσια και ο κ. Γεώργιος Συμιγιάννης, διορισμένα μέλη στην Αρχή που δεν πέρασαν από τη διαδικασία της ανοιχτής διακυβέρνησης, δήλωσαν πως η ποιότητα των στοιχείων έχει βελτιωθεί – γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την απαλοιφή των αστερίσκων που έβαζε η Eurostat. Και οι δυο τους όμως είπαν ότι υπήρχε διάσταση με τον πρόεδρο και ότι το συμβούλιο είχε αδρανοποιηθεί.

Η Ζ. Μπαλφούσια παραδέχθηκε επίσης ότι θα μπορούσαν να είχαν λύσει τα προβλήματα μεταξύ τους. «Οσα γίνονται εδώ δεν έχουν καμία σχέση με την ποιότητα των στατιστικών στοιχείων», ανέφερε. Αντίθετη γνώμη φαίνεται πως είχε ο κ. Φιλίππου, έτερο πρώην μέλος του ΔΣ της ΕΛΣΤΑΤ, ο οποίος διαβεβαίωνε πως δεν έχει δει «ούτε ένα στοιχείο» που να δείχνει ότι το έλλειμμα έπρεπε να αυξηθεί έστω και κατά 1 τοις χιλίοις από τον Απρίλιο στον Νοέμβριο του 2010, όταν από 13,6% έφτασε στο 15,4%. Σύμφωνα με τα στοιχεία που εστάλησαν στην Eurostat, οι επίμαχες δημόσιες επιχειρήσεις που συμπεριλήφθηκαν στον υπολογισμό του ελλείμματος το επιβάρυναν κατά 0,74% του ΑΕΠ. Την Τετάρτη το απόγευμα στην Αίθουσα της Γερουσίας στην Βουλή τέθηκε το εξής ερώτημα: «Αν οι μισοί από αυτούς τους οργανισμούς δεν έμπαιναν, τότε η επιβάρυνση του ελλείμματος θα ήταν στο περίπου στο μισό. Αξίζει να γίνεται τόσο κακό στην αξιοπιστία της χώρας για 0,4%;». Στο ερώτημα αυτό ο κ. Κουρουμπλής απάντησε λέγοντας ότι 0,74% του ΑΕΠ είναι περίπου 1,9 δισ. ευρώ και ότι αυτά καλούνται να τα πληρώσουν οι ήδη επιβαρημένοι πολίτες. Από την πλευρά τους, υπάλληλοι της ΕΛΣΤΑΤ τονίζουν ότι «κανείς δεν έχει ακριβή στοιχεία σχετικά με το αν έχει κάνει σωστά τη δουλειά του ο Γεωργίου ή αν έχει δίκιο η Γεωργαντά και άλλοι που υποστηρίζουν ότι φούσκωσε το έλλειμμα».

Ο θόρυβος που προκλήθηκε για την κατάσταση στην ΕΛΣΤΑΤ γρήγορα έφτασε στο Λουξεμβούργο: η ανακοίνωση της Eurostat την Τρίτη έκανε λόγο για την έκθεσή της τον Ιανουάριο του 2010, όπου ο όρος «εσκεμμένη παραπληροφόρηση» αναφερόταν οκτώ φορές για τα ελληνικά στοιχεία, την επικείμενη ίδρυση της ΕΛΣΤΑΤ που ήταν πλέον ανεξάρτητη Αρχή και τις προσπάθειες για βελτίωση της ποιότητας των στοιχείων, τήρηση των κανονισμών (Εθνικό Σύστημα Λογαριασμών 95) που εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη – μέλη και που οδήγησαν στην προς τα επάνω αναθεώρηση του ελλείμματος και του χρέους. «Η ΕΛΣΤΑΤ έχει σημειώσει σημαντική βελτίωση στη συλλογή των δημοσιονομικών στοιχείων», αναφερόταν στην ανακοίνωση. Μία ημέρα μετά η κ. Γεωργαντά έβαλλε κατά της Eurostat λέγοντας ότι θα πρέπει η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Στατιστικής να αποδείξει ότι ακολουθήθηκαν στην περίπτωση της Ελλάδας οι διαδικασίες που ισχύουν και σε άλλες χώρες. Ωστόσο, εκείνη την Τετάρτη το απόγευμα, ο κ. Συμιγιάννης είπε ότι πέρα από τη Νορβηγία και η Γαλλία έχει εφαρμόσει τους κανονισμούς του Εθνικού Συστήματος Λογαριασμών 95, βάσει των οποίων εάν μία δημόσια επιχείρηση δεν καλύπτει από τις δραστηριότητές της το 50% των λειτουργικών της δαπανών τότε εντάσσεται στη γενική κυβέρνηση. Εναν ολόκληρο χρόνο πριν, απαντώντας σε ερώτημα του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Νίκου Χουντή, ο ευρωπαίος επίτροπος Οικονομικών Ολι Ρεν σημείωνε ότι στο παρελθόν η «μεθοδολογία του 50%» για τις δημόσιες επιχειρήσεις εφαρμόστηκε το 2007 στην Ιρλανδία, το 2008 σε Βέλγιο, Εσθονία, Ρουμανία, Ουγγαρία, Ιταλία, το 2009 σε Ισπανία, Πολωνία, το 2010 σε Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο κ.ο.κ.

όταν τσακώνονται τα βουβάλια την πληρώνουν τα βατράχια, λένε υπάλληλοι της ΕΛΣΤΑΤ που φοβούνται ότι η όλη υπόθεση θα ξεσπάσει και πάλι πάνω τους, όπως έγινε μετά την αποκάλυψη του Οκτωβρίου του 2009, οπότε το έλλειμμα διπλασιάστηκε από το 6% στο 12%. «Το μεγαλύτερο κακό στην αξιοπιστία των στατιστικών έγινε το 2004 με

την απογραφή, η οποία δεν έβγαλε ψεύτες μόνο τους Ελληνες αλλά αποκάλυψε και τις αδυναμίες στελεχών της Eurostat – δεν ήταν λίγοι εκείνοι στην ευρωπαϊκή υπηρεσία που ξηλώθηκαν», αναφέρουν παλαίμαχοι υπάλληλοι

της στατιστικής υπηρεσίας.

n «Εδώ και 8 μήνες ο αντιπρόεδρος της ΕΛΣΤΑΤ Νίκος Λογοθέτης μου ανέφερε ότι δεν τηρήθηκε το Ευρωπαϊκό Σύστημα Λογαριασμών στον υπολογισμό του ελληνικού δημοσίου ελλείμματος. Πρέπει να απαντηθεί αρμοδίως, γιατί αυτή η κατ’ εξαίρεση δυσμενής αντιμετώπιση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας», αναφέρει ο δικηγόρος του, Μιχάλης Δημητρακόπουλος.