Plan Β με δίχτυ ασφαλείας για καταθέσεις, ταμεία

Αχαρτογράφητο τοπίο χαρακτηρίζουν αναλυτές και τραπεζικά στελέχη τη λεγόμενη «ελεγχόμενη χρεοκοπία», που πρόβαλε ως πιθανό σενάριο για τη χώρα την τελευταία εβδομάδα, με σειρά δημοσιευμάτων και δηλώσεων ξένων αξιωματούχων.

«Αποφάσισαν άραγε να σώσουν την Ελλάδα και να τιμωρήσουν τους επενδυτές, όπως οι τράπεζες;» διερωτάται υψηλόβαθμο τραπεζικό στέλεχος. «Σε κάθε περίπτωση οι συνέπειες μιας τέτοιας αποφάσεις είναι απρόβλεπτες». Οι μόνες εκτιμήσεις που διατυπώνουν με σχετική βεβαιότητα οι ίδιοι κύκλοι είναι δύο. Πρώτον, ότι οι καταθέσεις, στην ελεγχόμενη μορφή χρεοκοπίας, δεν κινδυνεύουν. Δεύτερον, ότι η λιτότητα θα συνεχιστεί και το βιοτικό επίπεδο θα υποχωρήσει, με άγνωστο το πότε και υπό ποιες συνθήκες θα έρθει το τέλος και η αναμενόμενη ανάκαμψη της οικονομίας.

Κάθε χρεοκοπία υποδηλώνει μια καταστροφή. Η ελεγχόμενη χρεοκοπία, σύμφωνα με το «Plan B», που με τόση θέρμη προβάλλουν κύκλοι της γερμανικής καγκελαρίας το τελευταίο διάστημα, θεωρητικά περιορίζει το μέγεθος της ζημιάς. Προβλέπει παραμονή της χώρας εντός του ευρώ και ένα δίχτυ προστασίας για τις τράπεζες και τα ασφαλιστικά ταμεία.

Προς το παρόν, αυτό το δίχτυ δεν υπάρχει. Θα δημιουργηθεί μόνο αν η ΕΚΤ αλλάξει τους κανόνες της και αν οι ευρωπαίοι ηγέτες αποφασίσουν να ενισχύσουν το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) με περισσότερους πόρους. Με άλλα λόγια, εκτός από τις τράπεζες και τους επενδυτές το «μάρμαρο» πρέπει να πληρώσουν και οι ευρωπαίοι φορολογούμενοι.

Αυτή είναι η πρώτη προϋπόθεση για να μπορούμε να μιλάμε για ελεγχόμενη χρεοκοπία.

Δεύτερη προϋπόθεση φαίνεται πως είναι, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων, δηλαδή τα έσοδα του προϋπολογισμού να είναι μεγαλύτερα από τις δαπάνες, εξαιρουμένων των τόκων. Αυτό θα επιτρέψει στη χώρα να τα βγάζει πέρα «κουτσά στραβά» με τους δικούς της πόρους και να κατευθύνεται το εναπομένον δάνειο της τρόικας στην εξόφληση των δανειακών της αναγκών.

Ούτε αυτή η προϋπόθεση ικανοποιείται αυτή τη στιγμή. Στόχος του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος είναι η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων το 2012. Κάτι που μένει να αποδειχθεί…

Ο συνδυασμός των δύο αυτών προϋποθέσεων φέρνει την πιθανή εφαρμογή του «Plan B» προς το τέλος του 2011 ή στις αρχές του 2012, εκτιμούν – αν και με μεγάλο βαθμό αβεβαιότητας – οι αναλυτές. Προφανώς, όσοι οργανώνουν το σχέδιο θα φροντίσουν ώστε στο διάστημα αυτό να διασφαλιστεί η μη μετάδοση της κρίσης στις άλλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας. Γιατί αν επηρεαστεί ακόμη και μόνο η Ιταλία, οι ζημίες θα είναι ανυπολόγιστες. Επιπλέον, στο διάστημα αυτό πρέπει να ξεκαθαριστεί τι θα γίνει με το νέο πακέτο βοήθειας, της 21^ης Ιουλίου. Γιατί το υφιστάμενο λήγει στα μέσα του 2013 και δεν φτάνει ούτε για την εξυπηρέτηση των δανειακών αναγκών.