Τα συμπτώματα και οι ανάγκες των ασθενών

Η νόσος Αλτσχάιμερ εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πώς ήταν ο ασθενής πριν τη νόσο (την προσωπικότητα, την φυσική του κατάσταση και τον τρόπο ζωής του).

Τα συμπτώματα μπορούν να γίνουν καλύτερα κατανοητά στο πλαίσιο των τριών σταδίων εξέλιξης της ασθένειας: ήπια, μέτρια και σοβαρή νόσος.

Τα στάδια χρησιμεύουν ως οδηγός για το μέλλον και βοηθούν όσους φροντίζουν ανθρώπους με Αλτσχάιμερ να γνωρίζουν εκ των προτέρων τα πιθανά προβλήματα και να προγραμματίζουν τις ανάγκες στην φροντίδα τους. Όμως, σε κανένα άτομο, η εξέλιξη της νόσου δεν θα είναι πανομοιότυπη με αυτήν των υπολοίπων ασθενών.

Ορισμένα από τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε στάδιο της νόσου, ενώ σε όλα τα στάδια μπορεί να εμφανιστούν σύντομες περίοδοι πνευματικής διαύγειας του ασθενούς.

Ήπια νόσος

Η ήπια νόσος είναι το στάδιο του Άλτσχαϊμερ που συχνά παραβλέπεται, με τα συμπτώματά του να εκλαμβάνονται λανθασμένα από τους επαγγελματίες Υγείας, τους συγγενείς και τους φίλους των ασθενών ως ενδείξεις της ηλικίας.

Επειδή η εξέλιξη της νόσου είναι σταδιακή, είναι δύσκολο να αναγνωριστεί ο ακριβής χρόνος έναρξης.

Το άτομο με ήπια νόσο μπορεί:

* Να εμφανίζει απώλεια πρόσφατης μνήμης

* Να δυσκολεύεται να κατονομάσει πρόσωπα και αντικείμενα

* Να εμφανίζει δυσκολία στη λήψη αποφάσεων

* Να μην αναπτύσσει πρωτοβουλίες και να μην έχει ενδιαφέρον για τις μέχρι τότε ασχολίες του

* Να εμφανίζει συμπτώματα κατάθλιψης, καθώς και εκνευρισμό

Μέσης βαρύτητας

Καθώς η νόσος εξελίσσεται, τα προβλήματα γίνονται πιο εμφανή και πιεστικά. Ο ασθενής με μέτρια νόσο Αλτσχάιμερ δεν είναι πλέον αυτόνομος διότι:

* Ξεχνάει συστηματικά πλέον, ιδίως τα πρόσφατα γεγονότα και τα ονόματα των προσώπων

* Δυσκολεύεται να εκφραστεί, ψάχνει τις λέξεις, χρησιμοποιεί λάθος λέξεις

* Χάνεται μέσα στο σπίτι ή στη γειτονιά του

* Δεν είναι σε θέση να μαγειρέψει, να καθαρίσει ή να κάνει ψώνια

* Χρειάζεται βοήθεια με την προσωπική του υγιεινή (π.χ. τουαλέτα, πλύσιμο, ντύσιμο)

* Εμφανίζει “ακατάλληλες” ή απρόβλεπτες συμπεριφορές

* Ακούει, βλέπει ή “ζει” καταστάσεις που δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα (παραλήρημα, ψευδαισθήσεις)

Προχωρημένη

Στο στάδιο αυτό ο ασθενής είναι απολύτως εξαρτημένος και αδρανής. Οι διαταραχές της μνήμης είναι πολύ σοβαρές, ενώ οι σωματικές συνέπειες της νόσου είναι πλέον εμφανείς. Ο ασθενής με σοβαρή νόσο:

* Δεν αναγνωρίζει τους συγγενείς, τους φίλους ή οικεία αντικείμενα

* Δυσκολεύεται να κατανοήσει ή να ερμηνεύσει τα γεγονότα

* Αδυνατεί να αυτοεξυπηρετηθεί

* Δεν είναι σε θέση να βρει το δρόμο του μέσα στο σπίτι

* Δυσκολεύεται να περπατήσει

* Έχει ακράτεια ούρων και κοπράνων

* Μπορεί να είναι καθηλωμένος σε αναπηρικό καροτσάκι ή στο κρεβάτι

Τι χρειάζονται οι πάσχοντες

Ήπια νόσος

* Φυσιολογική ζωή

* Οργάνωση της καθημερινότητας – ρουτίνα

* Ενημέρωση και υποστήριξη της οικογένειας

* Προγράμματα νοητικής ενδυνάμωσης

Μέσης βαρύτητας νόσος

* Απλούστευση του τρόπου ζωής

* Υποστήριξη στις καθημερινές δραστηριότητες

* Ανοχή των ιδιαιτεροτήτων

* Ασκήσεις νοητικής ενδυνάμωσης, εργοθεραπεία, θεραπείες τέχνης

Προχωρημένη νόσος

* Αναγνώριση, κάλυψη συναισθηματικών αναγκών

* Διασφάλιση της αξιοπρέπειας και της σωματικής άνεσης

* Πρόληψη κατακλίσεων και δυσκαμψίας

Η δρ Παρασκευή Σακκά είναι νευρολόγος-ψυχίατρος, πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών, αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών, διευθύντρια του Ιατρείου Μνήμης του Νοσοκομείου «Υγεία»