[ Πρόσωπα] «Να κρατήσουμε την ουσία της μουσικής»

Παρά τις πολλές προτάσεις που του έγιναν, ο Ρομπέρτο Φονσέκα ουδέποτε θέλησε να μεταναστεύσει. «Ολα όσα κάνω προέρχονται από την Κούβα, αν φύγω, δεν θα είναι πια το ίδιο», εξηγεί ο σπουδαίος κουβανός πιανίστας. «Το γεγονός ότι ζω στην Κούβα με έκανε τον μουσικό που είμαι, και μ’ αρέσει όπως είμαι σήμερα».

Ο 36χρονος Φονσέκα, γεννημένος το 1975 στην Αβάνα, είναι ο νέος «μεγάλος» της κουβανέζικης μουσικής. «Ως μουσικός, δεν πιστεύω πως έχω φτάσει ακόμη στα όριά μου, έχω ακόμη πολλά να μάθω, πολλά να κάνω. Το όριο θα το έχω φτάσει όταν με δύο νότες οι άνθρωποι θα αναγνωρίζουν το στυλ μου», είχε εξηγήσει πρόσφατα στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο Ρομπέρτο Φονσέκα είναι ασταμάτητος. Μέσα στα 15 χρόνια αφότου ίδρυσε με τον σαξοφωνίστα Χαβιέρ Σάλμπα το κουιντέτο Temperamento, έχει ηχογραφήσει δέκα άλμπουμ, έχει συνεργαστεί σε περισσότερα από δεκαπέντε και τώρα ετοιμάζει άλλα τέσσερα. Παράλληλα υπήρξε επί πέντε χρόνια ο πιανίστας του προγράμματος «Η Buena Vista Social Club παρουσιάζει τον Ιμπραήμ Φερρέρ», με τον οποίο τον συνέδεε μεγάλη φιλία. «Είναι απίστευτο πώς παίζει ο μικρός!», έλεγε γι’ αυτόν ο Φερρέρ, ο οποίος πέθανε το 2005 σε ηλικία 78 ετών.

Ο Φονσέκα απορρίπτει τις ετικέτες «αφροκουβανέζικη τζαζ» ή «λάτιν τζαζ». «Η μουσική μου είναι ανοικτή», εξηγεί και μιλάει για τις επιρροές του από τη ροκ, τη σόουλ, την κλασική μουσική – στην οποία δηλώνει αφοσιωμένος -, την ποπ, τη ραπ, τις παραδοσιακές και φυσικά τις αφρο-κουβανέζικες μουσικές. «Δεν θεωρώ τον εαυτό μου μουσικό της τζαζ, αλλά έναν ρομαντικό μουσικό, ο οποίος εκφράζει μέσω του πιάνου αυτό που αισθάνεται», λέει. Από την τζαζ, του αρέσει ο αυτοσχεδιασμός. «Τραγουδάμε φρικτά, γι’ αυτό αποφασίσαμε πως ο καλύτερος τρόπος για να εκφραζόμαστε είναι ο αυτοσχεδιασμός», εξηγεί χαμογελώντας.

Στα 36 του, έχει γνωρίσει τις μεγαλύτερες σκηνές της Νέας Υόρκης, του Παρισιού, του Σίδνεϊ, του Λονδίνου ή της Φρανκφούρτης, αλλά εξακολουθεί να θεωρεί τον εαυτό του «ένα παιδί της γειτονιάς» της Αβάνας, όπου μένει στα ενδιάμεσα των περιοδειών του. Εχει παίξει με τους Μπέμπο και Τσούτσο Βαλντές, τον Χέρμπι Χάνκοκ, τον Μάικλ Μπρέκερ και τον Γουέιν Σόρτερ. Το κομμάτι του «Γεκό Κατσαΐτο» επελέγη από την Columbia για την ταινία «Χάνκοκ» με τον Γουίλ Σμιθ. Γι’ αυτό που λυπάται περισσότερο είναι ότι δεν κατάφερε να παίξει με τον μεγάλο Μάιλς Ντέηβις, ο οποίος πέθανε το 1991. Σε όλους τους δίσκους του, αποτίει φόρο τιμής στις αφροκουβανικές θεότητες ορίσας και στους προγόνους του. «Πιστεύω στους ορίσας, τους προγόνους και την πίστη», λέει. Οσο για το μέλλον της κουβανέζικης μουσικής, το θεωρεί «ευαίσθητο», καθώς απειλείται «να δηλητηριαστεί από την κερδοσκοπία». «Πρέπει να κρατήσουμε την ουσία της μουσικής», τονίζει, προσθέτοντας πως η μόνη του φιλοδοξία είναι να κάνει μια μουσική που «δεν είναι εμπόρευμα, αλλά μπορούν όλοι να την οικειοποιηθούν».