Πως γίνεται η διάγνωση της άνοιας

Ένας έμπειρος κλινικός γιατρός μπορεί να διαγνώσει την νόσο Αλτσχάιμερ με βεβαιότητα έως και 90%, συνδυάζοντας τα διαγνωστικά μέσα που έχει στη διάθεσή του.

Την κλινική, νευρολογική και ψυχιατρική εκτίμηση συμπληρώνουν ο παρακλινικός έλεγχος (μικροβιολογικές εξετάσεις, απεικόνιση του εγκεφάλου, προσδιορισμός δεικτών στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, γενετικός έλεγχος) και οι εξειδικευμένες νευροψυχολογικές δοκιμασίες (τεστ μνήμης και των άλλων νοητικών λειτουργιών).

Πιο αναλυτικά, οι εξετάσεις, με τις οποίες μπορούμε να ελέγξουμε κάποιον ασθενή για προβλήματα μνήμης περιλαμβάνουν αιματολογικό και μεταβολικό έλεγχο, μέτρηση διαφόρων βιταμινών (βιταμίνη Β12 και φυλλικό οξύ) που έχουν συσχετιστεί με άνοια, ενδοκρινολογικές διαταραχές, όπως ο υποθυρεοειδισμός, και έλεγχο για χρόνιες λοιμώξεις, όπως είναι η σύφιλη και το AIDS (κατά περίπτωση). 

Ο απεικονιστικός έλεγχος, με αξονική ή με μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου μπορεί να αποκαλύψει τα σπάνια ιάσιμα αίτια άνοιας, όπως το χρόνιο υποσκληρίδιο αιμάτωμα, τον υδροκέφαλο χαμηλής πίεσης, όγκους εγκεφάλου, κ.α. αλλά μπορεί επίσης να ανιχνεύσει αγγειακές αλλοιώσεις ή ατροφία του εγκεφάλου. 

Η ανίχνευση ειδικών πρωτεϊνών στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, ο γενετικός έλεγχος και η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET) είναι οι πλέον σύγχρονες και εξειδικευμένες μέθοδοι διάγνωσης των ανοϊκών συνδρόμων αλλά δεν συνιστώνται σε ευρεία κλίμακα, παρά μόνο σε μεμονωμένα περιστατικά.

Οι νευροψυχολογικές δοκιμασίες επιτρέπουν, εκτός από την διάγνωση, και την παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου, καθώς και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των φαρμακευτικών ή άλλου είδους παρεμβάσεων.

Σωτήρια η έγκαιρη διάγνωση

Η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση βοηθά τον ασθενή και το φροντιστή να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι ώστε να περάσουν ομαλά τα διάφορα στάδια της νόσου. Η σωστή διάγνωση είναι επίσης προϋπόθεση μιας αποτελεσματικής θεραπείας.

Πρώτα τα μέλη της οικογένειας αξιολογούν τα προβλήματα που παρουσιάζει ο δικός τους άνθρωπος. Αν διαπιστώνουν ύποπτα συμπτώματα θα πρέπει να απευθυνθούν σε γιατρό, ο οποίος θα κάνει την επίσημη διάγνωση.

Ο φροντιστής βοηθά τον γιατρό:

* Να διαγνώσει το ανοϊκό σύνδρομο

* Να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των φαρμακευτικών θεραπειών

* Να αναγνωρίσει και να θεραπεύσει προβληματικές συμπεριφορές

Ο γιατρός βοηθά τον φροντιστή:

* Να δεχτεί τον ρόλο του, χωρίς θυμό και ενοχές

* Να αντιμετωπίσει τον ασθενή με τρόπο ρεαλιστικό και αποτελεσματικό

* Να χειριστεί τα συμπτώματα της νόσου

Η δρ Παρασκευή Σακκά είναι νευρολόγος-ψυχίατρος, πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών, αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών, διευθύντρια Ιατρείου Μνήμης Νοσοκομείου «Υγεία»