ΒΛΕΠΟΝΤΑΣ την ταινία, και δίχως να έχω ρίξει κάποιες κλεφτές ματιές στο δελτίο Τύπου, θυμήθηκα την υπέροχη «Αποστολή στην Μπριζ» – όπου επίσης πρωταγωνιστούσε ο Γκλίζον – που σκηνοθέτησε ο Μάρτιν ΜακΝτόνα το 2008. Δεν μπορεί, είπα, ο ίδιος το έχει κάνει. Φανταστείτε την έκπληξή μου όταν πληροφορήθηκα πως τούτο εδώ το φιλμ το υπογράφει… ο αδελφός του, ονόματι Τζον Μάικλ! Αραγε, σκέφτομαι, τι ταινίες θα γύριζαν χωριστά οι Κόεν; Ή οι αδελφοί Ταβιάνι, τα «ενεργά» τους χρόνια; Η λίστα φαντάζομαι θα μπορούσε και να μεγαλώσει, αλλά ας το αφήσουμε εκεί.
ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ χαρακτήρας στο φιλμ είναι ο Τζέρι Μπόιλ (τον ενσαρκώνει ένας υπέροχος Μπρένταν Γκλίζον), αρχιφύλακας σε μια μικρή μεθοριακή πόλη στη δυτική πλευρά της Ιρλανδίας, γνωστός για την αντισυμβατική συμπεριφορά του, το ανατρεπτικό του χιούμορ και την τάση του να τρώει το μηνιάτικο στις πόρνες και σε κάθε είδους ουσίες. Ο μόνος άνθρωπος με τον οποίο μπορεί να συνεννοηθεί είναι η άρρωστη μητέρα του. Την επισκέπτεται τακτικά – ενίοτε της στάζει και λίγο αλκοόλ στα κρυφά. Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές σκηνές του «Εκτός νόμου και χρόνου», ο Γκλίζον εκτοξεύει κι ένα εντελώς άκομψο ρατσιστικό αστείο στον αφροαμερικανό πράκτορα του FBI (ο σπουδαίος Ντον Τσιντλ) ο οποίος έχει επισκεφθεί ένα μικρό ιρλανδικό χωριό αναζητώντας κάποιους εμπόρους ναρκωτικών. Ο Τζέρι γνωρίζει απόλυτα το «βάρος» της προσβολής που έχει μόλις εκτοξεύσει, αλλά την υπερασπίζεται: «Είμαι Ιρλανδός» λέει. «Ο ρατσισμός είναι κομμάτι της κουλτούρας μου»! Και φυσικά δεν είναι ρατσιστής. Αλλά υπερασπίζεται, με όποιον τρόπο μπορεί, το δικαίωμά του να περιχαρακώνεται από τους άλλους και, κυρίως, από τον εαυτόν του.
ΚΑΙ ΝΑΙ, ΠΙΣΩ απ’ όλα αυτά υπάρχει μια ιστορία: μια τριάδα από καλοβαλμένους, άτσαλα καλλιεργημένους, πλην όμως αποφασισμένους εμπόρους ναρκωτικών – που έχουν ήδη διαπράξει μια σειρά από δολοφονίες -, χρησιμοποιεί το μικρό χωριό ως ορμητήριο για τη διακίνηση της «πραμάτειας» τους στην ενδοχώρα και οι ήρωές μας πρέπει να τους σταματήσουν. Το υπέροχο της υπόθεσης όμως είναι ότι η ιστορία είναι κάτι που… απλώς συμβαίνει μέσα στον αφηγηματικό καμβά του φιλμ στο οποίο αυτό που αποτυπώνεται είναι, πάνω απ’ όλα, ένα κομμάτι μιας, έστω, άκρως σουρεαλιστικής και παράλογης ζωής. Ολα κυλούν και όλα στέκουν δοσμένα με μια κομψότητα και μια προσοχή που όμως δεν καλύπτει ούτε το κυνικό χιούμορ (που ενίοτε σπάει κόκαλα) ούτε και μια ειλικρινή ευαισθησία που έρχεται να συμπληρώσει το κοντράστ.